क्षेमः (kSemaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiक्षेमः
- क्षि + भन्
"शान्ति, प्रसन्नता, आराम, कल्याण, कुशलता"
क्षेमः
- क्षि + भन्
"सुरक्षा, बचाव"
क्षेमः
- क्षि + भन्
"संरक्षण करने वाला, प्ररक्षा करने वाला"
क्षेमः
- क्षि + भन्
अवाप्त को सुरक्षित रखना
क्षेमः
- क्षि + भन्
"मुक्ति, शाश्वत, आनन्द"
क्षेमः
- क्षि + भन्
एकप्रकार का सुगन्ध द्रव्य
Wordnet
Sanskrit शान्तिः, शान्तः, स्थिरता, स्थैर्यम्, एकोतिभावः, क्षेमः, निर्व्याकुलता, प्रशमः, प्रशान्तिः, प्रशामः, शमः, शमथः
युद्धोपद्रवादिविरहितावस्था।
"युद्धस्य पश्चात् देशे शान्तिः अस्ति।"
क्षेमः
एकः संवत्सरः ।
"क्षेमः इति जम्बूद्वीपे वर्तमानेषु सप्तसंवत्सरेषु एकः वर्तते"
क्षेमः, क्षेमंकरी
एका देवता ।
"क्षेमस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
क्षेमः
मठविशेषः ।
"क्षेमस्य उल्लेखः राजतरङ्गिण्यां वर्तते"
क्षेमः
एकः राजपुत्रः ।
"क्षेमस्य वर्णनं महाभारते वर्तते"
क्षेमः
शुचेः पुत्रः ।
"क्षेमः सुव्रतस्य पिता आसीत्"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritक्षेमः, (क्षि क्षये + “अर्त्तिस्तुसुहुसृधृ-क्षीति ।” उणां । १ । १३९ । इति मन् । (कुश-लम् । (यथा, मनुः । २ । १२७ ।“ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेत् क्षत्त्रबन्धुमनामयम् ।वैश्यं क्षेमं समागम्य शूद्रमारोग्यमेव च ॥
”)तद्वति त्रि । इत्यमरः २ । ४ । २६ ॥
(यथा, गोःरामायणे । ५ । ८ । १७ ।“कृताः क्षेमाश्च पन्थानः सुखं गच्छन्ति खेचराः ॥
”)लब्धरक्षणम् । इति मेदिनी ॥
मोक्षः । इतिहेमचन्द्रः ॥
क्षेमः, (क्षेमं मङ्गलमस्मिन्नस्तीति । अर्श आद्यच् ।)चोरनामगन्धद्रव्यम् । चण्डानामौषधम् । इतिशब्दरत्नावली मेदिनी च ॥
धर्म्मेण शान्त्यामुत्-पादितः पुत्त्रः । यथा, विष्णुपुराणे । १ । ७ । २८ ।“व्यवसायं प्रजज्ञे वै क्षेमं शान्तिरसूयत ।सुखमृद्धिर्यशःकीर्त्तिरित्येते धर्म्मसूनवः ॥
”कलिङ्गदेशस्य राजा । यथा, --“क्षेमोऽग्रतीर्थः कुहरः कलिङ्गेषु नराधिपः ।मतिमांश्च मनुष्येन्द्र ! ईश्वरश्चेति विश्रुतः ॥
”इति महभारते । १ । ६७ । ६५ ॥
* ॥
चन्द्रवंशीयशुचिराजपुत्त्रः । यथा, --“ततः सुतञ्जयाद्बिप्रः शुचिस्तस्य भविष्यति ।क्षेमोऽथ सुव्रतस्तस्माद्धर्म्मसूत्रः सनस्ततः ॥
”इति श्रीभागवते । ९ । २२ । ४७ ॥
* ॥
लब्धपरिपालनम् । यथा, --“उपेयादीश्वरञ्चैव योगक्षेमार्थसिद्धये ।स्नात्वा देवान् पितॄं श्चैव तर्पयेदर्च्चयेत्तथा ॥
”इति याज्ञवल्क्यसंहितायामाचाराध्यायः ॥
“तदनन्तरमीश्वरमभिषेकादिगुणयुक्तमन्यं वाश्रीमन्तमकुत्सितं योगक्षेमार्थम् । अलब्धलाभोयोगः । लब्धपरिपालनं क्षेमः तदर्थमुपेयात् ।उपासीत उपेयादित्यनेन सेवां प्रतिषेधति ।वेतनग्रहणेन आज्ञाकरणं सेवा तस्याः श्ववृत्ति-त्वेन निषेधात् ।” इति तट्टीका मिताक्षरा ॥
(यथाच मनुः । ८ । २३० ।“योगक्षेमेऽन्यथा चेत्तु पालो वक्तव्यतामियात् ॥
”)
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.