| YouTube Channel

क्लिद (klida)

 
शब्दसागरः
English
क्लिद (इ) क्लिदि r. 1st cl. (क्लिन्दते-ति) To bewail, to lament, to weep. (ऊ, इर
)
इर क्लिदू r. 4th cl. (क्लिद्यति) To be or become wet, damp, &c.
Wilson
English
क्लिद (इ) क्लिदि r. 1st cl. (क्लिंदते-ति) To bewail, to lament,
to weep. (ऊ, इर
) इर क्लिदू r. 4th cl. (क्लिद्युति) To be or become
wet, damp, &c.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्लिद, इ ञ ङ रुदि । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वांउभं-आत्मं च-अकं-सेट् ।) अन्तःस्थतृतीययुक्तः ।इ, कर्म्मणि क्लिन्द्यते । ञ, क्लिन्दति क्लिन्दते । ङ, क्लिन्दते । रुदि रोदने । इति दुर्गादासः ॥
क्लिद, य ऊ इर् क्लेदे । इति कविकल्पद्रुमः । (दिवां-परं-अकं-वेट् ।) अन्तःस्थतृतीययुक्तः । क्लेद आर्द्री-भावः । य, क्लिद्यति वस्त्रं पयसा । ऊ, क्लेदिष्यतिक्लेत्स्यति । इर्, अक्लिदत् अक्लेदीत् । अस्मात्पुषादित्वात् ङ इत्यन्ये । इति दुर्गादासः ॥
(यथा, नारदपञ्चरात्रे ।“सुवेशं पुरुषं दृष्ट्वा भ्रातरं यदि वा सुतम् ।योनिः क्लिद्यति नारीणां सत्यं सत्यं हि नारद !” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्लिद आर्द्रीभावे दिवा०
पर०
 अक० वेट् । क्लिद्यति । इरित् ।अक्लिदत्--अक्लेदीत्--अक्लैत्सीत् । चक्लाद । क्लेदः । क्लिद्यन्क्लेदी । क्लेदयति ते । अचिक्लिदत् त । “तेन क्लिद्यतिव्रणः” सुश्रु० । “सुवेशं पुरुषं दृष्ट्वा भ्रातर यदि वासुतम् । योनिः क्लिद्यति नारीणाम्” हितो० । “लु-ट्यन्ति भूमौ क्लिद्यन्ति बान्धवा मे स्वपन्ति च” भट्टिः ।“कुन्त्याः प्रस्रवसंयुक्तैरस्रैः क्लिन्नमुरोऽभवत्” भा०आ०१३५ । “नचैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ।अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव च” गीता ।“रक्तैरचिक्लिदद्भूमिम् सैन्यैश्चातस्तरद्धतैः” भट्टिः ।उपसर्गविशेषपूर्शकस्तु तत्तदुपसर्गद्योत्यार्थविशिष्टे क्लेदे ।
क्लिद रोदने इदित्
भ्वा०
उभ०
 अक० सेट् । क्लिन्दति ते अ-क्लिन्दीत् अक्लिन्दिष्ट । चिक्लिन्द चिक्लिन्दे । क्लिन्दितः ।परिदेवने शोके
सक०
 आत्म० । क्लिन्दते चैत्रम्” सि० कौ० ।