क्षिप्र (kSipra)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishक्षिप्र [kṣipra], [क्षिप्-रक्] (compar. क्षेपीयस्
superl. क्षेपिष्ठ)
Elastic (as a bow)
ऋतज्येन क्षिप्रेण ब्रह्मणस्पतिः 2.24.8.
Quick, speedy.
प्रम् A measure of time 1/15 of a Muhūrta.
The part of the hand between the thumb and the forefinger and the corresponding part of the foot. -प्रम् Quickly, speedily, immediately
विनाशं व्रजति क्षिप्रमामपात्रमिवाम्भसि 3.179
Śānti.3.6
2.44. -कारिन् acting quickly, prompt.-निश्चय one who decides or resolves quickly
आयत्यां गुणदोषज्ञस्तदात्वे क्षिप्रनिश्चयः 7.179. -सन्धिः a kind of सन्धि produced by changing the first of two concurrent vowels to its semi-vowel.
Apte 1890
Englishक्षिप्र a. [क्षिप्-रक्] (compar. क्षेपीयस्
superl. क्षेपिष्ठ) 1 Elastic (as a bow).
2 Quick, speedy.
प्रं 1 A measure of time = (1/15) of a Muhūrta.
2 The part of the hand between the thumb and the forefinger.
प्रं ind. Quickly, speedily, immediately
विनाशं व्रजति क्षिप्रमामपात्रमिवांभसि Ms. 3. 179
Śānti. 3. 6
Bk. 2. 44.
Comp.
कारिन् a. acting quickly, prompt.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishक्षिप्र, अस्, आ, अम् (compar. क्षेपीयस्, superl.
क्षेपिष्ठ), springing, flying back with a spring,
elastic (as a bow)
quick, speedy, swift
(अस्), m.,
N. of a son of Kṛṣṇa
(अम्), n. a measure of time
equal to (1/15) Muhūrta or 15 Etarhis
the part of the
hand between the thumb and fore-finger and the cor-
responding part of the foot
(अम्), ind. quickly,
immediately, directly
(आत्), ind. shortly afterwards,
thereupon
(ए), ind. directly, immediately
[cf. Gr.
κραιπνός.]
—क्षिप्र-कारिन्, ई, इणी, इ, acting or work-
ing quickly, skilful.
—क्षिप्र-धन्वन्, आ, आ, अ, Ved.
armed with an elastic bow or one which flies back
with a spring.
—क्षिप्र-पाकिन्, ई, इनी, इ, ripening
quickly
(ई), m. the tree Hibiscus Populneoides
[cf.
गर्दभाण्ड।]
—क्षिप्र-श्येन, अस्, m. a species
of bird.
—क्षिप्र-सन्धि, इस्, m. a species of
Sandhi produced by changing the first of two con-
current vowels to its semivowel
also the Svarita
accent on a syllable formed by this kind of Sandhi
[cf. क्षैप्र।]
—क्षिप्र-हस्त, अस्, m., N. of a
Rakṣas (swift-handed).
Macdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiक्षिप्र
वि* - क्षिप् + रक्
"सजीव, आशुगामी"
क्षिप्रम्
अव्य* - -
"जल्दी, फुर्ती से, तुरन्त"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaक्षिप्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇಗ /ಜಾಗ್ರತೆ /ಶೀಘ್ರ
निष्पत्तिः - > क्षिप (प्रेरणे) - "रक्" (उ० २-१३)
क्षिप्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸಂಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಅಶ್ವಿನಿ ಹಸ್ತ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
प्रयोगाः - > "क्षिप्रं दस्ररवीज्यम्"
उल्लेखाः - > काला० ४
क्षिप्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಕ್ಥಿ ಸಂಬಂಧವಾದ ಹನ್ನೊಂದು ಮರ್ಮಗಳಲ್ಲೊಂದು
प्रयोगाः - > "तत्र सक्थिमर्माणि क्शिप्रतलहृदयकूर्चशिरोगुल्फेन्द्रबस्तिजान्वाण्युर्विलोहिताक्षाणि विटपं चेति"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० शारीर० ६-६
क्षिप्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶೀಘ್ರವಾದ /ವೇಗವಾದ /ಬೇಗ ಹೊಗುವ
प्रयोगाः - > "महारथः पुष्परथं रथाङ्गी क्षिप्रं क्षपानाथ इवाधिरूढः"
उल्लेखाः - > माघ० ३-२२
Bopp
LatinAbhyankara Grammar
Englishक्षिप्र lit. rapid, accelerated, a short name given in the a Prātiśākhya works to a Saṁdhi or euphonic combination of the vowels इ, उ, ऋ,
लृ with a following dissimilar vowel
cf. Uvvaṭa Bhāṣya on R.Pr. III.10
cf. also इको यणचि P.VI.1.77. The name Kṣipra is given to this Saṁdhi possibly because the vowel, short or long, which is turned into a consonant by this saṁdhi be- comes very short (i.e. shorter than a short vowel i.e. a semi-vowel). The word क्षैप्र is also used in this sense referring to the Kṣiprasaṁdhi.
