क्लिश् (kliz)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 क्लिश् क्लिश्नाति (क्लिश्यति,  क्लिश्य°ते) pp.
   क्लिष्ट (q.v. )
torment,  trouble,  molest
 P.
  क्लिश्यते (°ति) be distressed,  suffer. 
C.
  क्लेशयति = S.
  trans.
   —अति (क्लिश्यति) have or give too much
pains. * सम् press together,  sqash
 trouble,  molest.  — Cf. 
परिक्लिष्ट,  विक्लिष्ट.

Yates

English

 क्लिश् (य,  उ,  ङ) क्लिश्यते 4.
d. To suffer
distress. (ऊ,  ग) क्लिश्नाति to oppose.

Apte

English

क्लिश् [kliś],  4 Ā. (also P.
  according to some authorities) (क्लिश्यते,  क्लिष्ट or क्लिशित)

To be tormented,  be afflicted,  suffer
 अत्युपदेशग्रहणे नातिक्लिश्यते वः शिष्या M.*
  1
 त्रयः परार्थे क्लिश्यन्ति साक्षिणः प्रतिभूः कुलम् Ms.*
  8.169.

To torment,  molest
 भक्तं मां मातिचिक्लिशः Bk.*
  6.17. -II 9 P.
  (क्लिश्नाति,  क्लिष्ट,  क्लिशित)

To torment,  afflict,  molest,  distress
 क्लि- श्नाति लब्धपरिपालनवृत्तिरेव Ś.*
  5.6
 एवमाराध्यमानो$पि क्लिश्नाति भुवनत्रयम् Ku.*
  2.4
 R.*
  11.58.

To suffer,  feel pain. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 क्लिश् {vI.v} {c4c} A. (also P. according to some authorities) (क्लिश्यते,  क्लिष्ट or क्लिशित) 1 To be tormented,  be afflicted,  suffer
 अप्युपदेशग्रहणे नातिक्लिश्यते वः शिष्या M. 1
 त्रयः परार्थे क्लिश्यंति साक्षिणः प्रतिभूः कुलं Ms. 8. 169. 
2 To torment,  molest. {vII.v} {c9c} P. (क्लिश्नाति,  क्लिष्ट,  क्लिशित) 1 To torment,  afflict,  molest,  distress
 क्लिश्नाति लब्धपरिपालनवृत्तिरेव Ś. 5. 6
 एवमाराध्यमानोपि क्लिश्नाति भुवनत्रयं Ku. 2. 40
 R. 11. 58. 
2 To suffer,  feel pain. 

Monier Williams Cologne

English

 क्लिश् cl.
  9. P.
  क्लिश्नाति (perf.  चिक्लेश
 ind.
 p.
  क्लिशित्वा,  or क्लिष्ट्वा,  Pāṇ.
  i,  2,  7
 vii,  2,  50), 
to torment,  trouble,  molest,  cause pain,  afflict,  MBh.
  
 R.
  &c.
  
to suffer,  feel pain,  Bhaṭṭ.
  : cl.
  4. P.
  क्लिश्यति,  to torment,  cause pain (with acc.
  ),  MBh.
   xii,  6621
 Ragh.
  xiii,  73
 Ā. क्लिश्यते (rarely P.
  °ति,  Mn.
   viii,  169
 MBh.
   iii,  10241
 p.
  क्लिश्यमान), 
to be tormented or molested,  be afflicted,  feel pain,  MBh.
  
 R.
  &c.
  
 (P. ) to be sinful,  Divyāv.
  xx :
Caus.
  P.
  क्लेशयति (rarely Ā. Suśr.
 
 aor.
  Subj. 2. sg. चिक्लिशस्,  Bhaṭṭ.
 ), 
to torment,  molest,  R.
  v,  27,  33
 Suśr.
 
 Bhaṭṭ.
  vi,  17.

