खकक्षा (khakakSA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
वाचस्पत्यम्
Sanskritखकक्षा स्त्री सूर्य्यरश्मिप्रचारावधिके वेष्टनाकारेब्रह्माण्डसुषिरे गगनपरिधौ । सि० शि० तत्परिमाणमुक्तं यथा “कोटिध्नैर्नखनन्दषट्कनखभूमूभृद्भजङ्गेन्दुभि१८७१२०६९२०००००००० र्ज्योतिःशास्त्रविदो वदन्तिनभसः कक्षामिमां योजनैः । तद् ब्रह्माण्डकटा-हसंपुटतटे केचिज्जगुर्वेष्टनम् केचित् प्रोचुरदृश्य-दृश्यकगिरिं पौराणिकाः सूरयः । करतलकलिता-मलकवदमलं सकलं विदन्ति ये गोलम् । दिनकरकर-निकरनिहततमसो नभसः स परिधिरुदितस्तैः” मू० ।“एभिर्योजनैस्तुल्यां गणकाः खकक्षामाकाशपरिधिं वदन्ति ।तत्र कथमनन्तस्याकाशस्येयत्ता वक्तुं शक्यत इत्याशङ्कयाऽ-हर्पतिद्युतियुजो नभसः परिधेरिदं वदन्ति । अत एवपौराणिका गणकास्ते ब्रह्याण्डपरिधिं वदन्ति । केचि-ल्लीकालोकं वदन्ति । यतस्तदन्तर्वर्त्तिन एवार्करश्मयः ।एवमन्ये वदन्तीति नास्माकं मतमित्यर्थः प्रमाणशून्य-त्वात् । करतलकलितसकलब्रह्माण्डगोला एवं वक्तुंशक्नुवन्ति । इदानीं स्वमतमाह” प्रमि० । “ब्रह्माण्डमेत-न्मितमस्तु नो वा कल्पे ग्रहः क्रामति योजनानि ।यावन्ति पूर्वैरिह तत्प्रमाणं प्रोक्तं खकक्षाख्यमिदं मतंनः” मू० । इदानीं ग्रहक्षका आह । “ग्रहस्य चक्रै-र्विहृता खकक्षा भवेत् स्वकक्षा निजकक्षिकायाम् । ग्रहःखकक्षामितयीजनानि भ्रमत्यजस्रं परिवर्त्तमानः” मू० ।“सा खकक्षा यस्य यस्य भगणैर्ह्रियते तस्य तस्य ग्रहस्यकक्षामितिर्लभ्यते । अस्योपपत्तिरूपं श्लोकस्योत्तरार्ध-मिति । यतः स्वकक्षाया ग्रहो भ्रमन्नजस्रं परिवर्त्तमानःखकक्षामितानि योजनानि पूरयति । अतो ग्रहभगणैःभक्तायाः खकक्षाया यल्लभ्यते सा ग्रहकक्षामितिरित्यु-पपन्नम् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.