क्षौम (kSauma)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 क्षौम mfn.
   (-मः-मी-मं) Linen,  made of linen,  coverd with it,  &c.
	 f.
  (-मी)
Lin or flax,  (Linum usitatissimum. )
	 mn.  (-मः-मं)
	 1. An airy room
on the top of a house.
	 2. An apartment on the top of a hall.
	 3.
The back of an edifice.
	 4. A fortified place in front of a building.
5. A building of a particular form. 
	 6. Wove silk: 7. Linen cloth E.
 
क्षोम q. v. अण् added.

Capeller Eng

English

 क्षौम f.
  ई made of linen
 n.
  linen garment,  linseed. 

Yates

English

 क्षौम (मः-मा-मं) 1.
m.
  n.
  An airy
room on the top of a house
 a
prominent room
 wove silk
 li-
nen cloth.
f.
  (मी) Flax.
a. Flax-
en,  of linen. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   क्षौम  kSauma  adj.
   covered with linen  
   क्षौम  kSauma  adj.
   made of linen   
   क्षौम  kSauma  adj.
   prepared from linseed  
   क्षौम  kSauma  adj.
   linen   
   क्षौम  kSauma  n.
   linen cloth or garment  
   क्षौम  kSauma  n.
   silken cloth   
   क्षौम  kSauma  n.
   linseed  
   क्षौम  kSauma  n.
   flower of flax   
   क्षौम  kSauma  n.
   linen cloth     
            

Wilson

English

 क्षौम
mfn.
   (-मः-मी-मं) Linen,  made of linen,  covered with it,  &c.
f.
  (-मी) Linen or flax,  (Linum usitatissimum. )
mn.  (-मः-मं)
1 An airy room on the top of a house.
2 An apartment on the top of a hall.
3 The back of an edifice.
4 A fortified place in front of a building.
5 A building of a particular form. 
6 Wove silk:
7 Linen cloth.
E.
  क्षोम q. v. अण् added.

Apte

English

क्षौमः [kṣaumḥ],  a.
  [क्षु-मन्-स्वार्थे अण्] Made of linen,  linen धारयामि च चीराणि शाणक्षौमाजिनानि च Mb.
 *  12.179.23.

मः,  मम् Silken cloth,  woven silk
 क्षौमं केनचिदिन्दुपाण्डु तरुणा माङ्गल्य- माविष्कृतम् Ś.*
  4.5
 क्षौमान्तरितमेखले (अङ्के) R.*
  1.8.

An airy room on the top of a house.

The back of an edifice.

A fortified place before a building.

मम् Linen cloth. वासः क्षौमम् Mbh. on VIII.3.37.

Linseed. -मी Flax.

Apte 1890

English

 क्षौमः a. [क्षु-मन् स्वार्थे अण्] Linen. 
मः,  
मं 1 Silken cloth,  wove silk
 क्षौमं केनचिदिंदुपांडुतरुणा मांगल्यमाविष्कृतं Ś. 4. 4
 क्षौमांतरितमेखले (अंके) R. 10. 8. 
2 An airy room on the top of a house. 
3 The back of an edifice. 
4 A fortified place before a building. 
मं 1 Linen cloth. 
2 Linseed. 
मी Flax. 

Monier Williams Cologne

English

 क्षौम mf(ई)n.  (fr.  क्षुमा
 =
  क्षोम,  Uṇ.
  i,  138),  made of linen,  linen,  Lāṭy.
 
 Gobh.
 
 PārGṛ.
  &c.
  

 covered with linen,  W.
 

 prepared from linseed (as oil),  Suśr.
 

 क्षौम mn.  =
  अट्ट (an airy room on the top of a house,  apartment on the roof,  back of an edifice,  fortified place in front of a building,  building of a particular form,  W.
 
 cf.
   क्षोम),  L.
 

 क्षौम n.
  linen cloth or garment,  KātyŚr.
  
 Gaut.
 
 Mn.
   &c.
   (also =
  दुकूल,  L.
 )

 linseed,  Suśr.
 

 the flower of flax,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 क्षौम,  &c. See s. v.,  p. 271.

 क्षौम क्षौम,  अस्,  ई,  अम् (fr. क्षुमा),  made
of linen,  linen,  covered with linen
 prepared from
linseed (as oil)
 (अम्),  n. linen cloth or garment
linseed
 (ई),  f. lin or flax,  Linum Usitatissimum
(अस्,  अम्),  m. n. wove silk
 an airy room on the
top of a house
 an apartment on the roof
 the back
of an edifice
 a fortified place in front of a building
a building of a particular form
 [cf. क्षोम।]

Macdonell

English

 क्षौम kṣauma,  a.
  (ī) flaxen,  linen
 n.
  linen,  🞄linen garment.

