क्षुध् (kSudh)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English क्षुध् kSudh hunger
क्षुध्यति { क्षुध् } kSudhyati { kSudh } verb feel hungry
क्षुध्यति { क्षुध् } kSudhyati { kSudh } verb be hungry
क्षुध्यति { क्षुध् } kSudhyati { kSudh } verb. 4 to be hungry
Apte
Englishक्षुध् [kṣudh], 4 (क्षुध्यति, क्षुधित) To be hungry
क्षुध्यन्तो$- प्यघसन्व्यालास्तामपालां कथं न वा 5.66, 6.44, 9.39.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishक्षुध् 1. क्षुध्, cl. 4. P. क्षुध्यति,
चुक्षोध, क्षोद्धुम्, to feel hungry
to be hungry, hunger
[cf. Goth. grêdôn, ‘to be
hungry.’]
2. क्षुध्, त्, f. hunger.
—क्षुत्-क्षाम, अस्, आ,
अम्, emaciated by hunger.
—क्षुत्-तृट्-परीत, अस्,
आ, अम्, hungry and thirsty.
—क्षुत्-तृड्-उद्भव,
अस्, आ, अम्, beginning to feel hungry and thirsty.
—क्षुत्-तृषान्वित (°षा-अन्°), अस्, आ, अम्, suffer-
ing from hunger and thirst.
—क्षुत्-तृष्णोपपीडित
(°णा-उप्°), अस्, आ, अम्, hungry and thirsty.
—क्षुत्-
परीत, अस्, आ, अम्, overcome with hunger.
—क्षुत्-
पिपासा-परिश्रान्त, अस्, आ, अम्, wearied by hunger
and thirst.
—क्षुत्-पिपासा-परीताङ्ग (°त-अङ्°),
अस्, आ, अम्, one whose body is affected with hunger
and thirst.
—क्षुत्-पिपासार्त (°सा-आर्°), अस्, आ, अम्,
afflicted with hunger and thirst.
—क्षुत्-पिपासित,
अस्, आ, अम्, hungry and thirsty.
—क्षुत्-प्रतीकार,
अस्, m. allaying hunger, eating.
—क्षुद्-रोग, अस्,
m. pain of hunger.
—क्षुद्-वत्, आन्, अती, अत्, hungry.
—क्षुन्-निवृत्ति, इस्, f. cessation of hunger, ap-
peasing of appetite.
Macdonell
EnglishBenfey
EnglishHindi
Hindiभूख
Apte Hindi
Hindiक्षुध्
"दिवा* पर* , " - -
"भूखा होना, भूख लगना "
क्षुध्
- क्षुध् + क्विप्
भूख
Shabdartha Kaustubha
Kannadaक्षुध्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸಿವು
निष्पत्तिः - > क्षुध (बुभुक्षायाम्) - "क्विप्" (वा० ३-२-१७८)
प्रयोगाः - > "तवापि हा हा विरहात्क्षुधाकुलाः कुलायकूलेषु विलुठ्य तेषु ते"
उल्लेखाः - > नैष० १-१४१
क्षुध्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನ್ನ
निष्पत्तिः - > क्षुध - कर्म० "क्विप्"
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinLanman
EnglishKridanta Forms
Sanskritक्षुध् (क्षु॒धँ꣡ बुभुक्षायाम् - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् = क्षोधनम्
अनीयर् = क्षोधनीयः - क्षोधनीया
ण्वुल् = क्षोधकः - क्षोधिका
तुमुँन् = क्षोद्धुम्
तव्य = क्षोद्धव्यः - क्षोद्धव्या
तृच् = क्षोद्धा - क्षोद्ध्री
क्त्वा = क्षोधित्वा / क्षुधित्वा
ल्यप् = प्रक्षुध्य
क्तवतुँ = क्षुधितवान् - क्षुधितवती
क्त = क्षुधितः - क्षुधिता
शतृँ = क्षुध्यन् - क्षुध्यन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit क्षुध्
क्षुध
बुभुक्षायाम्
दिवादिः
अकर्मकः
अनिट्
परस्मैपदी
क्षुध्यति
Sanskrit Tibetan
