| YouTube Channel

क्लम (klama)

 
शब्दसागरः
English
क्लम (उ, भ, ञ, इर) क्लमु r. 4th cl. (क्लाम्यति) To be fatigued, to be weary or
exhausted.
क्लम
m.
 (-मः) Fatigue, weariness, exhaustion.
E.
 क्लम् to be weary, affix
घञ्.
Capeller Eng
English
क्लम
m.
 fatigue, weariness.
Yates
English
क्लम (मः) 1.
m.
 Fatigue.
Spoken Sanskrit
English
क्लम klama
m.
 weariness
क्लम klama
m.
 exhaustion
क्लम klama
m.
 languor
क्लम klama
m.
 fatigue
Wilson
English
क्लम (उ, भ, ञि, इर) क्लमु r. 4th cl. (क्लाम्यति) To be
fatigued, to be weary or exhausted.
क्लम
m.
 (-मः) Fatigue, weariness, exhaustion.
E.
 क्लम to be weary, affix घञ्.
Apte
English
क्लमः [klamḥ] क्लमथः [klamathḥ] क्लमथुः [klamathuḥ], क्लमथः क्लमथुः Fatigue, languor, exhaustion
विनोदितदिनक्लमाः कृतरुचश्च जाम्बूनदैः
Śi.*
 4.66
Ms.*
 7.151
Ś.*
 3.2.
Apte 1890
English
क्लमः, क्लमथः, क्लमथुः Fatigue, languor, exhaustion
विनोदितदिनक्लमाः कृतरुचश्च जांबूनदैः Śi. 4. 66
Ms. 7. 151
Ś. 3. 21.
Monier Williams Cologne
English
क्लम
m.
 fatigue, exhaustion, languor, weariness,
MBh.
Śak.
 iii, 18
Suśr.
BhP.
(ifc.
Mn.
&c.
f(आ). ,
MBh.
Nal.
 )
Monier Williams 1872
English
क्लम, अस्, m. fatigue, exhaustion, languor,
weariness.
Macdonell
English
क्लम klam-a,
m.
 fatigue, exhaustion, languor: 🞄-apaha,
a.
 dispelling fatigue.
Benfey
English
क्लम क्लम् + अ,
m.
1. Fatigue, Arj.
4, 47.
2. Languor, Rām. 5, 49, 10.
--
Comp.
गत-,
adj.
f.
 मा, recreated, Nal.
11, 1.
Apte Hindi
Hindi
क्लमः
पुं*
 - क्लम् + घञ्
"थकावट, कलान्ति अवसाद"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्लम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಯಾಸ /ದಣಿವು /ಬಳಲಿಕೆ
निष्पत्तिः - > क्लमु (ग्लानौ) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "किं शीतलैः क्लमविनोदिभिरार्द्रवातान् सञ्चारयामि नलिनीदलतालवृन्तैः" । "विनोदितदिनक्लमाः कृतरुचश्च जाम्बूनदैः" ।
उल्लेखाः - > शाकु० ३-१८, माघ० ४-६६
L R Vaidya
English
klama {% m. %} Fatigue, languor, exhaustion, विनोदितदिनक्लमाः कृतरुचश्च जांबूनदैः Sis.iv.66, M.vii.151.
Bopp
Latin
क्लम m. (r. क्लम् s. अ) fatigatio, lassitudo, languor, confe-
ctio. A. 4. 47.: न शीतोष्णेनच क्लमः.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ngal ba
१) आयास २) क्लम ३) क्लमथ ४) क्लान्त ५) विस्ज्रान्त ६) श्रम ७) श्रान्त
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दैन्यं कार्पण्यं श्रमस्तु क्लमः क्लेशः परिश्रमः ॥ ३१९ ॥
प्रयासायासव्यायामा उन्मादश्चित्तविप्लवः ।
-wordlist-
दैन्य (क्ली), कार्पण्य (क्ली), श्रम (पुं), क्लम (पुं), क्लेश (पुं), परिश्रम (पुं), प्रयास (पुं), आयास (पुं), व्यायाम (पुं), उन्माद (पुं), चित्तविप्लव (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्लम, उ भ इर् ग्लानौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-अकं-सेट् । उदित्वात् क्त्वावेट् ।) अन्तःस्थ-तृतीययुक्तः । उ, क्लमित्वा क्लान्त्वा । भ, क्ला-म्यति । भ्वादिपक्षेऽपि शमादित्वं “ष्ठिवुक्लमाचम”इति दीर्घज्ञापनार्थम् । इर्, अक्लमत् अक्लमीत् ।इवि दुर्गादासः ॥
क्लम, ञि य भ ग्लानौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(दिवां-परं-अकं-सेट् ।) अन्तःस्थतृतीययुक्तः । ञि, क्लान्तोऽस्ति । य भ, क्लाम्यति । इति दुर्गादासः ॥
क्लमः,
पुं,
 (क्लम + भावे घञ् । “नोदात्तोपदेशस्येति” ।७ । ३ । ३४ । इति न वृद्धिः ।) आयामः । इत्यमरः ।३ । २ । १० ॥
(यथा, मनौ । ७ । २२५ ।“तत्र भुक्त्वा पुनः किञ्चित् तूर्य्यघोवैः प्रहर्षितः ।संविशेत्तु यथाकालमुत्तिष्ठेच्च गतक्लमः ॥
अस्यलक्षणं यथा, --“योऽनायासः श्रमो देहे प्रवृद्धः श्वासवर्ज्जितः ।क्लमः स इति विज्ञेय इन्द्रियार्थप्रबाधकः” ॥
इति सुश्रुतेन शारीरस्थाने चतुर्थाध्याये उक्तम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्लम ग्लानौ दिवा०
पर०
 अक० सेट् शमा० । क्लाम्यति अक्लमीत्चक्लाम । उदित् क्लमित्वा--क्लान्त्वा । क्लान्तः । घञ्न वृद्धिः क्लमः । क्लम्यते अक्लमि । “क्लमं ययौ कन्दुक-लीलयाऽपि या” “अह्नाय सा नियमजं क्ललमुत्ससर्ज”कुमा० “न चक्लाम न विव्यथे” भट्टिः “तपः क्लमं साध-यितुं य इच्छति” शकु०
क्लम ग्लानौ
भ्वा०
पर०
 अक० सेट् । क्लमति इरित् अक्लमत्अक्लमीत् चक्लाम । क्लमित्वा । क्लमितः ।
क्लम
पु०
 क्लम--भावे घञ् अवृद्धिः । “योऽनाय सः श्रमोदेहेप्रवृद्धः श्वाससङ्गतः । क्लमः स इति विज्ञेय इन्द्रियार्थप्रवाधकः” । भावप्र० उक्ते श्रमभेदे ।
Capeller
German
क्लम
m.
 Müdigkeit, Schlaffheit.
Burnouf
French
*क्लम क्लम
m.
 fatigue, lassitude, épuisement.
Au
fig. affliction, abattement.
क्लमथ
m.
 (sfx. अथ) mms.
Stchoupak
French
क्लम-
m.
 fatigue, épuisement, langueur.