| YouTube Channel

क्षुद्रा (kSudrA)

 
Monier Williams Cologne
English
क्षुद्रा (आ),
f.
(Pāṇ. iv, 3, 119) a kind of bee,
Bhpr.
a fly, gnat,
L.
a base or despicable woman,
Pāṇ.
iv, 1, 131
a maimed or crippled woman, ib.
Pat.
a whore, harlot,
L.
a dancing girl,
L.
a quarrelsome woman,
L.
N.
of several plants (Solanum Jacquini, also another variety of Solanum, Oxalis pusilla, Coix barbata, Nardostachys Jaṭā-māṃsī),
L.
Apte Hindi
Hindi
क्षुद्रा
स्त्री*
- क्षुद् + रक्
मधुमक्खी
क्षुद्रा
स्त्री*
- क्षुद् + रक्
झगड़ालू स्त्री
क्षुद्रा
स्त्री*
- क्षुद् + रक्
अपाहिज या विकलांग स्त्री
क्षुद्रा
स्त्री*
- क्षुद् + रक्
वेश्या
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्षुद्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೇನುಹುಳು
प्रयोगाः - > "क्षुद्राभिरक्षुद्रतराभिराकुलं विदश्यमानेन जनेन दुद्रुवे"
उल्लेखाः - > माघ० १२-५४
क्षुद्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಗಹೀನಳಾದ ಹೆಂಗಸು
क्षुद्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಟಿ /ನರ್ತಕಿ
क्षुद्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಟಕಾರಿ /ಹೆಗ್ಗುಳ್ಳ
क्षुद्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಶ್ಯೆ /ಸೂಳೆ
क्षुद्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೊಣ
क्षुद्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಲಹಪ್ರಿಯಳಾದ ಹೆಂಗಸು
क्षुद्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಲ್ಲಂಪುರಿಚಿ
विस्तारः - > "क्षुद्राव्यङ्गानटीकण्टकारीकासरघासु चाङ्गेरी वेश्ययोर्हिंस्रामक्षिकामात्रयोरपि" - मेदि०
क्षुद्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > क्षुद्र ಪದದ ಅರ್ಥ
L R Vaidya
English
kzudra {% (I) a. (f. द्रा
compar. क्षोदीयस्, super. क्षोदिष्ठ) %} 1. Minute, tiny, little, trifling
2. mean, vile, base, क्षुद्रेऽपि नूनं शरणं प्रपन्ने K.S.i.12, M.vii.27
3. wicked, cruel
4. poor, indigent
5. miserly, Megh.i.17.
kzudrA {% f. %} 1. A prostitute, क्षुद्राधिष्ठितभवनाः Kad.
2. a woman defective in limbs
3. a quarrelsome woman
4. a bee.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
क्षुद्रा
स्त्री
क्षुद्रा, वेश्या, नटी, मधुमक्षिका, कण्टकारिका
क्षुद्रा वेश्या नटी क्षुद्रा क्षुद्रा स्यान्मधुमक्षिका
असहिष्णुर्नरः क्षुद्रः क्षुद्रा स्यात् कण्टकारिका ११
verse 1.1.1.11
page 0001
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
क्षुद्रा * = वेश्या, Kuṭṭ. 439
Vās. 169, 2. *Pflanzenname, E 891 (A).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gar mkhan ma
१) क्षुद्रा २) नटी
gar ma
१) कैशिक २) क्षुद्रा ३) नटी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पतङ्गः शलभः क्षुद्रा सरघा मधुमक्षिका १२१३