Monier Williams 1872

English

 क्लिश् क्लिश्,  cl. 9. P. क्लिश्नाति,  चिक्लेश,  क्ले-
शिष्यति and क्लेक्ष्यति,  अक्लेशीत् and
अक्लिक्षत्,  क्लेशितुम् and क्लेष्टुम्,  to torment, 
torture,  trouble,  molest
 to cause pain,  afflict,  dis-
tress
 to suffer,  feel pain,  suffer distress
 cl. 4. A.
क्लिश्यते,  चिक्लिशे,  क्लेशिष्यते,  अक्लेशिष्ट,  क्लेशि-
तुम्,  to be tormented or molested
 to be afflicted, 
feel pain,  suffer: Caus. P. A. क्लेशयति,  -ते,  -यितुम्, 
to torment,  molest: Desid. चिक्लिक्षति,  चिक्लिशिषति, 
चिक्लेशिषति,  चिक्लिशिषते,  चिक्लेशिषते: Intens.
चेक्लिश्यते,  चेक्लेष्टि
 [cf. Cambro-Brit. glœsi,  ‘to
pain,  to cause a pang,  to suffer a pang.’]

Macdonell

English

 क्लिश् KLIŚ,  Ⅸ. kliśnā,  Ⅳ. kliśya,  P. 🞄torment,  plague,  annoy,  trouble
 Ⅳ. 🞄Ā. (P.) be troubled,  tormented,  or distressed
 🞄P. cause pain to (ac.): pp. kliṣṭa,  tormented,  🞄annoyed,  afflicted
 damaged,  worn 🞄[Page77-2] 🞄out
 painful,  distressing
 forced,  obscure
 cs. 🞄kleśaya = simple vb. pari,  Ⅳ. P. Ā. suffer 🞄distress: pp. tormented,  distressed,  afflicted
 🞄weakly: -m,  ad. reluctantly
 cs. torment. 🞄saṃ-pra,  knead,  squeeze.

Benfey

English

 क्लिश् क्लिश्,  ii. 9,  क्लिश्ना,  क्लिश्नी, 
Par.,  and i. 4,  क्लिश्य,  Ātm.  (also Par.
Man.  8,  169), 
 1. To torment. MBh. 2, 
2351
 Ragh. 13,  73.
 2. i. 4. To suffer
distress,  MBh. 2,  2255,  Man.  8,  169.
क्लिष्ट, 
 1. Afflicted,  Śāk. d. 58,  Rām. 
3,  58,  15.
 2. Hurt,  Rām.  3,  58,  12.
 3.
Wasted,  Suśr. 2,  157.
 4. Painful, 
Pañc. i. d. 12. टम्,  adv. Miserably, 
Bhāg. P. 1,  9,  12.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
 
 1.
without pain,  MBh. 3,  1706. 2. un-
hurt,  Rām.  6,  103,  4. 3. firm,  Rām. 
1,  34,  1. 4. reliable,  Rām.  1,  38,  6. --
Caus. क्लेशय,  To torment,  Rām.  5,  27, 
33. -- With उद् उद्,  To become uneasy, 
Suśr. 1,  331,  21. Caus. To stir,  Suśr.
2,  184,  18. -- With समुद् सम्-उद्,  To be-
come uneasy,  Suśr. 2,  348,  18. -- With
परि परि, 
 1. To torment,  Rām.  5,  58,  21.
 2. i. 4,  To suffer distress,  Rām.  5,  25.
32
 Par. MBh. 3,  578. परिक्लिष्ट,  Much
pained,  Rām.  3,  52,  41. टम्,  adv. With
pain,  Bhag. 17,  21.
अ-,  adv. With cheer-
fulness,  MBh. 3,  108. -- With वि वि,  वि-
क्लिष्ट,  Violated,  Rām.  4,  17,  15. -- With
सम् सम्,  To torment,  Rām.  2,  22,  14.
संक्लिष्ट,  Bruised,  Suśr. 2,  16,  17. --
Cf.  कृश् and लिश्।

Apte Hindi

Hindi

क्लिश्
"दिवा*आ* ,  ,  " - -
"दुःखी होना,  पीड़ित होना,  कष्ट होना"

