क्रूरः (krUraH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiक्रूरः
- कृत् + रक् घातोः क्रू
"बाज, बगला"
Wordnet
Sanskrit चण्डीकुसुमम्, भूतद्रावी, क्रूरः
रक्तकरवीरस्य पुष्पम्।
"मालिकः चण्डीकुसुमस्य मालां निर्माति।"
श्येनः, पत्री, शशादः, शशादनः, कपोतारिः, क्रव्यादः, क्रूरः, वेगी, खगान्तकः, करगः, लम्बकर्णः, रणप्रियः, रणपक्षी, पिच्छवाणः, स्थूलनीलः, भयङ्करः, शशघातकः, खगान्तकः, घातिपक्षी, नीलपिच्छः, सत्काण्डः, पतद्भीरुः, ग्राहकः, मारकः
पक्षिविशेषः-यः भारतदेशे सर्वत्र दृश्यते।
"श्येनः काकसदृशः श्वेतोदरः नीलपृष्ठवान् अस्ति।"
श्येनः, क्रव्यादः, क्रूरः, आपतिकः, नखदारणः, पुङ्खः, प्राजिकः, लम्बकर्णः, वेगी, शशघातकः, शशघाती, शशघ्नी, स्थूलनीलः, पतद्भीरुः
एका खगजातिः।
श्येनेन झटिति मूषकः परिगृहीतः। / "श्येनाः प्रशस्ताः प्रकृतस्वरास्ते"[श.क]"
खलः, दुर्जनः, दुष्टः, अधमः, पिशुनः, दुर्विधः, विश्वकद्रुः, नृशंसः, घातुकः, क्रूरः, पापः, वञ्चकः
यः दुराचरति।
"दुर्जनेन सह संगतिः न करणीया।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritक्रूरः, त्रि, (कृत् छेदने + “कृतेश्छक्रूच” । उणां २ ।२१ । इति रक्प्रत्ययः धातोः क्र्वादेशश्च ।) पर-द्रोहकारी । (यथा, मेघदूते । १०७ ।“क्रूरस्तस्मिन्नपि न सहते सङ्गमं नौ कृतान्तः” ॥
)निर्दयः । तत्पर्य्यायः । नृशंसः २ घातुकः ३ पापः ४ ।(यथा, भागवते । ९ । १४ । ३७ ।“स्त्रियो ह्यकरुणाः क्रूरा दुर्मर्षाः प्रियसाहसाः” ॥
यथा, च कुमारे । २ । ४८ ।“तस्मिन्नुपायाः सर्व्वे नः क्रूरे प्रतिहतक्रियाः” ।“क्रूरे घातुके” इति मल्लिनाथः ॥
)कठिनः । इत्यमरः । ३ । ३ । १९० ॥
(यथा, रघुवंशे । १२ । ४ ।“तस्याभिषेकसम्भारं कल्पितं क्रूरनिश्चया” ॥
)घोरः । इति मेदिनी ॥
(यथा, पञ्चतन्त्रे ३ । २५ ।“क्रूरो लुब्धोऽलसोऽसत्यः प्रमादी भीरुरस्थिरः” ॥
)उष्णः । इति हेमचन्द्रः ॥
प्रथमतृतीषपञ्चमसप्तम-नवमैकादशराशयः । यथा, --“ओजोऽथ युग्मं विषमः समश्चक्रूरोऽथ सौम्यः पुरुषोऽङ्गना च ।चरस्थिरद्व्यात्मकनामधेयामेषादयोऽमी क्रमशः प्रदिष्टाः” ॥
इति दीपिका ॥
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.