Sanskrit Tibetan
Tibetanmgyogs pa
१) आशु २) क्षिप्र ३) जव ४) जवन ५) तूर्ण ६) वेग ७) शीघ्र ८) सपदि
gyogs pa
१) क्षिप्र २) जवन ३) जाव ४) तरसा ५) वेग
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritपादाग्रं प्रपदं क्षिप्रं त्वङ्गुष्ठाङ्गुलिमध्यतः ।
पादाग्र (क्ली), प्रपद (क्ली), क्षिप्र (क्ली)
त्वरितं सत्वरं तूर्णं शीघ्रं क्षिप्रं द्रुतं लघु ।
चपलाविलम्बिते च झम्पा संपातपाटवम् ॥ १४७० ॥
त्वरित (क्ली), सत्वर (क्ली), तूर्ण (क्ली), शीघ्र (क्ली), क्षिप्र (क्ली), द्रुत (क्ली), लघु (क्ली), चपल (क्ली), अविलम्बित (क्ली), झम्पा (स्त्री), सम्पातपाटव (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritद्राक्
द्राक्, चपल, लघु, मङ्क्षु, स्राक्, तूर्ण, त्वरित, आशु, शीघ्र, अरम्, अह्नाय, सत्वर, क्षिप्र, द्रुत, अञ्जसा, झटिति
द्राक् चपलं लघु मङ्क्षु स्राक् तूर्णं त्वरितमाशु शीघ्रमरम् ।
अह्नाय सत्वरं च क्षिप्रं द्रुतमञ्जसा झटिति ॥ ६९७ ॥
verse 4.1.1.697
page 0081
नाममाला
Sanskritक्षिप्र, आशु, मङ्क्षु, अरम्, शीघ्र, सहसा, झटिति, द्रुत, तूर्ण, जव, स्यद, रंहस्, रयस्, वेग, तरस्, लघु
क्षिप्राशुमङ्क्ष्वरं शीघ्रं सहसा झटिति द्रुतम् ।
तूर्णं जवः स्यदो रंहो रयो वेगस्तरो लघुः ॥ १७२ ॥
verse 0.1.1.172
page 0083
Tamil
Tamilக்ஷிப்ர : க்ஷிப்ரம் = துரிதமாக, வேகமாக.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritक्षिप्रं, (क्षिप् + “स्फायितञ्चिवञ्चीति” । उणां२ । १३ । इति रक् ।) शीघ्रम् । तद्युक्ते त्रि ।इत्यमरः । १ । २ । ६८ ॥
(यथा, मनुः । ३ ।१७९ । “विनाशं व्रजति क्षिप्रमामपात्रमिवा-म्भसि” ॥
मर्म्मविशेषः । यथा, -- “तत्र पादाङ्गु-ष्ठाङ्गुल्योर्मध्ये क्षिप्रं नाम मर्म्म तत्र विद्धस्याक्षेप-केण मरणम्” ॥
इति सुश्रुते शारीरस्थाने षष्ठे-ऽध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritक्षिप्र क्षिप--रक् । १ शीघ्रे क्रियाविशेषणत्वे क्लीवता “क्षिप्रंततोऽध्वन्यतुरङ्गयायी” भट्टिः । २ तद्वति । “अति क्षिप्रेवविध्यति” ऋ० ४ । ८ । ८ । “पुष्याश्विन्यभिजिद्धस्ता लघु क्षिप्रंगुरुस्तथा” ज्यो० उक्ते पुष्यादिषु ३ नक्षत्रेषु “रिक्ताभौ-मघटान् विना च विपणी मित्रध्रुवक्षिप्रभे” मुहु० चि०४ शीघ्रगे “ऋतज्येन क्षिप्रेण धन्वना” ऋ० २ । २४ । ५ ।ततः अतिशायने इष्ठन् ईयसुन् रलोपे गुणः । क्षेपिष्ठक्षेपीयस् अतिशयशीघ्रे “वायुर्वै क्षेपिष्ठा देवता”श्रुतिः इयसुनि स्त्रियां ङीप् । क्षेपीयसी ।
Grassman
GermanBurnouf
FrenchStchoupak
Frenchक्षिप्र-
a. rapide
-अम् rapidement, vite, aussitôt
-आत्
immédiatement
क्षेपीयस् v. s. v.
°कारिन्- a. qui agit vite, qui travaille vite, expert, adroit, habile
°कारिता- rapidité au travail, action précipitée.
°निश्चय- a. qui se décide promptement.
°हस्त- d'un Rakṣas.
क्षिप्रार्थ- affaire qui exige une démarche rapide.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.