क्षणिक (kSaNika)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishक्षणिक - kSaNika - - transient
क्षणिक - kSaNika - - transitory
क्षणिक - kSaNika - - temporary
क्षणिक - kSaNika - - having leisure
क्षणिक - kSaNika - - profiting of an opportunity
क्षणिक - kSaNika - - momentary
क्षणिक - kSaNika - - transitory
अनित्य - anitya - - transitory
आगमापायिन् - AgamApAyin - - transitory
उल्लापन - ullApana - - transitory
नश्वर - nazvara - - transitory
भङ्गुर - bhaGgura - - transitory
प्रच्यावुक - pracyAvuka - - transitory
प्रध्वंसिन् - pradhvaMsin - - transitory
भ्रंशिन् - bhraMzin - - transitory
विप्लविन् - viplavin - - transitory
सञ्चारिन् - saJcArin - - transitory
संनिहितापाय - saMnihitApAya - - transitory
स्यन्द्र - syandra - - transitory
व्यभिचारिम्भाव - vyabhicArimbhAva - - transitory state
चल वस्तु - cala vastu - - chose transitory [ Law (a movable) ]
असारता - asAratA - - transitory nature
सञ्चारिभाव - saJcAribhAva - - transitory feeling
व्यभिचारिन् - vyabhicArin - - anything transitory
नैवशाश्वतोनाशाश्वतश्च - naivazAzvatonAzAzvatazca - - not eternal and not transitory
गुडजिह्विकान्याय - guDajihvikAnyAya - - transitory impression soon lost
क्षणिक kSaNika profiting of an opportunity
असुतृप् asutRp enjoying or profiting by life
Wilson
EnglishApte
Englishक्षणिक [kṣaṇika], [क्षणः स्वसत्ताव्याप्यतया$स्त्यस्य ठन्] Momentary, transient
स्वप्नेषु क्षणिकसमागमोत्सवैश्च 8.92
एकस्य क्षणिका प्रीतिः 1.64. -का Lightning. -आलयम् a temple where temporary idols are worshipped
Māna. 61.127.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiक्षणिक
वि* - क्षण + ठन्
"क्षणस्थायी, अचिरस्थायी"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaक्षणिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವಿರುವ /ಕ್ಷಣಕಾಲಮಾತ್ರವಿರುವ ಸ್ವಭಾವದ /ಅಸ್ಥಿರವಾದ /ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲದ
निष्पत्तिः - > "ठन्" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > क्षणोऽस्यास्ति
प्रयोगाः - > "स्वप्नेषु क्षणिकसमागमोत्सवैश्च"
उल्लेखाः - > रघु० ८-९२
L R Vaidya
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
Englishkṣaṇika, adj., empty (of the hands): read in Mv 〔ii.252.14〕 kṣaṇikena (Senart °tena with 1 ms., v.l. kṣamikena) hastena gṛhaṃ gacchati, hato bhavati, went home empty-handed and was depressed (of a fowler who caught no birds)
〔iii.171.6〕, read svakaṃ ca hastaṃ kṣaṇikaṃ (so 1 ms., v.l. kṣeṇikaṃ
Senart em. implausibly) paśyati (having given away a beautiful lotus, and now regretting the gift)
repeated 〔171.9〕. Is this an extension of the mg. of JM. khaṇika, idle, unemployed, out of work (which is itself derived from Skt. kṣaṇin, at leisure)? In any case the two Mv passages confirm each other
kṣaṇika is certainly the true form in both, and the mg. is certain.
Wordnet
Sanskrit अल्पकालीन, अल्पकालिक, क्षणिक, क्षणभङ्गुर, अचिर, अस्थायी, अनित्य
यस्य अल्पः कालः शिष्टः।
"जीवने सुखम् अल्पकालीनम् अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetanskad cig
१) एकक्षण २) क्षना ३) क्षणिक ४) चपल ५) चित्तक्षण ६) झटिति ७) प्रत्यक्ष
skad cig gi
क्षणिक
skad cig gcig
१) एकक्षण २) क्षणम् ३) क्षणिक
skad cig ma
१) क्ष्ण २) क्षणिक ३) क्षणिका ४) वैनाशिक
skad cig ma
क्षणिक
Tamil
Tamilக்ஷணிக : நொடிநேரம் இருக்கும், அழிந்து போகும்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritक्षणिकः, त्रि, (क्षणः स्वस्वत्ताव्याप्यतयाऽस्त्यस्य ।ठन् ।) क्षणमात्रस्थायी । यथा । “क्षणभङ्गे विप्र-तिपत्तिः शब्दादिः क्षणिको न वा । क्षणिकत्वञ्चस्वाधिकरणसमयप्रागभावाधिकरणक्षणानुत्पत्ति-कत्वे सति कादाचित्कत्वं उत्पत्तिमत्त्वं वा । उत्प-त्तिश्च स्वाधिकरणक्षणावृत्तिप्रामभावप्रतियोगि-क्षणसम्बन्धः । क्षणश्च स्वाधेयपदार्थप्रागभावाना-धारः समयः । प्रसिद्धिस्तु विधेर्नैयायिकानां प्राग-भावे चरमध्वंसे च निषेधस्य बौद्धानामलीके ।स्वाधिकरणसमयप्रागभावाधिकरणक्षणावृत्तित्वंक्षणिकत्वमिति तु ज्यायः” । इति बौद्धाधिकारेरघुनाथशिरोमणिः ॥
अन्यच्च ।“द्रव्यारम्भश्चतुर्षु स्यादथाकाशशरीरिणाम् ।अव्याप्यवृत्तिः क्षणिको विशेषगुण इष्यते” ॥
इति भाषापरिच्छेदे २७ ॥
“क्षणिकत्वञ्च तृतीय-क्षणवृत्तिध्वंसप्रतियोगित्वम्” । इति सिद्धान्त-मुक्तावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritक्षणिक क्षणः स्वसत्ता व्याप्यतयाऽस्त्यस्य ठन् । क्षणमात्रस्थायिनि । तल्लक्षणञ्च आत्मतत्त्वविवेकव्याख्याने रघुनाथशिरमण्युक्तम् यथा“क्षणिकत्वञ्च स्वाधिकरणसमयप्रागभावाधिकरणक्षणा-नुत्पत्तिकत्वे सति कादाचित्कत्वम् उत्पत्तिमत्त्वंवा । उ-त्पत्तिश्च स्वाधिकरणक्षणावृत्तिप्रागभावप्रतियोगिक्षणसम्बन्धः । क्षणश्च स्वाधेयपदार्थप्रागभावानाधारः समयःवसिद्धिस्तु विधेर्नैर्यायिकानां प्रागभावे चरमध्वं से च, निषेधस्य बौद्धानामलीके, स्वाधिकरणसमयप्रागम्भावाधि-करणक्षणावृत्तित्वं क्षणिकत्वमिति तु ज्यायः” । अत्र ग-दाधरव्याख्या कादाचित्कशब्दे १८८२ पृ० दर्शिता अत्रकादाचित्कत्वं सत्त्वे सति किञ्चित्कालवृत्त्यभाबप्रति-योगित्वम् । “क्षणिकत्वञ्च तृतीयक्षणवृत्तिध्वंस प्रतियो-गित्वम्” मुक्ताव० । २ विद्युति स्त्री हेम०
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.