-wordlist-
पतङ्ग (पुं), शलभ (पुं), क्षुद्रा (स्त्री), सरघा (स्त्री), मधुमक्षिका (स्त्री)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
श्रमणायां भिक्षुणी स्याद्वेश्यायां तु खगालिका
वारवाणिः कामलेखा क्षुद्रा चेट्यां गणेरुका ११२
वडवा कुम्भदासी पुत्रे तु कुलधारकः
सदायादो द्वितीयश्च पुत्र्यां धीदा समर्धुका ११३
देहसंचारिणी चाप्यपत्ये संतानसंतती
-wordlist-
श्रमणा (स्त्री), भिक्षुणी (स्त्री), खगालिका (स्त्री), वारवाणि (स्त्री), कामलेखा (स्त्री), क्षुद्रा (स्त्री), गणेरुका (स्त्री), वडवा (स्त्री), कुम्भदासी (स्त्री), कुलधारक (पुं), सदायाद (पुं), द्वितीय (पुं), धीदा (स्त्री), समर्धुका (स्त्री), देहसञ्चारिणी (स्त्री), सन्तान (क्ली), सन्तति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सरघा
सरघा, मधुमक्षिका, क्षुद्रा
झिल्लीका चीरी स्यात्सरघा मधुमक्षिका भवेत्क्षुद्रा
verse 2.1.1.256
page 0031
रूपाजीवा
रूपाजीवा, वेश्या, गणिका, पण्याङ्गना, क्षुद्रा
रूपाजीवा वेश्या गणिका पण्याङ्गना तथा क्षुद्रा
verse 2.1.1.490
page 0056
नटी
नटी, क्षुद्रा
शैलाली शैलूषः कुशीलवश्चारणः कृशाश्वी
जायाजीवो भरतो नटस्तथा स्यान्नटी क्षुद्रा ५९२
verse 2.1.1.592
page 0067
Tamil
Tamil
க்ஷுத்3ரா : தேனீ, வேசி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्षुद्रा,
स्त्री,
(क्षुद् + “स्फायितञ्चिवञ्चिशकिक्षिपिक्षुदीति” उणां १३ इति रक् ततष्टाप् ।)व्यङ्गा नटी वेश्या सरघा कण्टकारिका ।इत्यमरः ९४
(अस्याः पर्य्याया यथा, --“अनाक्रान्ता स्पृही व्याघ्री भण्डाकीव निदिग्धिका ।सिंही धामनिका क्षुद्रा बृहती कण्टकारिका”
इति वैद्यकरत्नमालायाम्
“कण्टकारी तु दुष्पर्शा क्षुद्रा व्याघ्री निदिग्धिका ।कण्ठालिका कण्टिकिनी धावनी बृहती तथा”
उभे बृहत्यौ यत आह सुश्रुतः ।“क्षुद्रा या क्षुद्रभद्राख्या बृहतीति निगद्यते” ।गुणाश्चास्याः कण्टकारीशब्दे ज्ञातव्याः
इतिभावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
अस्याव्यवहारो यथा, पञ्चतिक्तकषाये ।“क्षुद्रामृताभ्यां सहनागरेणसपौष्करञ्चैव किराततिक्तम् ।पिबेत्कषायन्त्विह पञ्च तिक्तंज्वरं निहन्त्यष्टविधं समग्रम्”
इति वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहे ज्वराधिकारे
)चाङ्गेरिका हिंस्रा मक्षिकामात्रम् इतिहेमचन्द्रः
वादरता इति शब्दरत्नावली
गवेधुका इति रत्नमाला
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्षुद्रा स्त्री क्षुद--रक् वेश्यायाम्, “क्षुद्राधिष्ठितभवनाः” काद०२ कण्टाकार्य्याम्, सरघायाम्, अमरः मक्षिकामात्रे, चाङ्गेर्य्याम्, हिंस्रायाम्, हेमच० गवेधुकायां (गड-गडेधान) रत्नमा० वादरतायाम्, शब्दर० “क्षुद्राभि-रक्षुद्रतराभिराकुलम्” माघः “क्षुद्राभिः सरघाभिः”मल्लि० व्यङ्गायाञ्च क्षुद्राभिः निर्वृत्तम् अण् क्षौद्रमधुनि “स क्षौद्रपटलैरिव” रघुः