क्षुर (kSura)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 क्षुर r. 6th cl. (क्षुरति)
	 1. To cut.
	 2. To scratch,  to make lines or furrows.

 क्षुर m.
  (-रः)
	 1. A razor.
	 2. A plant,  (Barleria longifolia.)
	 3. Also
Tribulus lanuginosus: see गोक्षुर.
	 4. A horse's hoof
 also खुर 5.
The hoof of a cow,  &c.
	 6. The foot of a bedstead.
	 f.
  (-री) A knife.
E.
  क्षुर् to scratch or cut,  Unadi affix रन् and the final consonant
rejected
 also खुर.

Capeller Eng

English

 क्षुर॑ m.
  knife,  esp.
    razor. 

Yates

English

 क्षुर (रः) 1.
m.
  A razor
 a plant
horse's or cow's hoof
 foot of a
bed. (री) 3.
f.
  A knife.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   क्षुर  kSura  m.
    razor    
   क्षौरी  kSaurI f.
   razor    
   खुर  khura m.
   razor   
   लोहितायस  lohitAyasa n.
   razor    
   वपण  vapaNa n.
   razor   
   शस्त्र  zastra n.
   razor    
   भाण्डि  bhANDi    razor-case  
   खरालिक  kharAlika m.
   razor-case   
   क्षुरधान  kSuradhAna n.
   razor-case  
   क्षुरधार  kSuradhAra adj.
   razor-edged   
   क्षुरिका  kSurikA f.
   small razor   
   मुखखुर  mukhakhura m.
   mouth-razor    
   क्षुर - फल  kSura - phala n.
   razor blade  
   क्षुरधारा  kSuradhArA f.
   edge of a razor    
   क्षुरधार  kSuradhAra adj.
   sharp as a razor   
   क्षुरक्रिया  kSurakriyA f.
   employment of a razor    
   क्षौर  kSaura adj.
   performed with a razor   
   क्षुरप्र  kSurapra adj.
   sharp-edged like a razor    
   भाण्डपुट  bhANDapuTa m.
   sharpener of instruments i.e. razors     
            

 
   क्षुर   kSura   m.
   razor   
   क्षुर - फल  kSura - phala n.
   razor blade     
            

Wilson

English

 क्षुर r. 6th cl. (क्षुरति)
1 To cut.
2 To scratch,  to make lines or furrows.

 क्षुर
m.
  (-रः)
1 A razor.
2 A plant,  (Barleria longifolia.)
3 Also Tribulus lanuginosus: see गोक्षुर.
4 A horse's hoof
 also खुर.
5 The hoof of a cow,  &c.
6 The foot of a bedstead.
f.
  (-री) A knife.
E.
  क्षुर to scratch or cut,  Uṇādi affix रन्,  and the final consonant
rejected
 also खुर.

Apte

English

क्षुरः [kṣurḥ],  [क्षुर्-क]

A razor
 क्षुराग्रैः चक्रैः (हृतानि) R.*
  7.46. प्रवर्तमानमन्याये छेदयेल्लवशः क्षुरैः Ms.*
  9.292.

A razor-like barb attached to an arrow.

The hoof of a cow or horse.

An arrow
 क्षुरैश्चिच्छेद लघ्वस्त्रम् Mb.
 *  3.287.17.

The foot of a bed-stead. Comp.
   -कर्मन् n.
  -क्रिया the act of shaving
 नाश्मनि स्यात्क्षुरक्रिया Pt.*
  1.386. -चतुष्टयम् the four things necessary for shaving. -धानम्,  -भाण्डम् a razor-case. यथा क्षुरः क्षुरधाने$वोपहितः Kauṣ. Up.*
  4.2
 भद्रे शीघ्रमानीयतां क्षुरभाण्डं येन क्षौरकर्मकरणाय गच्छामि Pt.-धार a.
  as sharp as a razor. -नक्षत्रम् Any luner mansion that is inauspitius for shaving.

प्रः an arrow with a sharp horse-shoe shaped head
 तं क्षुरप्रशकलीकृतं कृती R.*
  11.29
 9.62. क्षुरप्रचक्र-निस्त्रिंश-कुन्त-पट्टिश-पाणिभिः Śiva B.4.5. -˚माला a chain of crescent necklets
 अहो मया भद्रवत्याः क्षुरप्रमालाहिता Pratijñā.4.

a sort of hoe,  a weeding-spade. -मर्दिन्,  -मुण़्डिन् m.
  a barber.

