| YouTube Channel

क्षल् (kSal)

 
Capeller Eng
English
क्षल् क्षालयति wash, cleanse. — प्र & अभिप्रा =
S.
Yates
English
क्षल् क्षलति 1.
a. To shake, (क)
क्षालयति 10.
a. To purify. With
प्र to wash, to cleanse.
Apte
English
क्षल् [kṣal], 1
U.
 (क्षालयति-ते, क्षालित)
To wash, wash off, purify, cleanse
ऋते रवेः क्षालयितुं क्षमेत कः क्षपातमस्काण्डमली- मसं नभः
Śi.*
 1.38
H.*
 4.6.
To wipe away. -With वि to wash off
निःशेषविक्षालितधातुनापि
R.*
 5.44.
Apte 1890
English
क्षल् {c10c} U. (क्षालयति-ते, क्षालित) 1 To wash, wash off, purify, cleanse
ऋते रवेः क्षालयितुं क्षमेत कः क्षपातमस्कांडमलीमसं नभः Śi. 1. 38
H. 4. 60.
2 To wipe away.
WITH वि to wash off
R. 5. 44.
Monier Williams Cologne
English
1. क्षल् v.l. for √ क्षर्,
Dhātup.
 xx.
2. क्षल् (related to √ क्षर्)
cl.
 10.
P.
 क्षालयति to wash, wash off
purify, cleanse, clean,
Śiś.
 i, 38
Kathās.
Hit.
क्षल् [cf.
Lith.
 skalauju, ‘to wash off’
skalbju, ‘to wash’
Mod.
Germ.
 spüle?]
Monier Williams 1872
English
क्षल् 1. क्षल्, cl. 1. P. क्षलति, -लितुम्,
to flow
to collect
[cf. क्षर्।]
क्षल् 2. क्षल् (related to rt. क्षर्), cl.
10. P. क्षालयति, अचिक्षलत्, -यितुम्,
to wash, wash off, purify, cleanse, clean, make clean
to wipe away
[cf. Lith. skalauju, ‘to wash off
’
skalbju, ‘to wash
’ Mod. Germ. spüle?].
Macdonell
English
क्षल् KṢAL, Ⅹ. P. kṣālaya, wash: 🞄cleanse, purify, remove. pra, wash, 🞄cleanse. abhi-pra, cleanse. vi, wash away.
Benfey
English
† 1. क्षल् क्षल्, i. 1, Par. To
shake
to move.
2. क्षल् क्षल्, i. 10, क्षालय,
Par. (properly Causal of क्षर्),
1. To
make clean, Kathās. 25, 52
to purify,
Prab. 94, 7.
2. To remove, Rājat. 5,
59. -- With the prep. प्र प्र,
1. To wash,
Pañc. 245, 7.
2. To remove, MBh.
1, 7510. -- With अभिप्र अभि-प्र, To
cleanse, Vikr. 78, 6. -- With वि वि, To
wash away, Ragh. 5, 44.
Apte Hindi
Hindi
क्षल्
"चुरा* उभ* , , " - -
"धोना, धो देना, पवित्र करना, साफ करना"
क्षल्
"चुरा* उभ* , , " - -
मिटा देना
L R Vaidya
English
kzal {% vt. 10U (pp. क्षालित) %} 1. To wash, to purify, to cleanse, e.g. क्षालितमपि हृदयं मलिनं शोकोर्मिभिः क्रियते
2. to wipe away.With प्र-, to wash, to purify, to clean, M.iii.264
2. to wipe away, e.g. (अयशः) तेषामनुग्रहेणाद्य राजन् प्रक्षालयात्मनः.
Bopp
Latin
1. क्षल् 1. P. (चलने K. चाले चये V.) se movere
colli-
gere. (Cf. चल्, शल्, सल्.)
2. क्षल् 10. P. क्षलयामि, lavare, abluere. HIT. 123. 8.:
क्षालयम् अपि वृक्षाङ्घ्रीन् नदीवेगो निकृन्त-
ति. (Lith. skalauju eluo, abluo, skalbju lavo, transpo-
sito ks in sk
huc etiam traxerim nostrum spüle, mutatâ
gutturali in labialem.)
c. प्र id. N. 11. 29.: प्रक्षाल्य सलिलेनच
23. 23.: प्रक्षा-
ल्यच मुखम्.
Kridanta Forms
Sanskrit
क्षल् (क्ष꣡लँ꣡ शौचकर्मणि - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = क्षालनम्
अनीयर् = क्षालनीयः - क्षालनीया
ण्वुल् = क्षालकः - क्षालिका
तुमुँन् = क्षालयितुम्
तव्य = क्षालयितव्यः - क्षालयितव्या
तृच् = क्षालयिता - क्षालयित्री
क्त्वा = क्षालयित्वा
ल्यप् = प्रक्षाल्य
क्तवतुँ = क्षालितवान् - क्षालितवती
क्त = क्षालितः - क्षालिता
शतृँ = क्षालयन् - क्षालयन्ती
शानच् = क्षालयमानः - क्षालयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 क्षल्
मूलधातुः:
 क्षल
धात्वर्थः:
 शौचकर्मणि
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 क्षालयति-ते
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
2. क्षल् mit प्र, प्रक्षल्य(!), Vajracch. 19, 9.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्रक्षल्, क्षल्, धाव्, निज्, अवनिज्, निर्णिज्, परिनिर्णिज्
verb
जलादिना मलनिःस्सारणानुकूलव्यापारः।
"श्यामा आचार्यस्य पादौ प्रक्षालयति।"
Tamil
Tamil
க்ஷல் : துவைக்க, கழுவ, சுத்தம் செய்ய.
Capeller
German
क्षल् क्षालयति abwaschen, reinigen. प्र
u. अभिप्र dass.
Burnouf
French
*क्षल् क्षल्। क्षलामि 1
etc. Se mouvoir,
vaciller
cf. चल्।
Réunir
amasser, accumuler
cf. कुल्।
*क्षल् क्षल्। क्षालयामि 10
pqp. अचिक्षलम्।
Laver, faire couler de l'eau sur qqc.
nettoyer avec un liquide. Cf.
क्षारयामि, क्षर्।
Stchoupak
French
क्षल्-
क्षालयति -- laver, purifier par l'eau.