| YouTube Channel

क्षेमकृत् (kSemakRt)

 
Capeller Eng
English
क्षेम°कृत्
a.
 causing peace or rest.
Monier Williams Cologne
English
क्षेम—कृत्
mfn.
=
 -कर,
Āp.
Cāṇ.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्षेमकृत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > डुकृञ् (करणे) - "क्विप्" (३-२-७६)
व्युत्पत्तिः - > क्षेमं निवृत्तानां तत्सङ्कोचनविमोचनरूपं करोति
प्रयोगाः - > "अनिवर्ती निवृत्तात्मा सङ्क्षेप्ता क्षेमकृत् शिवः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "असङ्कोचज्ञानरूपक्षेमस्य करणात् सताम् । क्षेमकृत्" - निरुक्तिः ।
क्षेमकृत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಂಗಳವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ /ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ
निष्पत्तिः - > डुकृञ् (करणे) - "क्विप्" (३-२-७६)
व्युत्पत्तिः - > क्षेमं करोति
Mahabharata
English
Kshemakṛt = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्षेमकृत्, त्रि, (क्षेमं करोतीति । क्षेम + कृ +क्विप् ।) मङ्गलकारकः । यथा, --“दुर्लभं प्राकृतं वाक्यं दुर्लभः क्षेमकृत् सुतः ।दुर्लभा सदृशी भार्य्या दुर्लभः स्वजनः प्रियः ॥
”इति चाणक्ये । ५४ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्षेमकृत्
त्रि०
 क्षेमं करोति कृ--क्विप् ६ त० । १ कृतमङ्गले२ उपात्तस्य रक्षके परमेश्वरे
पु०
 । “अनियन्ता निवृत्तात्मासंक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः” विष्णुसं० ।