| YouTube Channel

क्रुञ्च् (kruJc)

 
Capeller Eng
English
क्रु॑ञ्च्
m.
 curlew.
Yates
English
क्रुञ्च् (उ) क्रुञ्चति 1.
a. To go, to go
crookedly
to become small.
क्रुञ्च् (ङ्) 5.
m.
f.
 A curlew.
Spoken Sanskrit
English
क्रुञ्च् kruJc
m.
 curlew
क्रुञ्च् kruJc
m.
 kind of snipe
क्रुञ्चति { क्रुञ्च् } kruJcati { kruJc } verb shrink
क्रुञ्चति { क्रुञ्च् } kruJcati { kruJc } verb make small
क्रुञ्चति { क्रुञ्च् } kruJcati { kruJc } verb curve or make crooked or to be crooked
क्रुञ्चति { क्रुञ्च् } kruJcati { kruJc } verb lessen
क्रुञ्चति { क्रुञ्च् } kruJcati { kruJc } verb move crookedly
क्रुञ्चति { क्रुञ्च् } kruJcati { kruJc } verb go towards
क्रुञ्चति { क्रुञ्च् } kruJcati { kruJc } verb become small
क्रुञ्चति { क्रुञ्च् } kruJcati { kruJc } verb approach
Wilson
English
क्रुञ्च्
mf. (क्रुङ् क्रुञ्चा) A curlew.
E.
 क्रुञ्च to go crookedly, affix क्विन्, fem. affix टाप्.
Apte
English
क्रुञ्च् [kruñc], 1
P.
 (क्रुञ्चति, क्रुञ्चित)
To curve or make crooked.
To become or be crooked.
To be or become small, shrink.
To make small, lessen.
To approach, arrive at, go up to.
क्रुञ्च् [kruñc],
m.
A curlew, heron
अद्भयः क्षीरं व्यपिबत्क्रुङ्ङा- ङ्गिरसो धिया Vāj.19.73.
A swan. भृङ्गाली-कोकिल-क्रुङ्भि- र्वाशनैः पश्य लक्ष्मण
Bk.*
 6.73.
Apte 1890
English
क्रुंच् {c1c} P. (क्रुंचति, क्रुंचित) 1 To curve or make crooked.
2 To become or be crooked.
3 To be or become small, shrink.
4 To make mall, lessen.
5 To approach, arrive at, go up to.
क्रुंच् m. 1 A curlew, heron.
2 A swan.
Monier Williams Cologne
English
1. क्रुञ्च् (Pāṇ. iii, 2, 59)
cl.
 1.
P.
 क्रुञ्चति, ‘to curve or make crooked’ or ‘to be crooked, move crookedly’,
Dhātup.
 vii, 4
‘to become small, shrink’, or ‘to make small, lessen’, ib.
to go towards, approach,
Vop.
2. क्रु॑ञ्च्
m.
 (Pāṇ. iii, 2, 59) a kind of snipe, curlew,
VS.
 xix, 73
TāṇḍyaBr.
 xiii
Bhaṭṭ.
N.
 of a Ṛṣi [Comm. ]
TāṇḍyaBr.
 xiii (cf. क्रौञ्च॑.)
Monier Williams 1872
English
क्रुञ्च् 1. क्रुञ्च्, cl. 1. P. क्रुञ्चति, -चितुम्,
to curve or make crooked
to be or be-
come crooked, to move crookedly
to be or become
small, to shrink
to make small, to lessen
to go
towards, approach, arrive at
[cf. Hib. cruinn,
‘rotundus.’]
2. क्रुञ्च्, ङ्, m., Ved. a kind of snipe, a curlew.
Macdonell
English
क्रुञ्च् krúñc (nm. kruṅ), क्रुञ्च krúñca,
m.
 curlew.
Benfey
English
† क्रुञ्च् क्रुञ्च्, i. 1, Par.
1.
To be crooked
2. To curve.
3. To
move crookedly.
4. To become small.
5. To make small. -- Cf. perhaps O.H.G.
kriuchan.
Apte Hindi
Hindi
क्रुञ्च्
पुं*
 - क्रुञ्च् + क्विन्
"जलकुक्कुटी, बगला"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्रुञ्च्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದ್ದವಾದ ಕೊಕ್ಕುಳ್ಳ ನೀರು ಕೊಕ್ಕರೆ
निष्पत्तिः - > क्रुञ्च (कौटिल्ये)- "क्विन्" (३-२-५९०
L R Vaidya
English
kruMc {% m. %} A curlew, a heron.
