| YouTube Channel

क्वणनम् (kvaNanam)

 
Apte Hindi
Hindi
क्वणनम्
नपुं*
 - क्वण् + ल्युट् क्तम्
किसी भी वाद्ययन्त्र की ध्वनि
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: क्वणनम्
Root: क्वणन
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒ क्वणनध्वनिः
Meaning(s):
⇒ Sound of the lute
Shloka(s):
2|4|11|2 ► क्वणनं क्वणितं क्वाणो निक्वाणो निक्वणः क्वणः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
2|4|12|1 ► वीणायाः क्वणते प्रादेः प्रक्वाणप्रक्वणादयः। (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|11|2 ⇢ क्वणनम् (क्वणन) (नपुं) ⇒ Sound of the lute ⇒ क्वणनध्वनिः
➠ 2|4|11|2 ⇢ क्वणितम् (क्वणित) (नपुं) ⇒ Sound of the lute ⇒ क्वणनध्वनिः
➠ 2|4|11|2 ⇢ क्वाणः (क्वाण) (पुं) ⇒ Sound of the lute ⇒ क्वणनध्वनिः
➠ 2|4|11|2 ⇢ निक्काणः (निक्काण) (पुं) ⇒ Sound of the lute ⇒ क्वणनध्वनिः
➠ 2|4|11|2 ⇢ निक्कणः (निक्कण) (पुं) ⇒ Sound of the lute ⇒ क्वणनध्वनिः
➠ 2|4|11|2 ⇢ क्वणः (क्वण) (पुं) ⇒ Sound of the lute ⇒ क्वणनध्वनिः
➠ 2|4|12|1 ⇢ प्रक्वाणः (प्रक्वाण) (पुं) ⇒ Sound of the lute ⇒ वीणादिध्वनिः
➠ 2|4|12|1 ⇢ प्रक्वणः (प्रक्वण) (पुं) ⇒ Sound of the lute ⇒ वीणादिध्वनिः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ शब्दः
जातिः ➡ ध्वन्यात्मकः
उपाधि ➡ वाद्योपकरणम्
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“क्वण शब्दार्थः”@} 2 क्वाणकः-णिका, क्वाणकः-णिका, चिक्वणिषकः-षिका, 3 चङ्क्वणकः-णिका
क्वणिता-त्री, क्वाणयिता-त्री, चिक्वणिषिता-त्री, चङ्क्वणिता-त्री
4 क्वणन्-न्ती, क्वाणयन्-न्ती, चिक्वणिषन्-न्ती
-- क्वणिष्यन्-न्ती-ती, क्वाणयिष्यन्-न्ती-ती, चिक्वणिषिष्यन्-न्ती-ती
-- 5 व्यतिक्वणमानः, क्वाणयमानः, -- चङ्क्वण्यमानः
व्यतिक्वणिष्यमाणः, क्वाणयिष्यमाणः, -- चङ्क्वणिष्यमाणः
6 निक्वाण्-निक्वाणौ-निक्वाणः
-- -- 7 क्वणितम्-तः, क्काणितः, चिक्वणिषितः, चङ्क्वणितः-तवान्
क्वणः, 8 क्वणनः, क्वाणः, चिक्वणिषुः, चङ्क्वणः
क्वणितव्यम्, क्वाणयितव्यम्, चिक्वणिषितव्यम्, चङ्क्वणितव्यम्
क्वणनीयम्, क्वाणनीयम्, चिक्वणिषणीयम्, चङ्क्वणनीयम्
क्वाण्यम्, क्वाण्यम्, चिक्वणिष्यम्, चङ्क्वण्यम्
ईषत्क्कणः-दुष्क्वणः-सुक्वणः
-- -- क्वण्यमानः, क्वाण्यमानः, चिक्वणिष्यमाणः, चङ्क्वण्यमानः
9 क्वणः, क्वाणः, 10 निक्वाणः, 11 निक्वणः, प्रक्वाणः, प्रक्वणः, क्वाणः, चिक्वणिषः, चङ्क्वणः
12 क्वणितुम्, क्वाणयितुम्, चिक्वणिषितुम्, चङ्क्वणितुम्
13 क्वणितिः, क्वाणना, चिक्वणिषा, चङ्क्वणा
क्वणनम्, क्वाणनम्, चिक्वणिषणम्, चङ्क्वणनम्
क्वणित्वा, क्वाणयित्वा, चिक्वणिषित्वा, चङ्क्वणित्वा
प्रक्वण्य, प्रक्वाण्य, सञ्चिक्वणिष्य, सञ्चङ्क्वण्य
क्वाणम् २, क्वणित्वा २, क्वाणम् २, क्वाणयित्वा २, चिक्वणिषम् २, चिक्वणिषित्वा २, चङ्क्वणम् २
चङ्क्वणित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (२९३)
02
=>
 (१-भ्वादिः-४५०। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[१। ‘नुगतोऽनुनासिकान्तस्य’ (७-४-८५) इत्यभ्यासस्य नुक्। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
04
=>
 [[आ। ‘दुस्सहा हा। परिक्षिप्ताः क्वणद्भिरलिगाथकैः।।’ भ। का। ६-८४ (८५)।]]
05
=>
 [[२। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानच्।]]
06
=>
 [[३। ‘अनुनासिकस्य क्विझलोः क्ङिति’ (६-४-१५) इति दीर्घः।]]
07
=>
 [[B। ‘विभूषणानां क्वणितं च षट्पदो गुरुर्यथा नृत्यविधौ समादधे।।’ भ। का। ११-३७। ‘वनात् कुमाराः क्वणिताग्र्यवेणवो व्रणद्विषाणभ्रणिताभ्रमाययुः।।’ धा। का। १-५८।]]
08
=>
 [[४। ‘चलनशब्दार्थादकर्मकाद्युच्’ (३-२-१४८) इति ताच्छील्ये युच्।]]
09
=>
 [[५। ‘क्वणो वीणायां च’ (३-३-६५) इत्यत्र शुद्धादपि धातोः अप्। पक्षे घञ्।]]
10
=>
 [[६। ‘क्वणो वीणायां च’ (३-३-६५) इति नौ उपसर्गे वा अप्। पक्षे घञ्। सूत्रे वीणाग्रहणसामर्थ्यात् ‘प्रक्वाणः प्रक्वणः’ इत्यपि भवति।]]
11
=>
 [[C। ‘अथ क्लमादनिक्वाणा नराः क्षीणपणा इव।’ भ। का। ७-५८।]]
12
=>
 [पृष्ठम्०३०६+ २५]
13
=>
 [[१। ‘तितुत्रेष्वग्रहादीनामिति वक्तव्यम्’ (वा। ७-२-९) इति उपसंख्यानात् इट्।]]