क्षुभ् (kSubh)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 1 क्षुभ् क्षुभ्यति॑ क्षुभ्य°ते (क्षोभते),  pp.
  
क्षुब्ध or क्षुभित tremble,  shake,  be agitated.  C.
  क्षोभयति
(°ते) agitate,  impel,  set in motion.  — प्र वि & सम् = S.
  — Cf. 
प्रक्षो॑ब्धोस्.

 2 क्षु॑भ् f.
  jerk.

Yates

English

 क्षुभ् (ऌ) क्षोभति 1.
a. To be confused
or agitated,  to stir. (य,  ग) क्षुम्यति, 
क्षुभ्नाति 4. and 9.
a. To shake, 
to tremble,  to be unsteady.

Apte

English

क्षुभ् [kṣubh],  1 Ā.,  4,  9 P.
  (क्षोभते,  क्षुभ्यति,  क्षुभ्नाति,  क्षुभित-क्षुब्ध)

To shake,  tremble,  to be agitated or disturbed
 महाह्रद इव क्षुभ्यन् Bk.*
  9.118
 R.*
  4.21
 Śi.*
  8.24.

To be unsteady.

To stumble (fig.  also). Caus.
   (क्षोभयति) To agitate,  stir up,  excite,  perturb.

क्षुभ् [kṣubh],  f.
  Ved.
  A blow,  push
 क्षुभा मर्तमनुयतं वधस्नेः Rv.*
  5.41.13.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 क्षुभ् {c1c} A.,  {c4c} {c9c} P. (क्षोभते,  क्षुभ्यति,  क्षुभ्नाति,  क्षुभित-क्षुब्ध) 1 To shake,  tremble,  to be agitated or disturbed
 महाह्रद इव क्षुभ्यन् Bk. 9. 118
 R. 4. 21
 Śi. 8. 24. 
2 To be unsteady. 
3 To stumble (fig. also). 
Caus. (क्षोभयति) To agitate,  stir up,  excite,  perturb. 

 क्षुभ् f. Ved. A blow,  push. 

Monier Williams Cologne

English

 1. क्षुभ् cl.
  1. Ā. क्षोभते (only once,  ChUp.
   ) cl.
  4. Ā. P.
  क्षुभ्यति [MBh.   &c.
  ],  °ते [Nir.  v,  16
 MBh.
   &c.
  ],  cl.
  5. P.
  (only Pot.
  3. pl.
  क्षुभ्नुयुर्,  JaimBr.
  ) cl.
  9. P.
  क्षुभ्नाति (only Bhaṭṭ.
  according to,  Pāṇ.
  viii,  4,  39
 perf.  P.
  चुक्षोभ,  BhP.
  
 चुक्षुभे,  MBh.
  
 R.
 
 Ragh.
  &c.
  : Cond.
  Ā. अक्षोभिष्यत,  Bhaṭṭ.
  xxi,  6), 
to shake,  tremble,  be agitated or disturbed,  be unsteady,  stumble (literally and metaphorically) :
Caus.
  P.
  क्षोभयति,  rarely Ā. °ते,  to agitate,  cause to shake,  disturb,  stir up,  excite,  Mn.
   viii
 MBh.
  
 R.
  &c.
   :
Desid.
  of Caus.
  See चुक्षोभयिषु

 क्षुभ् [cf.   Cambro-Brit.
  hwbiau,  ‘to make a sudden push’
 Gk. κοῦϕος Mod.
  Germ.
   schiebe.]

 2. क्षु॑भ् f.
  (only instr. °भा॑) a shake,  push,  RV.
   v,  41,  13.

Monier Williams 1872

English

 क्षुभ् 1. क्षुभ्,  cl. 9. 4. P.,  1. A. क्षुभ्-
नाति,  क्षुभ्यति,  क्षोभते,  चुक्षो-
भ,  चुक्षुभे,  क्षोभिष्यति,  -ते,  अक्षोभीत्, 
अक्षुभत् and अक्षोभिष्ट,  क्षोभितुम्,  to
shake,  tremble,  to be agitated or disturbed
 to be
unsteady
 to stumble (literally or metaphorically):
Caus. क्षोभयति,  -यितुम्,  to agitate,  cause to
shake,  disturb,  stir up,  excite: Desid. चुक्षुभि-
षति,  -ते,  or चुक्षोभिषति,  -ते: Intens. चोक्षु-
भ्यते,  चोक्षोब्धि
 [cf. Cambro-Brit. hwbiau,  ‘to
make a sudden push
’ Gr. κοῦφος
 Mod. Germ.
schiebe.]

 2. क्षुभ्,  प्,  f.,  Ved. a blow,  a shake,  a push.

Macdonell

English

 क्षुभ् KṢUBH,  Ⅰ. Ā. kṣobha,  (V.)
 Ⅳ. P. 🞄Ā. kṣubhya,  sway,  tremble,  become 🞄agitated: pp. kṣubdha (rare) and kṣubhita,  shaken
 agitated
 cs. kṣobhaya,  P. 🞄(Ā.) shake,  agitable
 throw into confusion.  🞄pra,  become agitated,  be disturbed. vi,  be 🞄shaken or agitated
 be thrown into confusion.  🞄sam,  become agitated.