Bopp
Latin
क्रुञ्च् 1. P. (कौटुल्याल्पीभावयोः K. गत्याम् V.) inflexum
esse, exiguum esse, ire. (Pictetius huc trahit hib.
cruinn rotundus.)
Kridanta Forms
Sanskrit
क्रुञ्च् (क्रु꣡ञ्चँ꣡ कौटिल्याल्पीभावयोः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = क्रुञ्चनम्
अनीयर् = क्रुञ्चनीयः - क्रुञ्चनीया
ण्वुल् = क्रुञ्चकः - क्रुञ्चिका
तुमुँन् = क्रुञ्चितुम्
तव्य = क्रुञ्चितव्यः - क्रुञ्चितव्या
तृच् = क्रुञ्चिता - क्रुञ्चित्री
क्त्वा = क्रुञ्चित्वा
ल्यप् = प्रक्रुच्य
क्तवतुँ = क्रुचितवान् - क्रुचितवती
क्त = क्रुचितः - क्रुचिता
शतृँ = क्रुञ्चन् - क्रुञ्चन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 क्रुञ्च्
मूलधातुः:
 क्रुञ्च
धात्वर्थः:
 कौटिल्य-अल्पीभावयोः
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 क्रुञ्चति
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सारसी लक्ष्मणाथ क्रुङ्क्रौञ्चे चाषे किकीदिविः ।
-wordlist-
सारसी (स्त्री), लक्ष्मणा (स्त्री), क्रुञ्च् (पुं), क्रौञ्च (पुं), चाष (पुं), किकीदिवि (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
क्रौञ्च
क्रौञ्च, क्रुञ्च्
क्रौञ्चः क्रुङ् स्यात्खञ्जनः खञ्जरीटः
verse 2.1.1.244
page 0030
Vedic Reference
English
1. Kruñc, ^1 Kruñca, ^2 Krauñca, ^3 are variant forms denoting
the ‘curlew’ or ‘snipe.’ To it is attributed in the Yajurveda^1
the faculty, later assigned to the Haṃsa, of extracting milk
from water when the two fluids are mixed.^4
1) Maitrāyaṇī Saṃhitā, iii. 11, 6
Kāṭhaka Saṃhitā, xxxviii. 1
Vāja-
saneyi Saṃhitā, xix. 73 et seq.
Tait-
tirīya Brāhmaṇa, ii. 6, 2, 1-3.
2) Vājasaneyi Saṃhitā, xxiv. 22. 31
(in xxv. 6 the sense is quite uncertain)
Maitrāyaṇī Saṃhitā, iii. 14, 3.
3) Taittirīya Saṃhitā, v. 5, 12, 1.
1) Maitrāyaṇī Saṃhitā, iii. 11, 6
Kāṭhaka Saṃhitā, xxxviii. 1
Vāja-
saneyi Saṃhitā, xix. 73 et seq.
Tait-
tirīya Brāhmaṇa, ii. 6, 2, 1-3.
4) Lanman, Journal of the American
Oriental Society, 19, 151-158
Macdonell,
Sanskrit Literature, 150.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 91,
92.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्रुञ्च् पुंस्त्री० क्रुन्च--क्विन् “दधृगित्यादि०” पा० नि० नलोपा-भावः (कोँचघक) १ वकभेदे अमरः स्त्रियां टाप् । २ हंसे च“अद्भ्यः क्षीरं व्यापिबत् क्रुङ्ङाङ्गिरसोधिया । ऋतेनसत्यमिन्द्रियम्” यजु० १९ । ७३ “आङ्गिरसः अङ्गानां रसःप्राणोयथा क्रुङ् हंसोभूत्वा धिया प्रज्ञया अद्भ्यः सका-शात् क्षोरं दुग्धमपिबत् पिबति संसृष्टाभ्यां क्षीरोदकाभ्यांक्षीरमेब हंसः पिबतीति जातिस्वभावः” वेददी० ।
Capeller
German
क्रु॑ञ्च् u. क्रु॑ञ्च
m.
 Brachvogel.
Burnouf
French
*क्रुञ्च् क्रुञ्च्। क्रुञ्चामि 1
etc. Aller
aller par sinuosités ou en ligne courbe
se courber
se baisser
devenir petit ou bas
être petit.
Actt. courber
rendre petit ou peu élevé.
Cf. कुञ्च्।
क्रुञ्च् क्रुञ्च्
m.
f.
 [nom. क्रुङ्] courlis, esp. d'oiseau.