क्री (krI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 क्री (डु,  ङ, ) डुक्रीङ r. 9th cl. (क्रीणाति,  क्रीणीते) To buy,  to barter or ex-
change
 with वि prefixed,  to sell.

Capeller Eng

English

 क्री क्रीणा॑ति & क्रीणीते॑ pp.
   क्रीत॑ (q.v. ) buy, 
purchase (w.  instr.
   of price & acc.
  or gen.
   of pers.
  ). — अप = S.
 
अभि buy for a certain purpose. अव M.
  purchase,  hire. आ & उप
buy. निस् buy off or ransom from (abl)
 M.
  (±आत्मानम्) buy off one's
self.  परि purchase,  get by exchange
 hire,  obtain (*w.  dat.
   or instr.
  
of price). वि exchange or sell for (instr.  ). सम् = S.
 

Yates

English

 क्री (ग-ञ-डु) क्रीणाति,  णीते 9.
a. To
buy. With वि to sell.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 क्री (डु,  ङ्, ) डुक्रीङ् r. 9th cl. (क्रीणाति क्रीणीते) To buy,  to
barter or exchange
 with वि prefixed,  to sell.

Apte

English

क्री [krī],  9 U.
  (क्रीणाति,  क्रीणीते,  क्रीत)

To buy,  purchase
 महता पुण्यपण्येन क्रीतेयं कायनौस्त्वया Śāntī.3.1
 क्रीणीष्व मज्जी- वितमेव पण्यमन्यत्र चेदस्ति तदस्तु पुण्यम् N.*
  3.87, 88
 क्रीणन्ति स्म प्राणमूल्यैर्यशांसि Śi.*
  18.15
 Pt.*
  1.13
 Ms.*
  9.174.

To barter,  exchange
 कच्चित्सहस्रैर्मूर्खाणामेकं क्रीणासि पण्डितम् Mb.
 

To win.  [cf.   Pers. kharidan].

क्री [krī],  a.
  (At the end of comp.
 ) Buying.

Apte 1890

English

 क्री {c9c} U. (क्रीणाति,  क्रीणीते,  क्रीत) 1 To buy,  purchase
 महता पुण्यपण्येन क्रीतेयं कायनौस्त्वया Śānti. 3. 1
 क्रीणीष्व मज्जीवितमेव पण्यमन्यन्न चेदस्ति तदस्तु पुण्यं N. 3. 87,  88
 क्रीणंति स्म प्राणमूल्यैर्यशांसि Śi. 18. 15
 Pt. 1. 13
 Ms. 9. 174. 
2 To barter,  exchange
 कच्चित्सहस्रैर्मूर्खाणामेकं क्रीणासि पंडितं Mb. 
3 To win. [cf. Pers. kharidan]. 

 क्री a. (At the end of comp.) Buying. 

Monier Williams Cologne

English

 1. क्री cl.
  9. Ā. P.
  क्रीणा॑ति,  क्रीणीते (fut. p.
  क्रेष्यत्,  Lāṭy.
 
 ind.
 p.
  क्रीवा॑,  AV.
  
 Mn.
  ), 
to buy,  purchase (with instr. of the price,  and abl.
  or gen.
   of the person from whom anything is bought,  e.g. क॑ इम॑म् इन्द्रं दश॑भिर् धेनु॑भिर् म॑म क्रीणाति,  who will buy this Indra of me for ten cows? RV.
   iv,  24,  10
 यम् माता-पित्रोर् अन्तिकात् [or सकाशात्] क्रीणीयात् whom he may buy from his father and mother,  Mn.
   ix,  174
 क्रीणीष्व तद् दशभिः सुवर्णैह्,  buy that for ten suvarṇas) :
Caus.
  P.
  क्रापयति,  Pāṇ.
  vi,  1,  48

 क्री [cf.   Hib.
  creanaim,  ‘I buy,  purchase’
 Gk. πρίαμαι πέρνημι Lith.
  prekis,  perku (?)
 Lat.
  pretium
 Eng.
  hire.]