Benfey

English

 क्षुभ् क्षुभ्,  i. 1,  Ātm. 
 i. 4, 
क्षुभ्य,  Par. (also Ātm. )
 ii. 9, 
क्षुभ्ना,  क्षुभ्नी,  Par. To become
agitated,  Rām.  2,  34,  45. क्षुब्ध
and क्षुभित, 
 1. Agitated,  Suśr. 2, 
147,  19
 Rām.  1,  65,  12.
 2. Shaken, 
Vikr. d. 115.
 3. Trembling,  Rām.  5, 
36,  77. अ-क्षोभ्य,  comp. participle
of the fut. pass.
 1. Unshakeable, 
Rām.  2,  18,  6.
 2. Undisturbable,  Rām. 
2,  12,  86. -- Caus.
 1. To agitate,  Rām. 
1,  1,  77.
 2. To shake,  Rām.  5,  54,  12.
 3. To impel,  MBh. 13,  7256.
 4. To
throw in confusion,  Man.  8,  418.
 5.
To trouble,  Mārk. P. 1,  40 (Ātm. ). --
With the prep. प्र प्र,  To become
agitated,  Rām.  6,  87,  15
 confused, 
Man.  9,  254. -- Caus. To excite,  Suśr.
2,  247,  10. -- With संप्र सम्-प्र,  To be-
come confused,  Rām.  6,  78,  24. -- With
वि वि,  To become agitated,  Bhāg. P. 7, 
8,  32. -- Caus.
 1. To agitate,  MBh. 1, 
1216
 7283 (Ātm. ).
 2. To put in dis-
order,  MBh. 1,  5484. -- With सम् सम्, 
To become agitated,  Pañc. 163,  1. --
Cf.  A.S. be-scufan,  contrudere
 O.H.G.
sciuban,  A.S. sceofan
 but their labial
is not the regular substitute for Sskr. भ्।

Apte Hindi

Hindi

क्षुभ्
"भ्वा* आ* ,  दिवा*,  क्रया* पर* ,  ,  ,  " - -
"हिलाना,  कंपित करना,  क्षुब्ध करना,  आन्दोलित करना"

क्षुभ्
"भ्वा* आ* ,  दिवा*,  क्रया* पर* ,  ,  ,  " - -
अस्थिर होना

क्षुभ्
"भ्वा* आ* ,  दिवा*,  क्रया* पर* ,  ,  ,  " - -
लड़खड़ाना

L R Vaidya

English

 kzuB {% vt. 1A,  4P,  9P (pp. क्षुभित,  क्षुब्ध
 pres. क्षोभते,  क्षुभ्यति,  क्षुभ्नाति) %} 1. To shake,  to tremble,  to be agitated or disturbed,  to be unsteady,  महाह्रद इव क्षुभ्यन् Bt.ix.118,  R.iv.21,  Sis.viii.24
 2. to stumble (literally or metaphorically).With प्र-,  वि-,  or सम्-,  to tremble,  to be agitated,  to be disturbed.

Bopp

Latin

 क्षुभ् 1. A. 4. P. क्षोभे,  क्षुभ्यामि commoveri,  agitari,  con-
turbari. Part. pass. क्षुब्ध vel क्षुभित. RAM. I. 52. 14.:
क्षुभिताः सागरः सर्वे
 III. 79. 20.: उष्णक्षुब्धसलिल
I. 52. 14.: यत् तेजः क्षुभितं ह्य् अद्य तद् धरा धारयि-
ष्यति. Caus. et cl. 9. P.: क्षोभयामि,  क्षुभामि agitare.
M. 42.: क्षोभ्यमाणा महावातैः सा नौस् तस्मिन् महो-
दधौ
 RAM. I. 16. 27.: क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रम्.
(Cambo - brit. hwbiau «to make a sudden push»,  abjecto
क्,  et ष् mutato in h,  v. Pictet p. 76.
 Pottius apte con-
fert gr. ϰοῦϕος,  ejecto ष्
 huc etiam trahimus nostrum
schiebe,  cujus radix in germ. vet. sonat scub vel scup, 
transpositis क् + ष् in sc.)
c. प्र i. q. simpl. MAN. 9. 254.: तस्य प्रक्षुभ्यते राष्ट्रम्. --
c. प्र praef. सम् id. RAM. I. 52. 15.: सम्प्रक्षुभितमानस.
c. वि Caus. id. DR. 7. 19.: सेनान् तवेऽमम्…विक्षो-
भितान् द्रक्ष्यसि.
c. सम् id. DEV. 2. 35.: दृष्ट्वा समस्तं सङ्क्षुब्धन् त्रैलो-
क्यम्.

