| YouTube Channel

क्षप् (kSap)

 
Capeller Eng
English
1 क्षप् क्षपति & क्ष॑पते do penance, be abstinent.
—सम् the same.
2 क्ष॑प्
f.
 night
gen.
 &
instr.
 at night.
Yates
English
क्षप् (क) क्षपयति 10.
a. To send.
(कि, इ) क्षम्पति, क्षम्पयति 1. 10.
a.
To endure
to pity
to shine.
Apte
English
क्षप् [kṣap], 1
U.
 (क्षपति-ते, क्षपित) To fast, to be abstinent
अरण्ये काष्ठवत्त्यक्त्वा क्षपेयुस्त्र्यहमेव च
Ms.*
 5.69.
Caus.
 or 1
U.
 (क्षपयति-ते, क्षपित)
To throw, send, cast.
To miss.
क्षप् [kṣap],
f.
Ved.
Night.
A measure of time.
Darkness
क्षपो जिन्वन्तः पृषतीभिर्ऋष्टिभिः
Rv.*
 1.64.8.
Water.
Apte 1890
English
क्षप् {c1c} U. (क्षपति-ते, क्षपित) To fast, to be abstinent
Ms. 5. 69.
Caus. or {c10c} U. (क्षपयति-ते, क्षपित) 1 To throw, send, cast.
2 To miss.
क्षप् f. Ved. 1 Night.
2 A measure of time.
3 Darkness.
4 Water.
Monier Williams Cologne
English
1. क्षप्
cl.
 1. Ā.
P.
 क्षपति, °ते (pr.
p.
 क्ष॑पमाण
inf.
 क्षपितुम्,
BhP.
 iii, 23, 6),
to be abstinent, fast, do penance,
SV.
Kauś.
Mn.
 v, 69
MBh.
&c.
(for √ क्षिप्, Ṛtus. v, 9.)
2. क्षप्
cl.
 10.
P.
 क्षपयति, to throw, cast,
Dhātup.
 xxxv, 84 (cf. √ क्षिप्.)
3. क्षप्
=
Caus.
 √ 4. क्षि, q.v.
4. क्ष॑प् प्,
f.
 night,
RV.
a measure of time equivalent to a whole day of twenty-four hours,
RV.
darkness,
RV.
 i, 64, 8
water,
Naigh.
 i, 12
क्षप् [cf. Gk., κνέϕας
Lat.
 crepus-culum]
Monier Williams 1872
English
क्षप् 1. क्षप्, cl. 1. P. A. क्षपति, -ते, to
be abstinent, to fast, to do penance: Caus.
क्षपयति, -यितुम्, to regret sorrowfully, miss.
क्षप् 2. क्षप्, cl. 10. P. क्षपयति, -यि-
तुम्, to send, throw, cast, direct, &c.
[cf. Goth. skapa.]
क्षप् 3. क्षप्। See Caus. of rt. 4. क्षि,
‘to destroy.’
4. क्षप्, प्, f., Ved. night
a measure of time
equivalent to a whole day of twenty-four hours
darkness
water
क्षपः or क्षपा, ind. at
night
[cf. Lat. crepus-culum
Gr. κνέφος, κνέφας.]
—क्षपोत्यय (°पस्-अत्°), अस्, m. the end of night.
Macdonell
English
क्षप् KṢAP, Ⅰ. kṣapa, practise abstinence 🞄or mortification.
क्षप् kṣáp,
f.
 night.
Benfey
English
1. क्षप् क्षप् (originally Caus.
of 3. क्षि), i. 1, Par., Ātm. To fast,
MBh. 3, 13405. -- With the prep. सम्
सम्, The same, MBh. 13, 5149.
2. क्षप् क्षप्, i. 10, Par. To
throw, Pañc. 56, 2. -- Cf. क्षिप्।
3. क्षप् see क्षपा,
f.
 Night, Chr.
290, 8 = Rigv. i. 64, 8.
Apte Hindi
Hindi
क्षप्
"भ्वा* , , " - -
"उपवास करना, संयमी होना"
क्षप्
"भ्वा* , , " - -
"फेकना, भेजना, डालना"
क्षप्
"भ्वा* , , " - -
चूक जाना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्षप्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿ
L R Vaidya
English
kzap {% (I) vi. 1U (pp. क्षपित) %} To fast, to be abstinent, M.v.69.
kzap {% (II) vt. 10U (pp. क्षपित) %} To send, to cast, to direct.
Bopp
Latin
क्षप् 10. P.: क्षपयामि (प्रेरणे K. क्षेपे V.