क्लिश्
"दिवा*आ* ,  ,  " - -
"दुःख देना,  सताना"

क्लिश्
"क्रया* पर* ,  ,  " - -
"दुःख देना,  सताना,  पीड़ित करना,  सताना,  कष्ट देना"

L R Vaidya

English

 kliS {% (I) vt. or vi. 4A (also P according to some authorities) (pp. क्लिष्ट or क्लिशित) %} 1. To be tormented,  to be afflicted,  to suffer,  त्रयः परार्थे क्लिश्यंति साक्षिणः प्रतिभूः कुलम् M.viii.169
 2. to torment,  to molest.

 kliS {% (II) vt. 9P (pp. क्लिष्ट or क्लिशित) %} To torment,  to molest,  to distress,  क्लिश्नाति लब्धपरिपालनवृत्तिरेव Sak.v.,  R.xi.58,  K.S.ii.40.

Bopp

Latin

 क्लिश् 4. P. A. 9. P.: क्लिश्यामि,  क्लिश्ये,  क्लिश्नामि do-
lore afficere,  vexare. RAGH. 13. 73.: क्लिश्यन्न् इवा
ऽस्य भुजमध्यम् उरःस्थलेन
 11. 58.: मरुतः प्रतीपगाः
…चिक्लिशुर् भृशतया वरूथिनीम्. -Pass. N. 13. 50.:
जनेन क्लिश्यते बाला
 H. 4. 41.: राक्षसेन तदा भीमङ्
क्लिश्यमानन् निरीक्ष्य तु
 RAM. I. 29. 1.: अक्लिष्टव्रत
qui vota non violat
 I. 31. 37.: वचनम् अक्लिष्टम् ver-
bum non violatum. (Cambo-brit. gloesi «to pain,  to
cause a pang,  to suffer a pang».)
c. परि i. q. simpl. UP. 19.: शुश्रूषापरिक्लिष्ठ
 MAH. 1. 2288.:
परिक्लिश्यन् = परिक्लिश्यमान,  v. gr. 597.

Lanman

English

 √kliś (klíśyate,  -ti
 cikléśa
 kliṣṭá
kléṣṭum
 -klíśya). be distressed.

Kridanta Forms

Sanskrit

क्लिश् (क्लि꣡शँ॒ उपतापे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् =  क्लेशनम्
अनीयर् =  क्लेशनीयः - क्लेशनीया
ण्वुल् =  क्लेशकः - क्लेशिका
तुमुँन् =  क्लेशितुम्
तव्य =  क्लेशितव्यः - क्लेशितव्या
तृच् =  क्लेशिता - क्लेशित्री
क्त्वा =  क्लिशित्वा / क्लिष्ट्वा
ल्यप् =  प्रक्लिश्य
क्तवतुँ =  क्लिशितवान् / क्लिष्टवान् - क्लिशितवती / क्लिष्टवती
क्त =  क्लिशितः / क्लिष्टः - क्लिशिता / क्लिष्टा
शानच् =  क्लिश्यमानः - क्लिश्यमाना

क्लिश् (क्लि꣡शूँ꣡ विबाधने - क्र्यादिः - वेट्)
ल्युट् =  क्लेशनम्
अनीयर् =  क्लेशनीयः - क्लेशनीया
ण्वुल् =  क्लेशकः - क्लेशिका
तुमुँन् =  क्लेशितुम् / क्लेष्टुम्
तव्य =  क्लेशितव्यः / क्लेष्टव्यः - क्लेशितव्या / क्लेष्टव्या
तृच् =  क्लेशिता / क्लेष्टा - क्लेशित्री / क्लेष्ट्री
क्त्वा =  क्लिशित्वा / क्लिष्ट्वा
ल्यप् =  प्रक्लिश्य
क्तवतुँ =  क्लिशितवान् / क्लिष्टवान् - क्लिशितवती / क्लिष्टवती
क्त =  क्लिशितः / क्लिष्टः - क्लिशिता / क्लिष्टा
शतृँ =  क्लिश्नन् - क्लिश्नती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  क्लिश्
मूलधातुः:
   क्लिश
धात्वर्थः:
  उपतापे
गणः:
  दिवादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  क्लिश्यते