 2. क्री See यव-क्री,  सद्यः-क्री॑

Monier Williams 1872

English

 क्री 1. क्री,  cl. 9. P. A. क्रीणाति,  क्रीणीते, 
चिक्राय,  चिक्रिये,  क्रेष्यति,  -ते,  अक्रैषीत्, 
अक्रेष्ट,  क्रेतुम्,  to buy,  purchase (with inst. of
the price,  and abl. or gen. of the person from which
anything is bought,  e. g. क इमम् इन्द्रं दश-
भिर् धेनुभिर् मम क्रीणाति,  who will buy this
Indra of me for ten cows ? यम् माता-पित्रोर् अन्तिकात्
or सकाशात् क्रीणीयात्,  whom he may buy from his
father and mother
 क्रीणीष्व तद् दशभिः सुवर्-
णैः,  buy that for ten suvarṇas)
 to barter or ex-
change
 to win: Caus. क्रापयति,  -यितुम्,  अचि-
क्रपत्: Desid. चिक्रीषति,  -ते: Intens. चेक्रीयते, 
चेक्रयीति,  चेक्रेति
 [cf. Hib. creanaim,  ‘I buy,  I pur-
chase
’ Gr. πρίαμαι,  πέρνημι Lith. prekis,  perku (?)
Lat. pretium
 Eng. hire.]
—क्र्य्-आदि,  अयस्,  m.
pl. the roots beginning with क्री,  i. e. those of the
ninth class.

 2. क्री,  ईस्,  ईस्,  इ,  (at the end of some compounds)
buying.

Macdonell

English

 क्री KRĪ,  Ⅸ. krī-ṇā́,  iṇī,  buy from (ab.,  🞄g.) for (in. : price): pp. bought,  purchased
 🞄captivated by (in. ). ā,  upa,  id. nis,  buy 🞄off,  redeem (from,  ab.). pari,  buy,  barter,  🞄for (in. )
 hire (in.  or a.
  of price). vi,  barter 🞄or sell for (in. )
 des. vi-cikrī-sha,  Ā. wish 🞄to exchange for (in. )
 intend to give up.

Benfey

English

 क्री क्री,  ii. 9,  Par.,  Ātm. 
 क्रीणा,  णी, 
base of the pres. etc. To buy,  Man.  9, 
74. क्रेतव्य and क्रेय,  Purchasable, 
MBh. 13,  2450
 Rājat. 5,  270. -- With
the prep. आ आ,  To buy,  Daśak. 80,  4.
 -- With उप उप,  To buy,  Hit. 115,  3.
 -- With परि परि,  To hire,  MBh. 1, 
4672. -- With वि वि,  To sell,  Man.  10, 
90. विक्रीत,  n.
  Sale,  Man.  8,  165. --
Desider. वि-चिक्रीष,  Atm.  To desire
to sell,  Daśak. in Chr. 191,  6. -- With
सम् सम्,  To buy,  MBh. 1,  6219.

Apte Hindi

Hindi

क्री
"क्रया * उभ* ,  ,  " - -
"खरीदना,  मोल लेना"

क्री
"क्रया * उभ* ,  ,  " - -
"विनिमय,  अदलाबदली"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

क्री
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ರಯಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳುವವನು /ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವನು
निष्पत्तिः - > डुक्रीञ् (द्रव्यविनिमये) - "क्विप्" (३-२-७६)