Kridanta Forms

Sanskrit

क्षुभ् (क्षु꣡भँ॒ सञ्चलने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  क्षोभणम्
अनीयर् =  क्षोभणीयः - क्षोभणीया
ण्वुल् =  क्षोभकः - क्षोभिका
तुमुँन् =  क्षोभितुम्
तव्य =  क्षोभितव्यः - क्षोभितव्या
तृच् =  क्षोभिता - क्षोभित्री
क्त्वा =  क्षोभित्वा / क्षुभित्वा
ल्यप् =  प्रक्षुभ्य
क्तवतुँ =  क्षुभितवान् / क्षुब्धवान् / क्षोभितवान् - क्षुभितवती / क्षुब्धवती / क्षोभितवती
क्त =  क्षुभितः / क्षुब्धः / क्षोभितः - क्षुभिता / क्षुब्धा / क्षोभिता
शानच् =  क्षोभमाणः - क्षोभमाणा

क्षुभ् (क्षु꣡भँ꣡ सञ्चलने - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् =  क्षोभणम्
अनीयर् =  क्षोभणीयः - क्षोभणीया
ण्वुल् =  क्षोभकः - क्षोभिका
तुमुँन् =  क्षोभितुम्
तव्य =  क्षोभितव्यः - क्षोभितव्या
तृच् =  क्षोभिता - क्षोभित्री
क्त्वा =  क्षोभित्वा / क्षुभित्वा
ल्यप् =  प्रक्षुभ्य
क्तवतुँ =  क्षुभितवान् / क्षुब्धवान् - क्षुभितवती / क्षुब्धवती
क्त =  क्षुभितः / क्षुब्धः - क्षुभिता / क्षुब्धा
शतृँ =  क्षुभ्यन् - क्षुभ्यन्ती

क्षुभ् (क्षु꣡भँ꣡ सञ्चलने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् =  क्षोभणम्
अनीयर् =  क्षोभणीयः - क्षोभणीया
ण्वुल् =  क्षोभकः - क्षोभिका
तुमुँन् =  क्षोभितुम्
तव्य =  क्षोभितव्यः - क्षोभितव्या
तृच् =  क्षोभिता - क्षोभित्री
क्त्वा =  क्षोभित्वा / क्षुभित्वा
ल्यप् =  प्रक्षुभ्य
क्तवतुँ =  क्षुभितवान् / क्षुब्धवान् - क्षुभितवती / क्षुब्धवती
क्त =  क्षुभितः / क्षुब्धः - क्षुभिता / क्षुब्धा
शतृँ =  क्षुभ्णन् - क्षुभ्णती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  क्षुभ्
मूलधातुः:
   क्षुभ
धात्वर्थः:
  सञ्चलने
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  क्षोभते

धातुः:
  क्षुभ्
मूलधातुः:
   क्षुभ
धात्वर्थः:
  सञ्चलने
गणः:
  दिवादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  क्षुभ्यति
अनुबन्धादिविशेषः:
  पुषादिः

धातुः:
  क्षुभ्
मूलधातुः:
   क्षुभ
धात्वर्थः:
  सञ्चलने
गणः:
  क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  क्षुभ्नाति
अनुबन्धादिविशेषः:
  क्षुभ्नादिः

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  क्षुभ्,  विक्षुभ्,  संक्षुभ्,  अकस्मात् क्षुभ्,  आकस्मिकत्रासं कृ,  बीभत्सं जन्
verb
 
भयोपजनितः कम्पनानुकूलः आकस्मिकः व्यापारः।
 "क्वचित्  रात्रौ दुःस्वप्नं दृष्ट्वा बालाः क्षुभ्यन्ति।"

Capeller

German

 1. क्षुभ् क्षेभ्यति,  °ते zittern,  schwanken, 
erregt werden (auch übertr.). p. p. क्षुब्ध
u. क्षुभित erregt. Caus. क्षोभयति (°ते)
zum Schwanken bringen,  erregen,  aufwühlen, 
erschüttern.  प्र,  वि u. सम् dass.

 2. क्षुभ् f.
  Ruck,  Stoß.

Grassman

German

 [√kṣubh],  in Bewegung gerathen [vgl. goth. skiuban]
 das Perf. cukṣubhé mit vi im AV. 7, 57, 1
 davon das folgende.

 kṣúbh,  f.,  schnelle Bewegung,  vom Herabfliegen der Vögel [von kṣubh].
-ubhā́ {395, 13}.

Burnouf

French

 *क्षुभ् क्षुभ्। क्षुभ्यामि 4,  क्षुभ्णामि 9 et
क्षोभे 1
 p. चुक्षोभे,  चुक्षुभे
 a1. अक्षोभिषम्
a2. अक्षुभम्
 pp. क्षुभित et क्षुब्ध। Etre agité,  être
troublé,  être houleux [en parlant de la mer]. Au fig. trembler, 
craindre,  ac.
		 Se corrompre,  se dépraver.

Stchoupak

French

 क्षुभ्-
 {%kṣubhyati -te kṣobhate 
 cukṣobha %}{% cukṣubhe 
 kṣobhayati %}
{%-te 
 kṣubdhakṣubhita- %} -- être agité,  être secoué,  trembler,  être
en mouvement 
 caus. mettre en mouvement,  agiter 
 a. v. agité,  secoué, 
excité (aussi fig.,  par la passion,  la crainte) 
 क्षुब्धता- f.
 
agitation. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.