1) sternere, pro-
sternere, dejicere, excidere, destruere. MAH. 1. 4128.:
अक्षतः क्षपयित्वा ऽरीन् सङ्ख्ये ऽसङ्ख्येयविक्रमः
RAGH. 8. 46.: तरुर् न पातितः क्षपिता तद्विटपाश्रिता
लटा
RAM. II. 12. 69.: वैदेही वत मे प्राणान् शोच-
न्ती क्षपयिष्यति
IN. 5. 57.: तत्र तं (शापं) क्षपायिष्य-
सि.
2) lavare, purgare. MAN. 5. 157.: कामन् तु क्षप-
येद् देहम्
5. 69.: क्षपेयुस् त्र्यहम्. Schol. शौचङ्
कुर्युः. (Cf. क्षिप्
fortasse huc pertinet goth. skapa
creo, transpositis litteris ks' in sk, et servatâ in fine ra-
dicis tenui labiali, sicut in slêpa = स्वप्. Quod ad
sensum attinet, rationem habeas, verba movendi facile
significationem faciendi assumere
v. e. c. चर्, सृज्.)
Kridanta Forms
Sanskrit
क्षप् (क्ष꣡पँ꣡ प्रेरणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = क्षापणम् / क्षपणम्
अनीयर् = क्षापणीयः / क्षपनीयः - क्षापणीया / क्षपनीया
ण्वुल् = क्षापकः / क्षपकः - क्षापिका / क्षपिका
तुमुँन् = क्षापयितुम् / क्षपयितुम्
तव्य = क्षापयितव्यः / क्षपयितव्यः - क्षापयितव्या / क्षपयितव्या
तृच् = क्षापयिता / क्षपयिता - क्षापयित्री / क्षपयित्री
क्त्वा = क्षापयित्वा / क्षपयित्वा
ल्यप् = प्रक्षाप्य / प्रक्षपय्य
क्तवतुँ = क्षापितवान् / क्षपितवान् - क्षापितवती / क्षपितवती
क्त = क्षापितः / क्षपितः - क्षापिता / क्षपिता
शतृँ = क्षापयन् / क्षपयन् - क्षापयन्ती / क्षपयन्ती
शानच् = क्षापयमाणः / क्षपयमानः - क्षापयमाणा / क्षपयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 क्षप्
मूलधातुः:
 क्षप
धात्वर्थः:
 प्रेरणे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 क्षपयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 अदन्तः
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तपः तप्, तपः आचर्, तपस्य, क्षप्
verb
वैधक्लेशजनकाचरणानुकूलः व्यापारः।
"पुरा ऋषयः तपः तेपुः।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्षप् स्त्री
चु०
 क्षप--क्विप् । रात्रौ “स क्षपः परि षस्वजे”ऋ० ८ । ४१ । ३ । “क्षपोरात्रीः भा० “क्षप उस्रा वरिवस्यन्तुदेवाः” ६ । ५२ । १५ ।
Capeller
German
1. क्षप् क्षपति u. क्ष॑पते sich kasteien.
2. क्ष॑प्
f.
 Nacht.
Grassman
German
(√kṣap), Enthaltsamkeit üben.
Part. kṣápamāṇa:
-as SV. 〔1, 4, 1, 2, 3〕 mártias.
kṣáp, f., Finsterniss, Nacht, als die bedeckende [gr. σϰέπω, Cu. 〔p. 634〕]
1〉 Finsterniss
2〉 Nacht
insbesondere 3〉 G. und I., des Nachts, bei Nacht
4〉 pūrvī́s kṣapás (kṣápas), viele Nächte = viele Tage, śarádas ca, viele Nächte und Herbste = viele Tage und Jahre
5〉 A. pl., kṣápas usrás ca oder kṣápas usrā́s, bei Nacht und bei Tag.
-apā́ 3〉 {811, 2}.
-apás [G.] 1〉 〰 vástuṣu rājasi {639, 31}. — 3〉 {79, 6}.
-ápas [G.] 3〉 {44, 8}
{193, 2}.
-apás [N. p.] 4〉 {70, 7}.
-apás [A. p.] 4〉 áti {646, 3}
śarádas ca {312, 19}.
-ápas [A. p.] 1〉 {64, 8}. — 2〉 {116, 4}
{661, 3}. — 4〉 áti {903, 2}. — 5〉 {531, 8}
{493, 15}.
-apā́m 1〉 vastā́ {283, 4}.
Burnouf
French
*क्षप् क्षप्। क्षपयामि 10. Jeter, lancer. Cf. क्षिप्।
Stchoupak
French
क्षप्-
{%kṣapati -te
kṣapitum %} -- être abstinent, faire pénitence
lancer (?).