L R Vaidya

English

 krI {% vt. 9U (pp. क्रीत) %} 1. To buy,  to purchase,  महता पुण्यपण्येन क्रीतेयं कायनौस्त्वया Sant.S.iii.1,  क्रयक्रीतं च मैथुनम् Hit.i.,  M.viii.222
to barter,  to exchange,  e.g. कच्चित्सहस्रैर्मूर्खाणामेकं क्रीणाति पंडितम्.With आ-,  to buy.With निस्-,  to buy off,  to redeem.With परि-,  1. (in the Atm.) to buy,  संभोगाय परिक्रीतः कर्तास्मि तव नाप्रियम् Bt.viii.72
to hire,  to purchase for a time,  (with inst. or dat.),  शतेन शताय वा परिक्रीतः S.K.
return,  to repay,  क्रेतेनापकृतं वायोः परिक्रीणानमुत्थितम् Bt.viii.8.With वि-,  1. to sell (in the Atm.) काचमूल्येन विक्रीतो हंत चिंतामणिर्मया Sant.S.i.12,  M.viii.222
to barter,  to exchauge,  ना कस्माच्छांडिलीमाता विक्रीणाति तिलैस्तिलान् Panch.ii.

Bopp

Latin

 क्री 9. P. A. क्रीणामि,  क्रीणे emere. RAM. I. 48. 9.: अन्यम्
वा ऽप्य आनय क्रीत्वा
 HIT. 32. 1.: क्रयक्रीतञ्च मै-
थुनम्. (Hib. creanaim «I buy,  purchase» tam radice
quam adjectâ syllabâ egregie cum क्रीणामि convenit
graec. πϱίαμαι,  πέϱ-νη-μι,  quorum posterius litteris
transdpositis ex πϱέ-νη-μι pro πϱί-νη-μι ortum esse vi-
detur,  mutatâ gutturali in labialem,  quâ in re cum cam-
bo - brit. pyrnu emere convenit
 itaque origine alienum
est πεϱάω vendo a πεϱάω transeo,  in posteriore enim
verbo,  quod cum scr. पारयामि cognatum est,  labialis
littera est genuina. Fortasse etiam lith. prékis emtio, 
perkù emo,  lat. pretium et angl. hire huc pertinent.)
c. उप id. HIT. 115. 3. 4.
c. वि vendere. RAM. I. 46. 18.: न विक्रेष्याम्य् अहम्
पुत्रम्
 HIT. 87. 2.
c. सम् emere. MAH. 1. 6219.: नच मे विद्यते वित्तं सङ्-
क्रेतुम् पुरुषङ् क्वचित्.

Lanman

English

 √krī (krīṇā́ti,  krīṇīté
 kreṣyáti
 krītá
krétum
 krītvā́
 -krī́ya). buy,  w. instr.
[281b] of price. [perhaps akin w. √1kṛ, 
and so meaning ‘do business,  trade.’]
+ upa,  buy.
+ vi,  sell
 sell for (instr.).

Kridanta Forms

Sanskrit

क्री (डुक्री॒ञ् द्रव्यविनिमये - क्र्यादिः - अनिट्)
ल्युट् =  क्रयणम्
अनीयर् =  क्रयणीयः - क्रयणीया
ण्वुल् =  क्रायकः - क्रायिका
तुमुँन् =  क्रेतुम्
तव्य =  क्रेतव्यः - क्रेतव्या
तृच् =  क्रेता - क्रेत्री
क्त्वा =  क्रीत्वा
ल्यप् =  प्रक्रीय
क्तवतुँ =  क्रीतवान् - क्रीतवती
क्त =  क्रीतः - क्रीता
शतृँ =  क्रीणन् - क्रीणती
शानच् =  क्रीणानः - क्रीणाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  क्री
मूलधातुः:
   डुक्रीञ्
धात्वर्थः:
  द्रव्यविनिमये
गणः:
  क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  क्रीणाति, क्रीणीते

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. क्री mit अधि kaufen von (Abl.),  Kauś. 33,  7. — Mit परि Med. jemandem (Abl.) etwas abkaufen,  Maitr. S. 1,  11,  7 (169,  11). — Mit वि,  °Fut. Caus. विक्रापयिष्यति,  Pūrṇabh. 63,  11 [pw *क्रापयति].