Benfey

English

 क्षौम क्षौम,  i. e. क्षुमा + अ, 
 I.
adj.
 ,  f.
  मी।
 1. Made of flax,  Man.  2, 
41.
 2. Made of linseed-oil,  Suśr. 1, 
182,  20.
 II. (m.  and n.
 ) A linen gar-
ment,  Rām.  5,  45,  4.
 III. n.
  Linseed, 
Suśr. 2,  364,  8.

Apte Hindi

Hindi

क्षौमः
पुं*
  - क्षु + मन् + अण्
"रेशमी कपड़ा,  ऊनी कपड़ा"

क्षौमः
पुं*
  - क्षु + मन् + अण्
चौबारा

क्षौमः
पुं*
  - क्षु + मन् + अण्
मकान का पिछला भाग

क्षौमम्
नपुं*
   - क्षु + मन् + अण्
"रेशमी कपड़ा,  ऊनी कपड़ा"

क्षौमम्
नपुं*
   - क्षु + मन् + अण्
चौबारा

क्षौमम्
नपुं*
   - क्षु + मन् + अण्
मकान का पिछला भाग

क्षौमम्
नपुं*
   - क्षु + मन् + अण्
अस्तर

क्षौमम्
नपुं*
   - क्षु + मन् + अण्
अलसी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

क्षौम
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ /ಪಟ್ಟೆ ವಸ್ತ್ರ
निष्पत्तिः - > टुक्षु (शब्दे) - "मन्" (उ० १-१४०)
व्युत्पत्तिः - > क्षौति
प्रयोगाः - > "श्रियः पद्मनिषण्णायाः क्षौमान्तरितमेखले"
उल्लेखाः - > रघु० १०-८
क्षौम
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾರುಬಟ್ಟೆ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१३४)
व्युत्पत्तिः - > क्षुमायाः विकारः
क्षौम
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಹಡಿ /ಉಪ್ಪರಿಗೆ
क्षौम
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಟ್ಟಣೆ /ಚಪ್ಪರದ ಮೇಲಿನ ಮನೆ /ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಕಾಯಲು ಚಪ್ಪರದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿರುವ ಗುಡಿಸಲು
विस्तारः - > "क्षौमं स्यादतसीवस्त्रे टुकूलेऽट्टालकेऽपि च" - हेम० । "क्षौममट्टे दुकूले च" - त्रिकाण्ड० ।

L R Vaidya

English

 kzOma {% (I) m.n. %} 1. Silken cloth,  क्षौमांतरितमेखले (अंके) R.x.8
 2. an airy room on the top of a house
 3. the back of an edifice.

 kzOma {% (II) n. %} 1. Linen cloth
 2. linseed.

Bopp

Latin

 क्षौम (Fem. क्षौमी) linteus. R. Schl. I. 74. 3.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

jol gos
क्षौम

jol ber
क्षौम

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
त्वक्फलकृमिरोमभ्यः संभवत्वाच्चतुर्विधम् ॥ ६६८ ॥
क्षौमकार्पासकौशेयराङ्कवादिविभेदतः ।
-wordlist-
 
त्वच् (स्त्री),  फल (क्ली),  कृमि (पुं),  रोमन् (क्ली),  वस्त्रयोनि (स्त्री),  क्षौम (क्ली),  कार्पास (क्ली),  कौशेय (क्ली),  राङ्कव (क्ली)

--source--
 
क्षौमं दुकूलं दुगूलं स्यात्कार्पासं तु बादरम् ॥ ६६९ ॥
-wordlist-
 
क्षौम (पुंक्ली),  दुकूल (क्ली),  दुगूल (क्ली),  कार्पास (क्ली),  बादर (क्ली)

--source--
 
प्राकाराग्रं कपिशीर्षं क्षौमाट्टाट्टालकाः समाः ।
-wordlist-
 
प्राकाराग्र (क्ली),  कपिशीर्ष (क्ली),  क्षौम (पुंक्ली),  अट्ट (पुंक्ली),  अट्टालक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पत्त्रोर्ण
पत्त्रोर्ण,  धौतकौशेय,  दुकूल,  क्षौम
पत्त्रोर्णं धौतकौशेयं दुकूलं क्षौममिष्यते ॥ ५४९ ॥
verse 2.1.1.549
page 0062

Vedic Reference

English

 Kṣauma,  ‘a linen garment, ’ is mentioned in the Maitrāyaṇī
Saṃhitā (iii. 6,  7,  etc.) and in the Sūtras.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 क्षौमं,  त्रि,  (क्षु + “अर्त्तिस्तुसुहुसृधृक्षिक्ष्विति ।”उणां । १ । १३९ । इति मन् । ततः प्रज्ञा-दित्वात् अण् । वृद्धिः ।) क्षुमाया विकारःस्त्रियां क्षौमी कन्था इत्यादि । इत्यमरटीकायांभरतः ॥