Apte 1890

English

 क्षुरः [क्षुर्-क] 1 A razor
 R. 7. 46
 Ms. 9. 292. 
2 A razor-like barb attached to an arrow. 
3 The hoof of a cow or horse. 
4 An arrow. 
5 The foot of a bed-stead. 
Comp. 
कर्मन् n. 
क्रिया the act of shaving
 Pt. 1. 386. 
चतुष्टयं the four things necessary for shaving. 
धानं,  
भांडं a razor-case. 
धार a. as sharp as a razor. 
प्रः {1} an arrow with a sharp horse-shoe-shaped head
 तं क्षुरप्रशकलीकृतं कृती R. 11. 29
 9. 62. {2} a sort of hoe,  a weeding-spade. 
मर्दिन्,  मुंडिन् m. a barber. 

Monier Williams Cologne

English

 क्षुर॑ अस्,  m.
  (fr.  √ क्ष्णु?
 cf.
   Gk. ξυρόν) a razor,  RV.
   i,  166,  10
 viii,  4,  16
 x,  28,  9
 AV.
  
 ŚBr.
   &c.
  

 a razor-like barb or sharp blade attached to an arrow,  R.
  iii,  72,  14 (cf.   -प्र)

 Asteracantha Longifolia,  L.
 

 =
  -पत्त्र,  L.
 

 a thorny variety of Gardenia or Randia,  L.
 

 Trilobus lanuginosus,  L.
 

 (for खुर) the hoof of a cow,  W.
 

 (for खुर) a horse's hoof,  W.
 

 (for खुर) the foot of a bedstead,  L.
 

 क्षुर॑ mfn.
   =
  क्षुर-वत्,  ‘having claws or hoofs’,  Sāy.
  on RV.
   x,  28,  9.

Monier Williams 1872

English

 क्षुर,  अस्,  m. (connected with the preceding, 
perhaps related to क्षर् ?
 cf. Gr. ξυρόν),  a razor
a razor-like barb or sharp blade attached to an arrow
N. of several plants,  Asteracantha Longifolia
 also
Tribulus Lanuginosus,  see गो-क्षुर
 also = महा-
पिण्डीतक,  and Saccharum Sara (शर)
 the hoof of
a cow &c.
 a horse's hoof
 the foot of a bedstead
[cf. खुर]
 (ई),  f. a knife,  a dagger
 (अस्,  आ,  अम्), 
Ved. (Sāy.) having claws.
—क्षुर-कर्मन्,  अ,  n.
the operation of shaving.
—क्षुर-कॢप्त,  अस्,  आ, 
अम्,  shaved.
—क्षुर-क्रिया,  f. the operation of
shaving,  the employment of a razor.
—क्षुर-
चतुष्टय,  अम्,  n. four things necessary for shaving.
—क्षुर-धान,  अम्,  n. a razor-case.
—क्षुर-
धार,  अस्,  आ,  अम्,  razor-edged,  sharp as a razor
any very sharp instrument for cutting.
—क्षुर-
धारा,  f. the edge of a razor
 N. of a hell.
—क्षु-
रधाराभ (°र-आभा),  अस्,  आ,  अम्,  sharp as a razor.
—क्षुर-पत्त्र,  अस्,  m.,  N. of the plant Saccharum
Sara (शर).
—क्षुर-पत्त्रिका,  f.,  N. of a pot-herb, 
= पालङ्क्य.
—क्षुर-पवि,  इस्,  इस्,  इ,  Ved. sharp-
angled,  sharp-edged,  very sharp
 (इस्),  m.,  N. of a
sacrifice performed in one day (एकाह).
—क्षुर-
प्र,  अस्,  m. a razor shot as an arrow
 a kind of
arrow,  one with a sharp horse-shoe-shaped head
 a
sort of hoe or weeding spade.
—क्षुर-प्रग, 
अम्,  n. according to some authorities = क्षुर-प्र।
—क्षुर-भाण्ड,  अम्,  n. a razor-case.
—क्षुर-
भृष्टि,  इस्,  इस्,  इ,  Ved. furnished with sharp angles.
—क्षुर-मर्दिन्,  ई,  m. a barber.
—क्षुराङ्ग
(°र-अङ्°),  अस्,  m.,  N. of a plant
 [cf. गो-क्षुरक।]
—क्षुरार्पण (°र-अर्°),  अस्,  m.,  N. of a moun-
tain.