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  क्री,  अपक्री,  पण्,  विक्री,  संक्री
verb
 
आपणे वस्तु तथा च तन्मूल्यम् एतयोः आदान-प्रदानात्मकः व्यापारः।
 "अहं वस्त्रागाराद् एकं युतकं अक्रीणाम्।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 क्री,  डु ञ ग द्रव्यपर्य्यये । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(क्र्यां--उभं-सकं-अनिट् ।) पर्य्यायः परीवर्त्तः ।डु,  क्रीत्रिमम् । ञ ग,  क्रीणाति क्रीणीते धान्यंधनेन लोकः । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 क्री क्रये (मूल्यदानेन द्रव्यग्रहणे) क्य्रा० उभ०
  सक०
  अनिट् ।क्रीणाति क्रौणीते अक्रैषीत् अक्रेष्ट । चिक्राय चिक्रियेक्रेतव्यः क्रयणीयः क्रेयः क्रयार्थे प्रसारिते क्रव्यः क्रायकंक्रेता क्रीणन् क्रीणानः । क्रीतः क्रीत्वा विक्रीय । क्रेतुम् ।कर्म्मणि क्रीयते अक्रायि आक्रयिषाताम्--अक्रेषाताम् ।चिक्रिये । “कैमं दशभिर्ममेन्द्रं,  क्रीणाति धेनुभिः” ऋ० ४, २४,  १०,  “शुक्रं त्वा शुक्रेण क्रीणामि” यजु० ४,  २६,  । “क्री-णीयाद्यस्त्वपत्यार्थं मात्रापित्रोर्यमन्विकात्” मनुः “कच्चित्सहस्रैर्मूर्खाणामेकं क्रीणासि पण्डितम्” भा० स० कच्चिद-ध्यायः । “सोमं राजानमक्रीणंस्तस्मात् प्राच्यां दिशिक्रीयते” ऐत० १,  १२,  “शूद्रानीतैः क्रयक्रीतैः (जलैः)कर्म्म कुर्व्वन् पतत्यधः” स्मृतिः । अनुशयशब्दे उदा० ।अप + मूल्यादिदानेन वशनयने । “सा चेदस्मै न दद्यात् काम-मेनामपक्रीणीयात्” शत० ब्रा० १४,  ९,  ४,  ७,  “तदा एनांस्वपत्नीं वस्त्राभरणभोग्यादिदानेन कामं यथाशक्तिवैभव-मपक्रीणीयात् वशं नयेत्” भा० ।अभि + अभिलक्ष्यीकृत्य विक्रये संस्कारविशेषे च । “एकं वाएष क्रीययाणोऽभिक्रीयते छन्दसामेव राज्याय” शत०ब्रा० ३,  ३,  २,  ३,  “एषः क्रीयमाणः क्रयेण सम्पाद्यमागःसोमः एकं वै एकं खलु प्रयोजनमभिलक्ष्य विक्रीयतेअभिषबादिना स्वात्मना संस्क्रियते वा” भा० ।अव + धनादिना वशनयने । “ब्राह्मणं क्षत्रिय वा सहस्रेणशताश्वेभावक्रीय” सांङ्ख० श्रौ० सू० १५,  १०,  १०, आ + इवत्क्रये । “भार्य्यां शुल्काक्रीताम्” दशकुमा०उप + सामीप्येन क्रये । “घटादीनुपक्रीय” हितो० ।निस् + (र्) विक्रये क्रयानुरूपमूल्यदाने च । “न निष्क्रयवि-सर्गाभ्यां भर्त्तुर्भार्य्या विमुच्यते” मनुः । “निष्क्रयो-विक्रयः” उ० त० रघु० । “भोः केशव! मदीयस्त्वमद्भिर्दत्तोऽसिसत्यया । स त्वं मामनुगच्छस्व कुरुष्व यद्व्रवीम्यहम् ।प्रथमः कल्प इत्येवमब्रवीन् मधुसूदनः । व्रजन्तमनुवव्राजनारदञ्च जनार्द्दनः । परिहासान् बहुविधान् कृत्वा मुनिवरस्ततः । तिष्ठस्य गच्छामीत्युक्ता परिहासविचक्षणः ।अपनीय ततः कण्ठात् पुष्पदामैनमव्रवीत् । कपिलांगां सवत्सां मे निष्क्रयार्थं प्रवच्छ मे । तिलं कृष्णाजिभंशूर्पं प्रयच्छ तप्तकाञ्चनम् । एषोऽत्र निष्क्रयः कृष्ण!विहितो वृषकेतुना” हरि० १३५ अ० ३ निष्कृतौ ।“तपोदानोपहारेषु व्रतेषु नियमेषु च । इज्याध्यायनध-र्म्मेषु योनाऽऽसक्तः स निष्क्रयः” वसिष्ठःपरि + नियतकालं भृत्या स्वीकारे अनियतकालस्वत्वोत्पादकात्क्रयात् तस्य नियतकालत्वेन न्यूनता । तद्योगे करणस्यवा सम्प्रदानसंज्ञा । शतेन शताय वा परिक्रीतः” सि० कौ० ।“सम्भोगाय परिक्रीतः कर्त्ताऽस्मि तव नाप्रियम्” भट्टिः“भक्त्यै मुक्तिः परिक्रीता सद्भिर्षिष्णोरुषाऽरिभिः” मुग्ध० ।“कृतेनोपकृतं वायोः परिक्रीणानमुत्थितम्” भट्टिः ।क्रयशब्दे २३०५ पृ० दर्शितम् जै० सूत्रवाक्यादि उदा० ।वि + मूल्यग्रहणेन स्वस्वत्वध्वंसपरस्वत्वापादकव्यापारे “वस्नेवविक्रीणावहा इषमूर्ज्जं शतक्रतो!” यजु० ३,  ४९,  विक्री-णीते परस्य स्वं योऽस्वामी स्वाम्यसम्मतः” मनुः अनु-शयशब्दे भूरि उदा० ।सम् + सम्यक् क्रये “न च मे विद्यते वित्तं संक्रेतुं पुरुषं क्वचित्”भा० आ० १६० अ० ।“परिव्यवेभ्यः क्रियः” पा०अकर्त्तृपामिन्यपि क्रियाफले तङ् ।