 क्षौमं,  पुं,
   क्ली,
   (क्षु + मन् । ततोऽण् वृद्धिश्च ।) अट्टा-लकः । तत्पर्य्यायः । अट्टः २ । इत्यमरः । २ । २ । १२ ॥
“द्वे हर्म्म्यादिगृहे । प्राकाराग्रस्थितरणगृहे इतिकौदिल्यः । अट्टेति ख्याते गृहविशेषे इतिकोङ्कटः । प्राकारमण्डपस्योपरिशालायामितिकेचित् । हर्म्म्यादिवातकुटिकायामिति केचित् ।मण्डपोपरि हर्म्म्यपृष्ठे इति केचित् । प्राकार-धारणार्थोऽभ्यन्तरे क्षोमाख्योऽट्टः । इति भट्टः ।अट्ट्यतेऽसौ अट्टः । अट्ट ङ विक्रमे वधे अल् ।क्षुवन्ति शब्दायन्तेऽत्र क्षौमं । टु क्षु ल क्षुतेनाम्नि इति मः गुणः स्वार्थे ष्णे क्षौमञ्च । पट्ट-दुकूलयोः क्षोमं गुणवत् । वस्त्रभेदे क्षौमं वृद्धि-मदिति बहवः । क्षौममट्टे दुकूले स्यादतसी-वसनेऽपि चेति विश्वप्रकाशे अतसीवनेन सहपाठादट्टेऽपि क्षौममन्त्यस्वरवच्च । तत्र हिपरेषां वृद्धिविधानात् ।” इति पुरवर्गे भरतः ॥
 * ॥
अतसीवस्त्रम् । इति हेमचन्द्रः ॥
 (यथाहयाज्ञवल्क्यः । १ । १८७ ।“स गौरसर्षपैः क्षौमं पुनः पाकान्महीमयम् ।कारुहस्तः शुचिः पण्यं भैक्षं योषिन्मुखन्तथा ॥
”)“क्षुमायाः विकारः क्षौमं वृद्ध्यादि वाच्यलिङ्गञ्चस्त्रियां क्षौमी कन्थेत्यादि ।” इति नृदर्गेभरतः ॥
 * ॥
 पट्टवस्त्रम् । तत्पर्य्यायः । दुकू-लम् २ । इत्यमरः । २ । ६ । ११३ । “द्बे पट्टवस्त्रे ।सौत्रवस्त्रादधिकं क्षौति क्षोमं टु क्षु शब्देबाम्नीति मः गुणः । यत् पुनरतसीविकारवाचिप्रकृत्यन्तरं तद्वृद्धिमत् दुकूलार्थात् क्षोमात्स्वार्थे प्रज्ञादित्वादणि क्षौमञ्चेतिकेचित् । दुनोतिउपतापयति अधिकग्रीष्मजननादिति नाम्नीतिकूलकि दुकूलम् ।” इति च नृवर्गे भरतः ॥
 * ॥
शणजवस्त्रम् । यथा,  शब्दरत्नावल्याम् ।“क्षौमं दुकूले स्यादट्टे पुंनपुंसकयोरिह ।क्षौमन्तु शणजेऽपि स्यादतसीजे नपुंसकम् ॥
”(यथा,  महाभारते । १ । २०० । ३ ।“कृष्णा च क्षौमसंवीता कृतकौतुकमङ्गला ।कृताभिवादना शश्र्वास्तस्थौ प्रह्वा कृताञ्जली ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 क्षौम न०
  क्षु--मन् प्रज्ञा० स्वार्थे अण् । १ दुकूले पट्टवस्त्रे ।“श्रियः पद्मनिषण्णायाः क्षौमान्तरितभेखले” रघुः“क्षौममाकुलतया विचकर्ष” माघः “वसीरन्नानुपूर्व्येणशाणक्षौमाविकानि च” मनुः । क्षुमाया अतस्या विकारःअण् । २ शणभेदजातवस्त्रे स्त्रियां ङीप् क्षौमी कन्था ।क्षौमेण दुकूलेन परवृती रथः अण् । ३ दुकूलपरिवृते रथेपु०  । ३ हर्म्यभेदे पु०
  न०
  कोटिल्यः । अट्टे अमरः । अट्टश्चप्राकाराग्रस्थितवलगृहमिति केचित् । मण्डपोपरि-निर्म्मित गृहम् (चिलेषर) इत्यन्ये ।

Capeller

German

 क्षौम f.
  ई flächsen,  leinen
 n.
  Leinen, 
Linnengewand.

Burnouf

French

 क्षौम क्षौम a. (क्षोम) de lin
 couvert d'une étoffe de
lin.  -- S. m.
  n.
  linge,  tissu de lin
		 toile
		 pavillon de toile, 
sorte de tente construite sur la terrasse d'une maison
		 par ext.
esplanade devant un édifice. -- S. f.
  क्षौमी lin,  linum
usitatissimum,  bot.

Stchoupak

French

 क्षौम-
 -ई- a. de lin,  de fil 
 nt. drap de fil,  vêtement de fil.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.