धातुः:
  क्लिश्
मूलधातुः:
   क्लिशू
धात्वर्थः:
  विबाधने
गणः:
  क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  वेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  क्लिश्नाति

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 क्लिश् Kaus. auch Med.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  क्लिश्
verb
 
कष्टानुभवनानुकूलः व्यापारः।
 "सः दुःस्थित्या क्लिश्यति।"

Synonyms:
  दु,  शुच्,  खिद्,  पीडय,  बाध्,  क्लिश्,  व्यथय,  उपतप्,  संतप्,  सन्तप्,  परितप्,  आयस्,  उद्विज्,  दुःखय
verb
 
दुःखानुभूत्यनुकूलः व्यापारः।
 "मृतः पुरुषः कदापि न प्रत्यागच्छति भवान् मा दौषीः।"

Synonyms:
  व्यथ्,  पीड्,  क्लिश्,  बाध्,  दुःखय,  संतप्,  खिद्
verb
 
मनसि दुःखस्य अनुभवनानुकूलः व्यापारः।
 "भवतां कार्यैः अहम् अतीव व्यथे।"

Synonyms:
  उद्वेजय्,  बाध्,  कोपय्,  क्लिश्,  पीडय्,  तोदय्,  व्यथय्,  तापय्,  अर्द्,  अतिबाध्,  अधिबाध्,  परिबाध्,  प्रबाध्,  विबाध्,  मिछ्,  मृच्,  विधृष्,  विहेलय्
verb
 
अन्यकर्तरि पीडानुभूतिविषयकस्य कारणस्य प्रेरणानुकूलः व्यापारः।
 "कृष्णः गोपीः बहु उदवेजयत्।"

Capeller

German

 क्लिश् क्लिश्नाति u. क्लिश्यति quälen,  belästigen, 
bekümmern
 p.p. क्लिष्ट gequält.
verletzt
 gezwungen,  hart (rh.). Caus.
क्लेशयति = Simpl.  परि p.p. geplgt, 
leidend,  abgezehrt schwächlich.

Burnouf

French

 *क्लिश् क्लिश्। क्लिश्नामि 9
 p. चिक्लेश
 f1.
क्लेशितास्मि et क्लेष्टास्मि
 f2. क्लेशिष्यामि et
क्लेक्ष्यामि
 a1. अक्लेशिषम् et अक्लिक्षम्
 pp. क्लिशित
et क्लिष्ट। Agiter,  tourmenter: मरुतस्
क्लिश्नन्ति सागरम् les vents troublent la mer.
		 Au fig. fatiguer, 
lasser,  ennuyer: अयम् मां क्लिश्नाति,  अहं तत् सोढुं न
शक्ष्यामि il me tourmente,  je ne pourrai endurer cela.
		 Qqf.  être
tourmenté,  souffrir.
	-- क्लिश्ये et qqf.  क्लिश्यामि 4
 p.
चिक्लिशे
 f2. क्लेशिष्ये
 a1. अक्लेशिषि। Souffrir, 
être affligé,  tourmenté [le régime indirect à l'i.]: जनेन
क्लिश्यते बाला la jeune fille est tourmentée par les hommes.

Stchoupak

French

 क्लिश्-
 {%kliśnāti kliśyate -ti 
 cikleśa 
 kleśayati %}{% 
 kliṣṭa- %}
क्लेष्टुम् °क्लिश्य -- affliger,  tourmenter,  navrer,  peiner 
 moy. être
tourmenté,  
 caus. tourmenter 
 a. v. affligé,  tourmenté souffrant,  usé
(-अम् dans l'affliction).
क्लिष्ट-वृत्ति- a. qui mène une vie misérable.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.