Macdonell

English

 क्षुर kṣurá,  m.
  sharp knife,  razor
 -karman,  n.
  shaving
 -kṛtya,  n.
  id.
 -kḷpta,  🞄pp. shaved
 -kriyā,  f.
  shaving
 -dhāná,  n.
  🞄razor-case
 -pra,  a.
  sharp as a razor
 m.
  arrow,  🞄knife,  or scythe as sharp as a razor
 🞄-bháṇḍa,  n.
  razor-case.

Benfey

English

 क्षुर क्षुर् + अ,  m.
  A razor,  Man.  9, 
292. -- Cf.  ξυρόν,  etc.

Hindi

(पु) चाकू

Apte Hindi

Hindi

क्षुरः
पुं*
  - क्षुर् + क
उस्तरा

क्षुरः
पुं*
  - क्षुर् + क
उस्तरे जैसी नोंक जो तीर में लगाई जाय

क्षुरः
पुं*
  - क्षुर् + क
गाय या घोड़े का सुम

क्षुरः
पुं*
  - क्षुर् + क
बाण

Shabdartha Kaustubha

Kannada

क्षुर - विलेखने (तुदा० पर० सक० से०) क्षुरति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಕತ್ತರಿಸು
क्षुर - विलेखने (तुदा० पर० सक० से०) क्षुरति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಗೆರೆ ಎಳೆ

क्षुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಪಿತನ ಕತ್ತಿ /ಕ್ಷೌರಕತ್ತಿ
निष्पत्तिः - > क्षुर (विलेखने) - "रन्" (उ० ३-२९) । गुणाभावश्च निपा० ।
प्रयोगाः - > "समुपजातकोपोऽयं नापितः तं क्षुरं दूरादेव क्षिप्तवान्" । "अधोरणानां गजसन्निपाते शिरांसि चक्रैर्निशितैः" ।
उल्लेखाः - > हितो०,  रघु० ७-४६
क्षुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸು ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗೊರಸು
क्षुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಣ
क्षुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊಳವಳಿಕೆ ಗಿಡ
क्षुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿಂಡೀತಕ ವೃಕ್ಷ /ಮಂಗಾರೆ ಗಿಡ
क्षुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೆಗ್ಗಿಲು ಗಿಡ
क्षुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖಡ್ಗ /ಕತ್ತಿ
प्रयोगाः - > "क्षुरेण शितधारेण चकर्तास्य शरासनम्"
उल्लेखाः - > रामा०
विस्तारः - > "क्षुरः स्यात् छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे ।" - मेदि० । "नापितस्योपकरणे कोकिलाक्षेऽपि च क्षुरः" - त्रिकाण्ड० ।

L R Vaidya

English

 kzura {% m. %} 1. A razor,  R.vii.46,  M.ii.292
a razor-like barb attached to an arrow
an arrow
the hoof of a cow or horse.

Bopp

Latin

 क्षुर m. (r. क्षुर् s. अ)
1) culter tonsorius. DR. 8. 24.,  ubi
ensem vel sagittam significare videtur
 RAGH. 7. 43.
2) ungula,  cf. खुर. (Gr. ξυϱόν,  v. क्षुर्.)

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  क्षुर्
मूलधातुः:
   क्षुर
धात्वर्थः:
  विलेखने
गणः:
  तुदादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  क्षुरति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

क्षुरँ क्षुर  विलेखने 
- क्षुरति  चुक्षोर क्षुरः  63

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
नाराचो लोहनालोऽस्त्रसायकोऽसिस्तु सायकः ॥ १४२ ॥
श्रीगर्भो विजयः शास्ता व्यवहारः प्रजाकरः ।
धर्मपालोऽक्षरो देवस्तीक्ष्णकर्मा दुरासदः ।
प्रसङ्गो रुद्रतनयो मनुज्येष्ठः शिवङ्करः ।
करपालो विशसनस्तीक्ष्णधारो विषाग्रजः ।
धर्मप्रचारो धाराङ्गो धाराधरकरालिकौ ॥ १४३ ॥
चन्द्रभासश्च शस्त्रोऽथ क्षुर्यस्त्री कोशशायिका ।
पत्त्रं च धेनुका पत्त्रपाले तु हुलमातृका ॥ १४४ ॥
कुट्टन्ती पत्त्रफलाथ शक्तिः कासूर्महाफला ।
अष्टतालायता सा च पट्टिसस्तु खुरोपमः ॥ १४५ ॥
लोहदण्डस्तीक्ष्णधारो दुःस्फोटाराफलौ समौ ।
-wordlist-
 
