क्षुधा (kSudhA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English क्षुधा kSudhA mystical name of the letter y
क्षुधा kSudhA hunger
Monier Williams 1872
Englishक्षुधा, f. hunger
mystical N. of the letter य्।
—क्षुधा-कर, अस्, ई, अम्, causing hunger, in-
creasing appetite.
—क्षुधा-कुशल, अस्, m., N. of
a tree, = विल्वान्तर-वृक्ष.
—क्षुधा-ध्वंस,
अस्, m. allaying hunger.
—क्षुधान्वित (°धा-अन्°),
अस्, आ, अम्, afflicted with hunger.
—क्षुधा-
पीडित, अस्, आ, अम्, hungry, starving.
—क्षुधा-
भिजनन (°धा-अभ्°), अस्, m. black mustard
[cf.
क्षुताभिजनन।]
—क्षुधा-मार, अस्, m., Ved.
death caused by starvation.
—क्षुधार्त (°धा-
आर्°) or क्षुधार्दित (°धा-अर्°), अस्, आ, अम्,
hungry, hungered.
—क्षुधाविष्ट (°धा-आव्°),
अस्, आ, अम्, affected by hunger.
—क्षुधा-शान्ति,
इस्, f. allaying hunger, satiety, satisfaction.
Hindi
Hindiभूख
Apte Hindi
Hindiक्षुधा
- क्षुध् + क्विप्
भूख
Shabdartha Kaustubha
Kannadaक्षुधा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸಿವು
निष्पत्तिः - > भागुरिमते - "टाप्"
प्रयोगाः - > "महीयसा मण्डितपादपद्मं दध्यन्नसारेण मधुप्लुतेन । दृष्ट्वा ननन्दुः क्षुधयान्वितास्तं वत्सानुचर्यासु वयस्यगोपाः"
उल्लेखाः - > याद० ४-७३
Wordnet
Sanskrit अशनाया, क्षुधा, बुभुक्षा
भोजनस्य इच्छा।
"अहम् अशनायाः उपशमनाय प्रयत्नं करोमि स्म।"
क्षुधा, अशनाया, बुभुक्षा, क्षुत्, जिघत्सा
भोजनेच्छा।
"मातरं दृष्ट्वा बालकस्य क्षुधा वर्धिता।"
Sanskrit Tibetan
Tibetanbkres pa
१) क्षुध् २) क्षुधा ३) क्षुधित ४) जिधत्सा ५) जिधत्सित ६) बुभुक्षा ७) बुभुक्षित
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskritचोरे तु चोरडो रात्रिंचरो याच्ञा तु भिक्षणा ॥ ९३ ॥
अभिषस्तिर्मार्गणा च बुभुक्षायां क्षुधाक्षुधौ ।
भक्तमण्डे तु प्रस्रावप्रस्रवाच्छोदनास्रवाः ॥ ९४ ॥
चोरड (पुं), रात्रिञ्चर (पुं), भिक्षणा (स्त्री), अभिषस्ति (स्त्री), मार्गणा (स्त्री), क्षुधा (स्त्री), क्षुध् (स्त्री), प्रस्राव (पुं), प्रस्रव (पुं), आच्छोदन (पुं), आस्रव (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritअशनाया
अशनाया, बुभुक्षा, प्सा, जिघत्सा, क्षुद्, क्षुधा
अशनाया बुभुक्षा प्सा जिघत्साक्षुत्क्षुधाः समाः ।
verse 2.1.1.361
page 0043
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritक्षुधा, (क्षुध् बुभुक्षायां सम्पदादित्वाद्क्विप् हलन्तत्वाद् वा टाप् ।) भोजनेच्छा । इतिदुर्गादासः ॥
अभ्यवहारजिहीर्षा इति ॥
“या देवीसर्व्वभूतेषु क्षुधारूपेण संस्थिता” । इति देवी-माहात्म्यटीकायां नागोजीभट्टः ॥
तत्पर्य्यायः ।अशनाया २ बुभुक्षा ३ क्षुत् ४ । इत्यमरः शब्द-रत्नावली च ॥
जिघत्सा ५ । इति जटाधरः ॥
* ॥
तत्कार्य्याणि यथा, --“व्याधयो निर्जिताः सर्व्वे क्षुधया नृपसत्तम ! ॥
कुण्डली मुकुटी स्रग्वी तथैवालङ्कृतो नरः ।क्षुधार्त्तो न विराजेत प्रेतवत्तृषितो नृणाम् ॥
स्त्रीरत्नविविधान् भोगान् वस्त्राण्याभरणानि च ।न चेच्छति नरः किञ्चित् क्षुधया कलुषीकृतः ॥
यथा भूमिगतं तोयं रविरश्मिभिः शुष्यति ।शरीरस्थस्तथा धातुः शुष्यते जाठराग्निना ॥
न शृणोति न चाघ्राति चक्षुषा न च पश्यति ।दह्यते वेपते भूढः शुष्यते च क्षुधार्द्दितः ॥
मूकत्वं बधिरत्वञ्च जरान्धत्वन्तु पङ्गुताम् ।रौद्रं मर्य्यादहीनत्वं क्षुधा सर्व्वं प्रवर्त्तते ॥
भगिनीं जननीं पुत्त्रं भार्य्यां दुहितरं तथा ।भ्रातरं स्वजनं वापि क्षुधाविष्टो न विन्दति” ॥
इति वह्निपुराणे प्रेतोपाख्याननामाध्यायः ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.