| YouTube Channel

क्षोणि (kSoNi)

 
शब्दसागरः
English
क्षोणि
f.
 (-णिः or -णी) The earth.
E.
 क्षु to sound, अणि affix, fem affix
optionally ङीप् also क्षौणि.
Capeller Eng
English
क्षोणि॑
f.
 (nom. °णीस्) woman, wife,
fig.
 the earth
du.
heaven and earth.
Yates
English
क्षोणि (णिः-णी) 2. 3.
f.
 The earth.
Wilson
English
क्षोणि
f.
 (-णिः or -णी) The earth.
E.
 क्ष to sound, अणि affix, fem. affix optionally ङीप्
also
क्षौणि.
Apte
English
क्षोणिः [kṣōṇiḥ] क्षोणी [kṣōṇī], क्षोणी
f.
The earth
क्षोणीनौकूपदण्डः क्षरदमर- सरित्पट्टिकाकेतुदण्डः Dk.
The number 'one' (in math.).Comp. -पतिः, -पालः, -भुज्
m.
 a king. ... भवदरिक्षोणी- भुजां निर्गमः Sūkti.5.72.
Apte 1890
English
क्षोणिः, क्षोणी f. 1 The earth.
2 The number ‘one’ (in math.).
Monier Williams Cologne
English
क्षोणि
f.
 (= °णी) the earth,
BhP.
 iv, 21, 35
(अ॑यस्),
f.
pl.
 , see क्षोण॑.
Macdonell
English
क्षोणि kṣoṇí,
f.
 host, retinue
earth, land.
Benfey
English
क्षोणि and क्षोणी क्षोणी̆,
f.
 The
earth, Bhāg. P. 4, 21, 35
Rām. 1, 42,
23 Gorr.
Apte Hindi
Hindi
क्षोणिः
स्त्री*
 - क्षै + डोनि
पृथ्वी
क्षोणिः
स्त्री*
 - क्षै + डोनि
एक
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्षोणि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೃಥ್ವಿ /ಭೂಮಿ
निष्पत्तिः - > टुक्षु (शब्दे) - "निः" बाहु० । वा "ङीष्" (ग० ४-१-४५)
L R Vaidya
English
kzoRi {% f. %} 1. The earth
2. the number ‘one’ (in math.)
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
१, अंशुमान्, अचला, अब्ज, अमृतांशु, अवनि, आदि, आस्य, इन्दु, इला, उडुपति, उर्वरा, उर्वी, ऋक्षेश, एक, एणधर, औषधीश, क, कलाधर, कलि, कु, कुमुदाकरप्रिय, क्षपाकर, क्षमा, क्षिति, क्षोणि, क्षोणी, क्षमा, गो, गोत्र, गोत्रा, ग्लौ, चन्द्र, चन्द्रमस्, जगती, जैवातृक, ज्या, तनु, दाक्षायणीप्राणेश, धरणी, धरा, धरित्री, नायक, निशाकर, निशेश, पितामह, पृथिवी, पृथ्वी, प्रालेयांशु, ब्रह्मा, भुवन्यु, भू, भूमि, मही, मुख, मृगलाञ्छन, मृगाङ्क, मेदिनी, रजनीकर, रजनीश, रात्रिप, रात्रीश, रुग्ण, रूप, लपन, वक्त्र, वदन, वसुधा, वसुन्धरा, वाक्, विधु, विरञ्चि, विश्वम्भरा, शशधर, शशभृत्, शशलाञ्छन, शशाङ्क, शशि, शशी, शीतकर, शीतकिरण, शीतद्युति, शीतमयूख, शीतरश्मि, शीतांशु, शुभ्रभानु, श्वेत, श्वेतांशु, सितरश्मि, सुधांशु, सोम, स्थिरा, हरिणधृत्, हरिणाङ्क, हिमकर, हिमगु, हिमरश्मि, हिमांशु
Bopp
Latin
क्षोणि f. terra.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्षोणिः,
स्त्री,
 (क्षै + बाहुलकात् डोनिः वाङीप् ।) पृथिवी । इति शब्दरत्ना-वली ॥
अमरटीका च ॥
(यथा, ऋग्वेदे १ । ५४ । १ ।“अक्रन्दयो नद्योऽरोरुवद्वना कथा न क्षोणी-भिर्यसा समारत ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्षोणि(णी) स्त्री क्षै--बा० डोनि वा ङीप् । १ पृथिव्यांनिघ० । “मत्स्यो युगान्तसमये मनुनोपलब्धः क्षोणीमयोनिखिलजीवनिकायकेतुः” भाग० २, ७, १३ । २ एकसंख्यायाञ्च
Capeller
German
क्षोणि॑ u.
°णि
f.
 Schar, Menge
Erde,
Land.
Grassman
German
kṣoṇī́, f., kṣoṇí, auch dreisilbig (kṣaoṇī́ ? in {173, 7}
{921, 9}), vielleicht Wasserflut, Wasserstrom, wenigstens finden wir fast überall entweder in demselben Verse oder ganz in der Nähe die Beziehung aufs Wasser
insbesondere 2〉 der Somatrank (als Wasserschwall, Wasserflut)
3〉 du. die beiden Welten (ursprünglich die beiden Wasserfluten?). [Ob von einer Wurzel *kṣu, deren Erweiterungen kṣud und kṣubh sind?]
-ī́ [N. s.] vor sacate (vgl. apás kṣonī́ mit apás kṣódas im vorigen Verse) {180, 5}.
-ī́s [N. s.] {623, 19}{623, 10}.
-ī́ [d.] 3〉 {627, 22}
{708, 6}
{1021, 10}.
-íbhyām 3〉 {207, 3}.
-áyas {848, 9}.
-ī́s [N. p.] {54, 1} ákrandayas nadías … kathā́ ná 〰 bhiyásā sám ārata, du machtest die Ströme brausen, wie rannen nicht die Fluten vor Schreck zusammen (danach unter kathā́ und ar zu ändern). — 2〉 {173, 7}
{633, 17}.
-ī́s [A. p.] 2〉 {57, 4}.
-ī́bhis {225, 13}
{921, 9} (vgl. V. _{921, 7}).
Burnouf
French
क्षोणि क्षोणि
f.
 et क्षोणी
f.
 terre. Gr.
χθών.
Stchoupak
French
क्षोणि-
-ई-
f.
 terre
-ईमय- -ई- a. qui représente la
terre.
°ई-पति-
m.
 roi.
°भृत्-
m.
 montagne.