| YouTube Channel

क्षुल्लक (kSullaka)

 
शब्दसागरः
English
क्षुल्लक
mfn.
(-कः-का-कं)
1. Little
small.
2. Hard.
3. Poor, indigent.
4.
Low, vile.
5. Wicked, malicious, abandoned.
6. Young, youngest.
7. Pained, distressed,
m.
(-कः) A small shell.
E.
क्षुल्ल as above, कन्
added, also खुल्लक.
Capeller Eng
English
क्षुल्लक॑
a.
minute, small.
Yates
English
क्षुल्लक (कः-का-कं)
a. Little
poor
young
hard
vile, wicked
pain-
ed.
m.
A small shell.
Spoken Sanskrit
English
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- youngest
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- low
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- distressed
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- malicious
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- hard
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- pained
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- vile
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- indigent
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- poor
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- wicked
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- little
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- small
क्षुल्लक - kSullaka -
adj.
- abandoned
क्षुल्लक - kSullaka -
m.
- small shell
क्षुल्लक - kSullaka -
n.
- sort of play or game
Wilson
English
क्षुल्लक
mfn.
(-कः-का-कं)
1 Little, small.
2 Hard.
3 Poor, indigent.
4 Low, vile.
5 Wicked, malicious, abandoned.
6 Young.
youngest.
7 Pained, distressed.
m.
(-कः) A small shell.
E.
क्षुल्ल as above, and कन् added
also खुल्लक.
Apte
English
क्षुल्लक [kṣullaka],
a.
Little, minute
अथो ये क्षुल्लका इव सर्वे ते क्रिमयो हताः
Av.*
2.32.5.
Low, vile.
Insignificant.
Wicked, malicious.
Poor.
Pained, distressed.
Hard.
Young. -कः Small shell.
Apte 1890
English
क्षुल्लक a. 1 Little, minute.
2 Low, vile.
3 Insignificant.
4 Wicked, malicious.
5 Poor.
6 Pained, distressed.
7 Hard
8 Young.
कः A small shell.
Monier Williams Cologne
English
क्षुल्लक॑ mf(आ)n. (Naigh. iii, 2) little, small,
AV.
ii, 32, 5
TS.
ŚBr.
i
BhP.
low, vile,
L.
poor, indigent,
L.
wicked, malicious, abandoned,
L.
hard,
L.
youngest,
L.
pained, distressed,
L.
क्षुल्लक॑ (अस्),
m.
a small shell,
L.
N.
of a prince,
VP.
(v.l. क्षुलिक)
क्षुल्लक॑ (अम्),
n.
a sort of play or game (= मुष्टि-द्यूत),
L.
Monier Williams 1872
English
क्षुल्लक, अस्, आ, अम्, little, small
low, vile,
poor, indigent
wicked, malicious, abandoned
hard
young, youngest
pained, distressed
(अस्), m. a
small shell
N. of a prince.
Benfey
English
क्षुल्लक क्षुल्ल + क,
adj.
,
f.
का,
Small, Bhāg. P. 4, 30, 29.
Apte Hindi
Hindi
क्षुल्लक
वि* - क्षुल्ल + कन्
"स्वल्प, सूक्ष्म"
क्षुल्लक
वि* - क्षुल्ल + कन्
"नीच, दुष्ट"
क्षुल्लक
वि* - क्षुल्ल + कन्
नगण्य
क्षुल्लक
वि* - क्षुल्ल + कन्
निर्धन
क्षुल्लक
वि* - क्षुल्ल + कन्
"दुष्ट, द्वेषयुक्त"
क्षुल्लक
वि* - क्षुल्ल + कन्
बच्चा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्षुल्लक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಳ್ಳೆಶಂಖ
क्षुल्लक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೀಚ /ಅಧಮ
क्षुल्लक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಲ್ಪವಾದ /ಸ್ವಲ್ಪವಾದ
क्षुल्लक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಣ್ಣದಾದ /ಚಿಕ್ಕದಾದ
निष्पत्तिः - > ला (आदाने) - "कः" (३-२-३) स्वार्थे "कन्" (५-४-५) ला (आदाने) - "क्वुन्" (उ० २-३२) वा
व्युत्पत्तिः - > क्षुरं लाति क्षुधं लाति
विस्तारः - > "क्षुल्लकस्त्रिषु नीचेऽल्पे" - मेदि०
क्षुल्लक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಾಮರ /ಅಜ್ಞಾನಿ /ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಲ್ಲದವನು
क्षुल्लक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದುಃಖಗೊಂಡವನು /ನೊಂದವನು
क्षुल्लक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕನಿಷ್ಠ /ಕಿರಿಯ
विस्तारः - > "क्षुल्लकः पामरे स्वल्पे कनिष्ठे दुःखिते खले" -हेम०
L R Vaidya
English
kzullaka {% a. (f. का) %} 1. Little, minute
2. low, vile
3. poor
4. wicked, malicious
5. young.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
क्षुल्लक (?) Hem. Par. 1, 336. m. ° = उपासक [pw Adj. *arm], S I, 135, 1
v.u. (Ko.).— ° = कुमार, S I, 167, 12 v.u. (Ko.).
