| YouTube Channel

क्षात्त्र (kSAttra)

 
शब्दसागरः
English
क्षात्त्र
mfn.
 (-त्त्रः-त्त्री-त्त्रं) Belonging or relating to the military tribe.
E.
क्षत्त्र, and अण्
aff.
Yates
English
क्षात्त्र (त्त्रः-त्त्री-त्त्रं)
a. Patient.
Wilson
English
क्षात्त्र
mfn.
 (-त्त्रः-त्त्री-त्त्रं) Belonging or relating to the military
tribe.
E.
 क्षत्र, and अण्
aff.
Monier Williams Cologne
English
क्षात्त्र a
n.
 (fr. क्षत्तृ॑), ‘a number of charioteers’, in comp.
क्षात्त्र b See √ क्षद्.
Monier Williams 1872
English
क्षात्त्र क्षात्त्र, अम्, n. (fr. क्षत्तृ), Ved.
a community or number of attendants or servants.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्षात्त्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷತ್ತ್ರಿಯರ /ಸಮೂಹ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-२-३७)
व्युत्पत्तिः - > क्षत्त्राणां समूहः
क्षात्त्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷತ್ತ್ರಿಯ ಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > क्षत्त्रस्येदम्
प्रयोगाः - > "शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् । दानमीश्वरभावश्च क्षात्त्रं कर्म स्वभावजम ॥" "आत्मकर्मक्षमं देहं क्षत्त्रो धर्म इवाश्रितः ॥" "क्षात्त्रो धर्मः श्रित इव तनुं ब्रह्मकोशस्य गुप्त्यै" ।
उल्लेखाः - > गीता० १८-४३, रघु० १-१२, उ० रा० ६-९
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्षात्त्र
न०
 क्षत्रस्य कर्म्म भावो वा--अण् । “शौर्य्यं तेजोधृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् । दानमीश्वरभावश्च क्षा-त्रं कर्म्म स्वभावजम्” गीतोक्ते १ क्षत्रियकर्म्मणि । त-स्येदमण् । २ तत्सम्बन्धिनि
त्रि०
 “आत्मकर्म्मक्षमं देहंक्षात्रोधर्म्म इव श्रितः” रघुः ।क्षत्तॄणां समूहः अण् । ३ तत्समूहे
न०
 “शतं क्षात्त्रसंगृहीतानाम् पुत्राः” शत० ब्रा० १३, ४, २, ५, “क्षत्तारःकोषाध्यक्षाः तेषां समूहः क्षात्त्रम्” भा० ।
Burnouf
French
क्षात्त्र क्षात्त्र a. de kṣatriya, militaire, royal.