लोहनाल (पुं),  अस्त्रसायक (पुं),  सायक (पुं),  श्रीगर्भ (पुं),  विजय (पुं),  शास्तृ (पुं),  व्यवहार (पुं),  प्रजाकर (पुं),  धर्मपाल (पुं),  अक्षर (पुं),  देव (पुं),  तीक्ष्णकर्मन् (पुं),  दुरासद (पुं),  प्रसङ्ग (पुं),  रुद्रतनय (पुं),  मनुज्येष्ठ (पुं),  शिवङ्कर (पुं),  कर्पाअल (पुं),  विशसन (पुं),  तीक्ष्णधार (पुं),  विषाग्रज (पुं),  धर्मप्रचार (पुं),  धाराङ्ग (पुं),  धाराधर (पुं),  करालिक (पुं),  चन्द्रभास (पुं),  शस्त्र (पुं),  क्षुर (पुंक्ली),  कोशशायिका (स्त्री),  पत्र (क्ली),  धेनुका (स्त्री),  हुलमातृका (स्त्री),  कुट्टन्ती (स्त्री),  पत्रफला (स्त्री),  कासू (स्त्री),  महाफला (स्त्री),  अष्टताला (स्त्री),  आयता (स्त्री),  खुरोपम (पुं),  लोहदण्ड (पुं),  तीक्ष्णधार (पुं),  दुःस्फोट (पुं),  आराफल (पुं)

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: क्षुरः
Root: क्षुर
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ इक्षुगन्धा
Meaning(s):
⇒ Gocharu
 Barleria (ruellia) longifolia
 Tamil Neriñjal
Shloka(s):
3|3|141|1 ► क्षरे तु कण्टकिफलः स्त्रीगोभ्यां कण्टकः परः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|141|2 ► गोक्षुरः स्थलश्रृङ्गाट इक्षुगन्धा पलङ्कषा॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|142|1 ► श्वदंष्ट्रा भीरुपर्ण्यां तु शतमूली शतावरी। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|141|1 ⇢ क्षुरः (क्षुर) (पुं) ⇒ Gocharu
 Barleria (ruellia) longifolia
 Tamil Neriñjal ⇒ इक्षुगन्धा
➠ 3|3|141|1 ⇢ कण्टकिफलः (कण्टकिफल) (पुं) ⇒ Gocharu
 Barleria (Ruellia) longifolia
 Tamil Neriñjal ⇒ 
➠ 3|3|141|1 ⇢ त्रिकण्टकः (त्रिकण्टक) (पुं) ⇒ Gocharu
 Barleria (Ruellia) longifolia
 Tamil Neriñjal ⇒ 
➠ 3|3|141|1 ⇢ गोकण्टकः (गोकण्टक) (पुं) ⇒ Gocharu
 Barleria (Ruellia) longifolia
 Tamil Neriñjal ⇒ गोक्षुरकः
➠ 3|3|141|2 ⇢ गोक्षुरः (गोक्षुर) (पुं) ⇒ Gocharu
 Barleria (Ruellia) longifolia
 Tamil Neriñjal ⇒ 
➠ 3|3|141|2 ⇢ स्थलशृङ्गाटः (स्थलशृङ्गाट) (पुं) ⇒ Gocharu
 Barleria (Ruellia) longifolia
 Tamil Neriñjal ⇒ 
➠ 3|3|141|2 ⇢ इक्षुगन्धा (इक्षुगन्धा) (स्त्री) ⇒ Gocharu
 Barleria (Ruellia) longifolia
 Tamil Neriñjal ⇒ 
➠ 3|3|141|2 ⇢ पलङ्कषा (पलङ्कषा) (स्त्री) ⇒ Gocharu
 Barleria (Ruellia) longifolia
 Tamil Neriñjal ⇒ गोक्षुरकः
➠ 3|3|142|1 ⇢ श्वदंष्ट्रा (श्वदंष्ट्रा) (स्त्री) ⇒ Gocharu
 Barleria (Buellia) longifolia
 Tamil Neriñjal ⇒ गोक्षुरकः
Related word(s):
    

Mahabharata

English

Kshura = Śiva (1000 names^1).