क्षुल्लक m. °Knabe, Prabandh. 273, 9 v.u.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
निर्धन, क्षुद्र, क्षुल्लक, दीन, कृपण, दरिद्र
adjective
दारिद्र्यात् वा पीडितः।
"निर्धनेन जीवनेन पीडितेन तेन आत्महत्या कृता।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
bkren pa
१) किंनाथ २) कृपण ३) क्षुल्लक ४) दीन
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मुक्तास्फोटाब्धिमण्डूकी शुक्तिः कम्बुस्तु वारिजः १२०४
त्रिरेखः षोडशावर्तः शङ्खोऽथ क्षुद्रकम्बवः
शङ्खनकाः क्षुल्लकाश्च शम्बूकास्त्वम्बुमात्रजाः १२०५
-wordlist-
मुक्तास्फोट (पुं), अब्धिमण्डूकी (स्त्री), शुक्ति (स्त्री), कम्बु (पुंक्ली), वारिज (पुं), त्रिरेख (पुं), षोडशावर्त (पुं), शङ्ख (पुंक्ली), क्षुद्रकम्बु (पुंक्ली), शङ्खनक (पुं), क्षुल्लक (पुं), शम्बूक (पुं), अम्बुमात्रज (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कदर्य
कदर्य, हीन, कीनाश, किम्पचान, मितम्पच, कृपण, क्षुल्लक, क्लीव, क्षुद्र
कदर्यहीनकीनाशकिम्पचानमितम्पचाः
कृपणक्षुल्लकक्लीवक्षुद्रा एकार्थवाचकाः ३४७
verse 2.1.1.347
page 0041
क्षुल्लक
क्षुल्लक, क्षुद्रशङ्ख
कम्बुः शङ्खः क्षुल्लकाः क्षुद्रशङ्खाः,
शम्बूकास्ते स्युः कपर्दो वराटः ६६४
verse 3.1.1.664
page 0076
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्षुल्लकः, त्रि, (क्षुल्ल + स्वार्थे कन् ।) क्षुद्रः इत्य-मरः १०
स्वल्पः नीचकः कनिष्ठः ।दरिद्रः इति भरतः
पामरः दुःखितः ।(यथा, भागवते ३० २९ ।“येनोपशान्तिर्भूतानां क्षुल्लकानामपीहताम् ।अन्तर्हितोऽस्तर्हृदये कस्मान्नो वेद नाशिषः”
)खलः इति हेमचन्द्रः
शब्दरत्नावल्यां खुल्लकइति पाठः
क्षुल्लकः,
पुं,
(क्षुल्ल + संज्ञायां स्वल्पार्थे वा कन् ।) क्षुद्र-शङ्खः इति हेमचन्द्रः राजनिर्घण्टश्च
(शोधना-दिप्रकरणेऽस्य विषयो यथा, --“कङ्कुष्ठं गैरिकं शङ्खं कासीसं टङ्कणन्तथा ।नीलाञ्जनं शुक्तिभेदाः क्षुल्लकाः सवराटकाः
जम्बीरवारिणा स्विन्नाः क्षालिताः कोष्णवारिणाशुद्धिमायान्त्यमी योज्या भिषग्भिर्योगसिद्धये”
इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्वितीये भागे
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्षुल्लक
त्रि०
क्षुधा लक्यते लक--आस्वादने घञर्थे नीचे, अल्पे भरतः पामरे, हेमच० क्षुद्रशङ्खे राजनि०