| YouTube Channel

क्लेशमानः (klezamAnaH)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“क्लेश अव्यक्तायां वाचि”@} 2 ‘व्यक्तोक्तौ क्लेशते क्लेशेः, क्लिश्नाति तु विबाधने।
दिवादेरुपतापेऽर्थे तङि स्यात् क्लिश्यते पदम्।।’ 3 इति देवः।
‘बाधने’ इत्येके।
‘उपतापे’ इति कविकल्पद्रुमे।
‘व्यक्तायां वाचि’ इति देववचनादवगम्यते।
क्लेशकः-शिका, क्लेशकः-शिका, शिक्लेशिषकः-षिका, चेक्लेशकः-शिका
क्लेशिता-त्री, क्लेशयिता-त्री, चिक्लेशिषिता-त्री, चेक्लेशिता-त्री
-- क्लेशयन्-न्ती, क्लेशयिष्यन्-न्ती-ती
-- -- क्लेशमानः, क्लेशयमानः, चिक्लेशिषमाणः, चेक्लेश्यमानः
4 क्लेशिष्यमाणः, क्लेशयिष्यमाणः, चिक्लेशिषिष्यमाणः, चेक्लेशिष्यमाणः
विक्लेट्-विक्लेशौ-विक्लेशः
-- -- -- क्लेशितम्-तः, क्लेशितः-तम्, चिक्लेशिषितः, चेक्लेशितः-तवान्
क्लेशः, 5 शनः, क्लेशः, चिक्लेशिषुः, चेक्लेशः
क्लेशितव्यम्, क्लेशयितव्यम्, चिक्लेशिषितव्यम्, चेक्लेशितव्यम्
क्लेशनीयम्, क्लेशनीयम्, चिक्लेशिषणीयम्, चेक्लेशनीयम्
क्लेश्यम्, क्लेश्यम्, चिक्लेशिष्यम्, चेक्लेश्यम्
ईषत्क्लशः-दुष्क्लेशः-सुक्लेशः
-- -- क्लेश्यमानः, क्लेश्यमानः, चिक्लेशिष्यमाणः, चेक्लेश्यमानः
क्लेशः, क्लेशः, चिक्लेशिषः, चेक्लेशः
क्लेशितुम् क्लेशयितुम्, चिक्लेशिषितुम्, चेक्लेशितुम्
6 क्लेशा, क्लेशना, चिक्लेशिषा, चेक्लेशा
क्लेशनम्, क्लेशनम्, चिक्लेशिषणम्, चेक्लेशनम्
क्लेशित्वा, क्लेशयित्वा चिक्लेशिषित्वा, चेक्लेशित्वा
7 विक्लेश्य, विक्लेश्य, प्रचिक्लेशिष्य, प्रचेक्लेश्य
क्लेशम् २, क्लेशित्वा २, क्लेशम् २, क्लेशयित्वा २, चिक्लेशिषम् २, चिक्लेशिषित्वा २, चेक्लेशम्
चेक्लेशित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२९२)
02
=>
(१-भ्वादिः-६०७। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(श्लो। १६३-१६४)
04
=>
[[आ। ‘सङ्क्लेशितस्वकथदक्षणदीक्षितं तं प्रेक्ष्यैष जन्मफलमीषितवान् महात्मा।।’ धा। का। १-७७। सङ्क्लेशिता = सम्यक् कथिता स्वकया यैः तेषां दक्षणे = वर्धनायां जीवने वा दीक्षितं सम्प्राप्तव्रतम्--इति (धातुकाव्ये १-७७) व्याख्यातम्।]]
05
=>
[[१। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति ताच्छील्ये युच्।]]
06
=>
[[२। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इति अप्रत्ययः।]]
07
=>
[पृष्ठम्०३०५+ २४]