| YouTube Channel

क्षपा (kSapA)

 
शब्दसागरः
English
क्षपा
f.
 (-पा) Night.
E.
 क्षप् to send or reject, अ affix, and टाप् fem. do.
Capeller Eng
English
क्षपा॑
f.
 night.
Yates
English
क्षपा (पा) 1.
f.
 Night.
Spoken Sanskrit
English
क्षपा - kSapA -
f.
 - night
क्षपा - kSapA -
f.
 - measure of time equivalent to a whole day of twenty-four hours
क्षपा - kSapA -
f.
 - turmeric
क्षपा - kSapA -
ind.
 - at night
क्षपा kSapA
f.
 measure of time equivalent to a whole day of twenty-four hours
क्षपा kSapA
f.
 turmeric
क्षपा kSapA
f.
 night
क्षपा kSapA
ind.
 at night
Wilson
English
क्षपा
f.
 (-पा) Night.
E.
 क्षप to send or reject, अ affix, and टाप् fem. do.
Apte
English
क्षपा [kṣapā], [क्षपयति चेष्टाम्
क्षि-णिच् अच्]
A night
बिगमयत्यु- न्निद्र एव क्षपाः
Ś.*
 6.5
R.*
 2.2
Me.*
 112.
Turmeric.
Comp.
 अटः, चरः night-stalker.
a demon, goblin
ततः क्षपौटः पृथुपिङ्गलाक्षैः
Bk.*
 2.3
5.64
8.56
दनुजः स्विदयं क्षपाचरो वा
Ki.*
 13.8
Rām.*
 5.2.53. -आन्ध्यम् night-blindness.
करः, नाथः the moon
क्षिप्रं क्षपानाथ इवाधिरूढः
Śi.*
 3.22.
camphor. -धनः a dark cloud.-चरः a demon, goblin.
Apte 1890
English
क्षपा [क्षपयति चेष्टां
क्षि-णिच् अच्] 1 A night
विगमयत्युन्निद्र एव क्षपाः Ś. 6. 4
R. 2. 20
Me. 110.
2 Turmeric.
Comp.
अटः {1} night-stalker. {2} a demon, goblin
ततः क्षपाटैः पृथुपिंगलाक्षैः Bk. 2. 30.
आंध्यं night-blindness.
करः,
नाथः {1} the moon. {2} camphor.
घनः a dark cloud.
चरः a demon, goblin.
Monier Williams Cologne
English
क्षपा॑ a
ind.
 instr. at night,
RV.
2. क्षपा॑
f.
 (Naigh. i, 7
for 1. क्ष्° See 4. क्ष॑प्) night,
RV.
 iv, 53, 7 (instr.
pl.
 °पा॑भिस्),
AitBr.
 i, 13
MBh.
&c.
a measure of time equivalent to a whole day of twenty-four hours,
Jyot.
turmeric,
L.
क्षपा॑ b See 4. क्ष॑प्.
Monier Williams 1872
English
क्षपा, f. night (Ved. only used in inst. pl.
क्षपाभिस्)
turmeric.
—क्षपा-कर, अस्, m.
‘making the night, ’ the moon.
—क्षपा-घन,
अस्, m. a dark cloud or dark nocturnal clouds.
—क्ष-
पा-चर, अस्, m. a night-walker
a fiend, a goblin.
—क्षपाट (°पा-अट), अस्, m. a night-walker
a
Rākṣasa, an imp or goblin.
—क्षपा-नाथ, अस्,
m. the moon.
—क्षपान्त (°पा-अन्°), अस्, m. dawn,
day-break.
—क्षपान्ध्य (°पा-आन्°), अम्, n. night-
blindness, nyctalopsis
[cf. क्षणदान्ध्य, नक्-
तान्ध्य।]
—क्षपा-पति, इस्, m. the moon
cam-
phor.
—क्षपाह (°पा-अहन्), अम्, n. a day and night.
Macdonell
English
क्षपा kṣap-ā́,
f.
 night: (ā) -kara, -kṛt,
m.
 🞄moon
-cara,
m.
 night-walker, Rākṣasa
🞄nocturnal beast or bird
-jala,
m.
 night dew
🞄-atyaya,
m.
 end of night, day-break
-apaha,
n.
 sun
-ramaṇa,
m.
 moon: -śekhara,
m.
 🞄ep. of Śiva
-ardha,
n.
 (?) midnight
-avasāna,
n.
 end of night: lc. on the morrow
🞄-aha,
m.
 (?) day and night.
Benfey
English
क्षपा क्षपा, i. e. 3. क्षि, Caus., + अ,
f.
Night, Rām, 2, 25, 9. -- Cf. probably Lat.
crepusculum.
Apte Hindi
Hindi
क्षपा
स्त्री*
 - क्षप् + अच् + टाप्
रात
क्षपा
स्त्री*
 - क्षप् + अच् + टाप्
हल्दी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्षपा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿ
प्रयोगाः - > "व्यलोकन्नुन्मिषितैस्तटिन्मयैर्महातपःसाक्ष्य इव स्थिताःक्षपाः"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-२५
क्षपा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಿಶಿನ
L R Vaidya
English
kzapA {% f. %} 1. A night, विगमयत्युन्निद्र एव क्षपाः Sak.vi., R.ii.20
2. turmeric.