Vedic Reference

English

 Kṣura occurs three times in the Rigveda. The word appears
to have the general sense of ‘blade’^1 in one passage, ^2 possibly
also in another, ^3 where it is said that the hare swallowed a
Kṣura,  and where the sense ‘blade’ is adequate. In the third
passage^4 there seems to be a reference to the sharpening of a
razor on a grindstone^5 (bhurijos,  the dual denoting precisely,  as
Pischel^6 points out,  the two sides of the apparatus,  between
which the stone revolved like the modern grindstone). But
Muir, ^7 following another view of Roth, ^8 adopts the sense ‘the
edge of scissors, ’ which,  however,  hardly suits the other
passage,  one in the Atharvaveda, ^9 where a Kṣura is described
as moving about on the bhurijos, ^10 as the tongue on the lip. The
meaning ‘razor’ is perfectly clear in the Atharvaveda, ^11 where
shaving by means of it is mentioned
 in many other passages^12
either sense is adequate. A kṣuro bhṛjvān occurs in the Yajur-
veda:^13 it seems to denote,  as Bloomfield^14 suggests,  a razor
with a strop (in the shape of a small grinding apparatus).
Kṣura-dhārā^15 denotes ‘the edge of a razor, ’ like kṣurasya
dhārā.^16 In the Upaniṣads^17 a razor-case (Kṣura-dhāna) is
mentioned. See also Śmaśru.
1) Hopkins,  Journal of the American
Oriental Society,  17,  61,  69. Cf. 13,  292
(as ‘knife’ in the Epic).
2) i. 166,  10 (paviṣu kṣurāḥ on the
fellies of the Maruts' car
 possibly
‘razors’ may be meant,  as Max Müller
says in his note on this passage,  Sacred
Books of the East,  32,  235,  n. 4).
3) x. 28,  9,  where Sāyaṇa renders it
as meaning ‘having claws.’ The later
tradition ascribes the swallowing to a
goat.
4) viii. 4,  16 (saṃ naḥ śiśīhi bhurijor
iva kṣuram,  ‘sharpen us like a razor on
a grindstone or stropping apparatus’).
5) Roth,  St. Petersburg Dictionary, 
s.v.
6) Vedische Studien,  1,  243.
7) Sanskrit Texts,  5,  466.
8) St. Petersburg Dictionary,  s.v.
bhurij.
9) xx. 127,  4.
10) Bloomfield,  Hymns of the Athar-
vaveda,  197,  translates bhurijos by ‘on
a strop.’
11) vi. 68,  1. 3
 viii. 2,  7.
12) Śatapatha Brāhmaṇa,  ii. 6,  4,  5
iii. 1,  2,  7
 kṣura-pavi,  Av. xii. 5,  20.
55
 Taittirīya Saṃhitā,  ii. 1,  5,  7
5,  5,  6
 v. 6,  6,  1
 Śatapatha Brāh-
maṇa,  iii. 6,  2,  9. etc.
 Maitrāyaṇī
Saṃhitā,  i. 10,  14
 Kāṭhaka Saṃhitā, 
xxxvi. 8
 Nirukta,  v. 5.
13) Taittirīya Saṃhitā,  iv. 3,  12,  3.
Cf. Maitrāyaṇī Saṃhitā,  ii. 8,  7
 Vāja-
saneyi Saṃhitā,  xv. 4
 Śatapatha Brāh-
maṇa,  viii. 5,  2,  4.
14) American Journal of Philology,  17, 
418.
15) Jaiminīya Upaniṣad Brāhmaṇa, 
iii. 13,  9.
16) Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad,  iii. 3,  2.
17) Kauṣītaki Upaniṣad,  iv. 20.
Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  266
Pischel,  Vedische Studien,  1,  239-243
Schrader,  Prehistoric Antiquities,  38
et seq.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 क्षुर,  श विलेखने । खनने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(तुदां--परं--सकं--सेट् ।) श,  क्षुरति भूमिं लोकः ।क्षोरिता । क्षुरो लोमच्छेदनः । इति दुर्गादासः ॥

