| YouTube Channel

क्षेम्य (kSemya)

 
शब्दसागरः
English
क्षेम्य
mfn.
(-म्यः-म्याम्यं)
1. Lucky, prosperous, thriving.
2. Healthy,
salubrious.
E.
क्षेम and यत् added.
Capeller Eng
English
क्षेम्य॑
a.
resting or giving rest, secure, comfortable.
क्षे॑म्य
a.
resting or giving rest, secure, comfortable.
Yates
English
क्षेम्य (म्यः-म्या-म्यं)
a. Prosperous.
Spoken Sanskrit
English
क्षेम्य - kSemya -
adj.
- resting
विलग्न - vilagna -
adj.
- resting
सुप्त - supta -
adj.
- resting
अपरत - aparata -
adj.
- resting
उपारत - upArata -
adj.
- resting
क्षेमयत् - kSemayat -
adj.
- resting
प्रशान्तचेष्ट - prazAntaceSTa -
adj.
- resting
वर्तिन् - vartin -
adj.
- resting
शय - zaya -
adj.
- resting
शयन - zayana -
adj.
- resting
शयानक - zayAnaka -
adj.
- resting
शायिन् - zAyin -
adj.
- resting
शयु - zayu -
adj.
- resting
शीवन् - zIvan -
adj.
- resting
संस्थित - saMsthita -
adj.
- resting
संविष्ट - saMviSTa -
adj.
- resting
सन्न - sanna -
adj.
- resting
निषत्ति - niSatti -
f.
- resting
प्रतिष्ठा - pratiSThA -
f.
- resting
उपवेश - upaveza -
m.
- resting
क्षेम्य kSemya
adj.
giving peace
क्षेम्य kSemya
adj.
yielding peace and tranquillity
क्षेम्य kSemya
adj.
at ease
क्षेम्य kSemya
adj.
giving tranquillity
क्षेम्य kSemya
adj.
at leisure
क्षेम्य kSemya
adj.
prosperous
क्षेम्य kSemya
adj.
yielding peace
क्षेम्य kSemya
adj.
auspicious
क्षेम्य kSemya
adj.
yielding tranquillity
क्षेम्य kSemya
adj.
giving peace and tranquillity
क्षेम्य kSemya
adj.
resting
Wilson
English
क्षेम्य
mfn.
(-म्यः-म्या-म्यं)
1 Luckly, prosperous, thriving.
2 Healthy, salubrious.
E.
क्षेम, and यत् added.
Apte
English
क्षेम्य [kṣēmya],
a.
[क्षेमाय साधु यत्]
Resting, at ease
यमर्धं ते मघवन् क्षेम्या धूः
Rv.*
1.28.5.
Habitable, comfortable.
Healthy, salubrious. क्षेम्यस्तिष्ठन्प्रतरणः सुवीरः Mbh. on
P.
V.*
4.36.
Lucky, prosperous.
Giving peace
चैवैषा गतिः क्षेम्या
Mb.
* 14.58.2. -म्यः An epithet of Śiva.
Apte 1890
English
क्षेम्य a. [क्षेमाय साधु यत्] 1 Resting, at ease.
2 Habitable, comfortable.
3 Healthy, salubrious.
4 Lucky, prosperous.
5 Giving peace.
म्यः An epithet of Śiva.
Monier Williams Cologne
English
क्षेम्य॑ mf(आ)n. (= °म,
Pāṇ.
v, 4, 36,
Vārtt.
5,
Pat.
) resting, at leisure, at ease,
RV.
x, 28, 5
AV.
xii, 2, 49
VS.
xvi, 33 (क्षे॑म्य),
ŚBr.
vi, 7, 4, 7
xiii, 1, 4, 3
PārGṛ.
yielding peace and tranquillity (as a country
‘healthy’,
W.
),
Mn.
vii, 212
giving peace and tranquillity,
MBh.
xiv, 1691
prosperous, auspicious,
VarBṛS.
क्षेम्य॑ (अस्),
m.
N.
of Śiva,
MBh.
xiv, 194
N.
of several princes [a son of Sunītha and father of Ketumat,
Hariv.
1592
f.
1750
a son of Ugrāyudha and father of Su-vīra, ib. 1084
VP.
BhP.
ix, 21, 29
(= क्षेम) a son of Śuci and father of Suvrata,
VP.
]
क्षेम्य॑ (अ॑म्),
n.
resting,
TS.
v, 2, 1, 7.
Monier Williams 1872
English
क्षेम्य, अस्, आ, अम्, resting, at leisure, at ease
habitable, comfortable
healthy, salubrious
lucky,
prosperous, thriving
giving peace and tranquillity
(अस्), m., N. of Śiva
N. of several princes, a son of
Sunītha and father of Ketumat
of a son of Ugrā-
yudha and father of Suvīra
of a son of Śuci and
father of Suvrata
(अम्), n., Ved. resting.
Macdonell
English
क्षेम्य kṣém-ya,
a.
(also -yá) resting
secure
🞄salubrious, auspicious.
Benfey
English
क्षेम्य क्षेम्य, i. e. क्षेम + य,
I.
adj.
,
f.
या।
1. Salubrious, Man. 7, 212.
2. Secure, MBh. 14, 1691.
II.
m.
The
name of several princes, Hariv. 1592, etc.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्षेम्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ಹಿತವಾದ /ಶುಭಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾದ
निष्पत्तिः - > "यत्" (५-१-५)
व्युत्पत्तिः - > क्षेमाय हितम्
Mahabharata
English
Kshemya = Śiva: XIV, 194.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्षेम्यं, त्रि, (क्षेमाय साधुः “प्राग्घिताद्यत् ।” ।७५ इति यत् यद्वा, क्षेममर्हति “दण्डादिभ्योयत् ।” ६६ इति यत् ।) क्षेमीयम् कुशल-योग्यम् इति सिद्धान्तकौमुदी
(यथा, मनुः ।७ २१२ ।“क्षेम्यां शस्यप्रदां नित्यं पशुवृद्धिकरीमपि ।परित्यजत् नृपो भूमिमात्मार्थमविचारयन्
”)
क्षेम्यः,
पुं,
(क्षेममर्हत्यसौ क्षेम + यत् ।) राज-विशेषः यथा, हरिवंशे २० ४६ ।“उग्रायुधस्य दायादः क्षेम्यो नाम महायशाः
क्षेम्यात् सुवीरो नृपतिः सुवीरात्तु नृपञ्जयः ।नृपञ्जयाद् बहुरथ इत्येते पौरवाः स्मृताः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्षेम्य द्रि० क्षेमाय साधु यत् कुशलयोग्ये “सायं मनुष्याश्चपशवश्च क्षेम्या भवन्ति” श्रुतिः
Capeller
German
क्षेम्य॑ u. क्षे॑म्य rastend o. Rast gewährend.
Grassman
German
(kṣemyá), kṣemiá, a., rastend [von kṣéma].
-ā́ dhū́r {854, 5}.
Stchoupak
French
क्षेम्य-
a. qui confère la paix et la tranquillité,
prospère
salubre (contrée)
m.
n.
de divers princes.