Tibetanbkres pa
१) क्षुध् २) क्षुधा ३) क्षुधित ४) जिधत्सा ५) जिधत्सित ६) बुभुक्षा ७) बुभुक्षित
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritक्षयः शोषो राजयक्ष्मा यक्ष्माथ क्षुत्क्षुतं क्षवः ॥ ४६३ ॥
क्षय (पुं), शोष (पुं), राजयक्ष्मन् (पुं), यक्ष्मन् (पुं), क्षुध् (स्त्री), क्षुत (क्ली), क्षव (पुं)
क्षुज्जाठराग्निजा पीडा व्यापादो द्रोहचिन्तनम् ॥ १३७२ ॥
क्षुध् (स्त्री), व्यापाद (पुं), द्रोहचिन्तन (क्ली)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskritचोरे तु चोरडो रात्रिंचरो याच्ञा तु भिक्षणा ॥ ९३ ॥
अभिषस्तिर्मार्गणा च बुभुक्षायां क्षुधाक्षुधौ ।
भक्तमण्डे तु प्रस्रावप्रस्रवाच्छोदनास्रवाः ॥ ९४ ॥
चोरड (पुं), रात्रिञ्चर (पुं), भिक्षणा (स्त्री), अभिषस्ति (स्त्री), मार्गणा (स्त्री), क्षुधा (स्त्री), क्षुध् (स्त्री), प्रस्राव (पुं), प्रस्रव (पुं), आच्छोदन (पुं), आस्रव (पुं)
वाचस्पत्यम्
Sanskritक्षुध् बुभुक्षायां दिवा० अनिट् ऌदित् । क्षुध्यतिअक्षुधत् । चुक्षोध क्षुत् । क्षुधा क्षुधितः । क्षुधित्वा ।“क्षुध्यद्भ्योवय आसुतिदाः ऋ० १, १०४, ७, मा क्षुधन्मा-रुषत्” अथ० २, २९, ४, क्षुध्यन्तोऽप्यघसन् व्याला” ।“क्षुधित्वा पत्रिभिर्वनम्” भट्टिः । क्षुधाजातास्य तारका०इतच् । क्षुधित संजातक्षुधे
क्षुध् स्त्री क्षुध--भावे संप० क्विप् । १ बुभुक्षायाम् । कर्म्मणिक्विप् । २ अन्ने निघ० पाठान्तरम् । “यस्य राज्ञस्त विषयेश्रोत्रियः सीदति क्षुधा” मनुः हलन्तत्वात् वा टाष् ।क्षुधाप्यत्र स्त्री क्षुधार्त्तः । “या देवी सर्वभूतेषु क्षुधा-रूपेण संस्थिता” देवीमा० । क्षुधा च प्राणिनां स्वाभा-विकदुःखहेतुर्यथोक्तं सुश्रुते “खाभाविकाः क्षुत्-पिपासाजरामृत्युनिद्रा प्रभृतयः” । इयञ्च पाणधर्म्मःयथाह शा० ति० “बुभुक्षा च पिपासा च प्राणस्य, मनसःस्मृतौ । शोकमोहौ, शरीरस्य जरामृत्यू षडूर्म्मयः” ।क्षुध कार्य्याणि यथा“व्याधयो निर्जिताः सर्वे क्षुधया नृपसत्तम! । कुण्डलीमुकुटी स्रग्वी तथैवालङ्कृतो नरः । क्षुधार्त्तो न विरा-जेत प्रेतवत्तृषितो नृणाम् । स्त्रीरत्नं विविधान् भोगान्वस्त्राण्याभरणानि च । न चेच्छति नरः किञ्चित् क्षुधयाकलुषीकृतः । यथा भूमिगतं तोयं रविरश्मिभिः शुष्यति ।शरीरस्थस्तथा धातुः शुष्यते जाठराग्निना । न शृणोतिन चाघ्राति चक्षुषा न च पश्यति । दह्यते वेपते मूढःशुष्यते च क्षुधार्दितः । मूकत्वं बधिरत्वञ्च जडान्धत्वन्तुपङ्गुताम् । रौद्रं मर्य्यादहीनत्वं क्षुधा सर्वं प्रयच्छति ।भगिनीं जननीं पुत्त्रं भार्य्यां दुहिरतं तथा । भ्रातरंस्वजनं वापि क्षुधाविष्टो न विन्दति” ।
Grassman
GermanStchoupak
French२ क्षुध्-
faim.
क्षुत्-क्षाम- °क्षाम-कण्ठ- a. émacié par la faim.
°तृष्णोपपीडित- a. v. tourmenté par la faim et la soif.
°पर- a. très affamé.
°पिपासा-परिश्रान्त- a. v. tourmenté par la faim et la soif.
°पिपासित- a. v. affamé et altéré.
°प्रतीकार- recours contre la faim.
क्षुद्-रोग- souffrance causée par la faim.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.