 क्षुरः,  पुं,
   (क्षुर + “इगुपधेति” । ३ । १ । १३५ । कः ।यद्वा,  “ऋज्रेन्द्राग्रवज्रविप्रकुब्रचुब्रक्षुरखुरेति” ।उणां । २ । २८ । इति निपातनात् सिद्धम् ।)कोकिलाक्षः । इत्यमरः । २ । ८ । ४९ ॥
 (अस्यपर्य्याया यथा,  --“कोकिलाक्षस्तु काकेक्षुरिक्षुरः क्षुरकः क्षुरःभिक्षुः काण्डेक्षुरप्युक्त इक्षुगन्धेक्षुबालिका” ॥
इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डेप्रथमे भागे ॥
)शफम् । इति तट्टीका । छेदनद्रव्यम् । तत्तु नापि-तस्य लोमच्छेदकास्त्रम् । (यथा,  मनुः । ९ । २९२ ।“सर्व्वकण्टकपापिष्ठं हेमकारन्तु पार्थिवः ।प्रवर्त्तमानमन्याये छेदयेल्लवशः क्षुरैः” ॥
)गोक्षुरः । इति मेदिनी ॥
 (अस्य पर्य्याया यथा,  --वैद्यकरत्नमालायाम् ।“त्रिकण्टः स्थलशृङ्गाटो गोकण्टोऽथ त्रिकण्टकः ।त्रिपुटः कण्टकफलः स्वदंष्ट्रा गोक्षुरः क्षुरः” ॥
महापिण्डीतकः । शरः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(यथा,  महाभारते । १ । १३४ । ९० ।“ततस्तस्य नगस्थस्य क्षुरेण निशितेन च ।शिर उत्कृत्य तरसा पातयामास पाण्डवः” ॥
खट्वादिपादुका । इति धरणिः । क्षुरा इति भाषा ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 क्षुर विलेखने तुदा० पर०
  सक०
  सेट् । क्षुरति अक्षोरीत् चुक्षोर क्षुरः ।

 क्षुर पु०
  क्षुर--क क्षु--रक् वा । १ नापितास्त्रे पश्वादीनां २ शफे, (खुर) अमरटीकायां स्वामी ३ कोकिलाक्षे अमरः ४ गो-क्षुरे,  मेदि० ५ महापिण्डीतके ६ वाणे च राजनि० खट्टा-दिपादुकयाम् धरणिः “छेदयेल्लवशः क्षुरः मनुः “संधायधनुषि क्षुरम्” रा० आ०७२ स० । “क्षुरेण शितधारेणचकर्त्तास्य शरासनम्” रामा० ल० ९२ अ०

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

क्षुरँ क्षुर 
मानकरूपान्तरम् - खुरँ
खुर  विलेखने
- (अर्थविवरणम्) विलेखनं छेदः
क्षुरति  क्षुरः  खुरति  खुरः  62, 63

धातुवृत्तिः

Sanskrit

क्षुरँ क्षुर  (अर्थः)  विलेखने
( क्षुरति क्षुरम् ) पूर्ववत्कः 63

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“क्षुर विलेखने”@} 2 विलेखनम् = छेदः। 
 क्षोरकः-रिका,  क्षोरकः-रिका,  चुक्षुरिषकः-चुक्षोरिषकः-षिका,  चोक्षुरकः- रिका,  इत्यादीनि रूपाणि तौदादिककुरतिवत् 3 ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (३१९)
 02 =>
  (६-तुदादिः-१३४४। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (२२९)

Capeller

German

 क्षुर॑ m.
  Messer,  bes. Rasier- o. Schermesser.

Grassman

German

 kṣurá,  m.,  Schermesser [gr. ξυρόν aus der Wurzel ξύω,  kratzen,  schaben,  glätten,  vgl. kṣṇu].
-ám {624, 16}
 {854, 9}.
-ā́s {166, 10}.

Burnouf

French

 क्षुर क्षुर m.
  rasoir.
		 Sabot du cheval,  ongles de la vache.
		 Pieds d'un bois de lit.
		 Barleria longifolia et tribulus
lanuginosus,  bot.
	-- क्षुरी f.
  couteau. -- Gr.
ξυρός.
क्षुरक m.
  les plantes ci-dessus.
क्षुरप्र m.
  esp. de flèche.
क्षुरमर्दिन् m.
  (मृद्) barbier.
क्षुरिन् m.
  क्षुरिणी f.
  barbier,  femme de barbier.
क्षुरिणी f.
  esp. d'igname.

Stchoupak

French

 क्षुर-
 m.
  rasoir,  couteau affilé,  cimeterre 
 flèche en forme de
rasoir 
 -इका- f.
  couteau,  poignard.
°कॢप्त- a. v. rasé.
°क्रिया- f.
  emploi d'un rasoir.
°धार- a. aiguisé,  affilé comme un rasoir 
 m.
  flèche en forme de
rasoir 
 -आ- f.
  tranchant d'un rasoir.
°पवि- a. très affilé,  très tranchant.
°प्र- a. affilé comme un rasoir 
 m.
  flèche en forme de rasoir.
°भाण्ड- nt. étui de rasoir.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.