Bopp
Latin
क्षपा f. (r. क्षप् s. आ) nox. SA. 5. 80.
v. क्षपस्.
Lanman
English
kṣapā́, f. night. [cf. σκέπω, ‘cover, ’
ψέφας, ‘darkness’: for ψ, cf. √kṣar.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 रात्रिः, निशा, रजनी, क्षणदा, क्षपा, शर्वरी, निश्, निद्, त्रियामा, यानिनी, यामवती, नक्तम्, निशीथिनी, तमस्विनी, विभावरी, तमी, तमा, तमिः, ज्योतष्मती, निरातपा, निशीथ्या, निशीथः, शमनी, वासुरा, वाशुरा, श्यामा, शताक्षी, शत्वरी, शर्या, यामिः, यामी, यामिका, यामीरा, याम्या, दोषा, घोरा, वासतेयी, तुङ्गी, कलापिनी, वायुरोषा, निषद्वरी, शय्या, शार्वरी, चक्रभेदिनी, वसतिः, काली, तारकिणी, भूषा, तारा, निट्
noun
दीपावच्छिन्न-सूर्यकिरणानवच्छिन्नकालः।
"यदा दिक्षु च अष्टासु मेरोर् भूगोलकोद्भवा। छाया भवेत् तदा रात्रिः स्याच्च तद्विरहाद् दिनम्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निशा निशीथिनी रात्रिः शर्वरी क्षणदा क्षपा ॥ १४१ ॥
त्रियामा यामिनी भौती तमी तमा विभावरी ।
रजनी वसतिः श्यामा वासतेयी तमस्विनी ॥ १४२ ॥
p{0010}
उषा दोषेन्दुकान्ताथ तमिस्रा दर्शयामिनी ।
-wordlist-
निशा (स्त्री), निशीथिनी (स्त्री), रात्रि (स्त्री), शर्वरी (स्त्री), क्षणदा (स्त्री), क्षपा (स्त्री), त्रियामा (स्त्री), यामिनी (स्त्री), भौती (स्त्री), तमी (स्त्री), तमा (स्त्री), विभावरी (स्त्री), रजनी (स्त्री), वसति (स्त्री), श्यामा (स्त्री), वासतेयी (स्त्री), तमस्विनी (स्त्री), उषा (स्त्री), दोषा (स्त्री), इन्दुकान्ता (स्त्री), तमिस्रा (स्त्री), दर्शयामिनी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
तमी
तमी, तमिस्रा, तमस्विनी, विभावरी, नक्तमुखा, शर्वरी, क्षपा, त्रियामा, क्षणदा, निशीथिनी, निशा, दोषा, रजनी, यामिनी, वसति, वासतेयी, श्यामा, रात्रि
तमी तमिस्रा कथिता तमस्विनी,
विभावरी नक्तमुखा च शर्वरी ।
क्षपा त्रियामा क्षणदा निशीथिनी,
निशा च दोषा रजनी च यामिनी ॥ १०७ ॥
वसतिर्वासतेयी च श्यामा रात्रिश्च कथ्यते ।
verse 1.1.1.107
page 0014
Tamil
Tamil
க்ஷபா : இரவு, மஞ்சள்.
Mahabharata
English
Kshapā = Sūrya (the Sun): III, 150.--Do., ^2 pl. (ºāḥ) = Śiva (1000 names^2).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्षपा,
स्त्री,
 (क्षपयति वारयति चेष्टामिन्द्रिया-णाम् । क्षप् + अच् ।) रात्रिः । (यथा, महाभारते। ३ । अरण्ययात्रापर्व्वणि । १ । ४३ ।“राजानन्तु कुरुश्रेष्ठं ते हंसमधुरस्वराः ।आश्वासयन्तो विप्राग्र्याः क्षपां सर्व्वां व्यनोदयन्” ॥
)हरिद्रा । इत्यमरः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्षपा स्त्री क्षपयति चेष्टाम् क्षप--अच् । १ रात्रौ २ हरिद्रायां हअमरः “क्षपातमस्काण्डमलीमसं नभः” । “प्रतिक्षपं ह-र्म्म्यतलेषु यत्र” माघः “दिनक्षपामध्यगतेव सन्ध्या” रघुः ।
Capeller
German
क्षपा॑
f.
 Nacht.
Grassman
German
kṣapā́, f., dass.
-ā́bhis áhabhis ca {349, 7}.
Burnouf
French
क्षपा क्षपा
f.
 nuit.
क्षपाकर
m.
 (कृ) l'astre de la nuit, c-à-d. la lune.
क्षपाट
m.
 (अट्) démon de la nuit, rākṣasa.
क्षपावत् a. Vd. nocturne.
Stchoupak
French
क्षपा-
f.
 nuit.
°कर-
m.
 lune
°कृत्- id.
°क्षय-
m.
 fin de la nuit, matin.
°चर-
m.
 Rakṣas noctambule.
°जल- nt. rosée nocturne.
°नाथ-
m.
 lune.
°व्यपाय-
m.
 fin de la nuit, aube
क्षपात्यय- id.
क्षपापह-
m.
 soleil.
क्षपावसाने adv. le lendemain matin.
क्षपाशय- a. ifc. couché (sur qqch.) pendant la nuit.
क्षपाह- nt. un jour et une nuit.