 क्री त्रि०
  क्री--क्विप् । क्रेतरि कारकोपदत्वेऽपि संयोगोपध-त्वात् नयण्,  किन्तु इयङ् । यवक्रियौ यवक्रिय इत्यादि ।

Capeller

German

 क्री क्रीणा॑ति u. क्रीणीते॑ kaufen,  durch
Kauf erwerben um (Instr.) von (Gen. 
o. Abl). p.p. क्रीत॑ gekauft,  erkauft
(Sohn
 auch क्रीतक)। निस् lokaufen, 
von (Abl.) परि erkaufen,  dingen, 
mieten,  *um (Dat. o. Instr.) वि eintauschen
gegen,  verkaufen für (Instr.)

Grassman

German

 √krī,  kaufen [wol aus kṛ,  „handeln“ weitergebildet]. — Mit vi,  einen Handel machen.
Stamm krīṇā (schwach krīṇī):
-āti: Wer kauft diesen meinen Indra für zehn Kühe [Instr.] {320, 10}.
Part. krīta:
(-as) ví enthalten in á-vikrītas.

Burnouf

French

 *क्री क्री। क्रीणामि et क्रीणे 9
 p.
चिक्राय
 f2. क्रेष्यामि
 a1. अक्रैषिषम् et
अक्रेषि
 pp. क्रीत। Acheter,  au propre et au fig.
		 Gr.
πρίαμαι,  πέρνημι.

Stchoupak

French

 क्री-
 {%krīṇāti krīṇīte 
 cikrāya 
 kreṣyati %}
 -ते
{% 
 krīyate cikrīṣate 
 krīta- kretum krītvā °krīya %} -- acheter,  acquérir
(gén.  ou abl. de la pers. à laquelle on achète).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.