क्रियाफल (kriyAphala)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
English क्रियाफल kriyAphala consequence of acts
क्रियाफल kriyAphala result or consequence of acts
क्रियाफल kriyAphala result of acts
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Shabdartha Kaustubha
Kannadaक्रियाफल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯಪಾಗಳ ಫಲ /ಕಾರ್ಯದ ಪರಿಣಾಮ /ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಮೊದಲಾದ ಫಲ
व्युत्पत्तिः - > क्रियायाः फलम्
प्रयोगाः - > उत्पत्तिराप्तिर्विकृतिः सङ्कृतिश्च चतुर्विधम् । क्रियाफलं प्राहुरार्याः कैवल्ये तन्न विद्यते ॥"
क्रियाफल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಗ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲ ಸ್ವರ್ಗಾದಿಗಳು
Abhyankara Grammar
Englishक्रियाफल intended fruit of a verbal activity
cf. स्वरितञितः कर्त्रभिप्राये क्रियाफले P.I.3.72.
वाचस्पत्यम्
Sanskritक्रियाफल ६ त० । “उत्पत्तिराप्तिर्विकृतिः संस्कृतिश्च चतु-र्विधम् । क्रियाफलं प्राहुरार्य्या” कैवल्ये तन्न विद्यते”वेदा० प्र० उक्ते १ कर्म्मफके उत्पत्त्यादौ, २ यागादिजन्येपुण्यापुण्यादौ च । क्रियाजन्ये तृप्तिस्वर्गादिरूपे प्रयो-जनापरपर्य्यायरूपे ३ फले “स्वरितञितः कर्त्त्रभिप्रायेक्रियाफले” पा० । विवृत्तञ्चैतदस्माभिः शब्दार्थरत्ने यथा“स्वरितञिद्धातूत्तरतङः कर्त्तृगामिन्येव सति क्रियाफ-ले कर्त्तृवाचकत्वं नान्यथा तत्र फलञ्च न धातूपस्थाप्यं, जानात्यादीनां ज्ञानरूपफलस्य समवायेन कर्त्तृनिष्ठतयासर्वदैव जानीतेऽत्येव प्रयोगापत्तेः जानातीत्यादेरपला-पापत्तेश्च नेष्यते तु तथा शास्त्रकारैः । नापि क्रियाजन्यवे-तनदक्षिणारूपलाभादि गौणं फलमिह विवक्षितं तथासति सूदादेस्तादृशफलवत्त्वेन सूदः पचते ऋत्विजोयजन्तेइत्यादिप्रयोगापत्तेः । किन्तु फलतीति व्युत्पत्त्या प्रयोज-नापरनाम क्रियाजन्यं तृप्तिस्वर्गादिरूपमेव मुख्यं फलंग्राह्यं यथोक्तं हरिणा “यस्यार्थस्य प्रसिद्ध्यर्थमारभ्यन्तेपचादयः । तत् प्रधानं फलं तासां न लाभादि प्रयोजन-मिति” । प्रसिद्ध्यर्थं निष्पत्त्यर्थं पचादयः पाकादयः । तत्तासां पचादीनां प्रधानं फलमित्यर्थः । फलस्य प्राधान्य-ञ्चेतरापेक्षया बोध्यं तेन इतरेच्छानधीनेच्छाविषयत्वस्यतस्य सुखादिष्वेव सत्त्वेऽपि क्वचित्साक्षात्सुखादिरूपप्रयोजनालाभे तत्साधनरूपेपरफख्स्यापि ग्रहणमितिद्रष्टव्यम् । तेन अपाद्वदैत्यादिसूत्रविहिततङः सुखादि-रूपमुख्यप्रयोजनाभावेऽपि कर्तृवाचकत्वम् । क्रियोद्देश्येसंयोगविभागादिरूपे फलविशिष्टष्यापारस्य धात्वर्थ-तावादिमते धात्वर्थतावच्छेदकरूपे ४ फले पृथक्शक्तिवा-दिमते कर्त्त्राख्यातस्थले तद्धातूपस्थाप्ये धात्वर्थाऽंशे वि-शेषणतया भासमाने तद्धातुजन्ये ५ संयोगादिके फले च ।इत्थमेव शब्दार्थरत्नेऽस्माभिर्दर्शितं यथा“तत्र फलतीतिव्युत्पत्त्या फलं नाम तद्धात्वर्थजन्यं संयोगविभागादि, गम्यादौ विभागस्य फलत्ववारणाय तद्ध्वातू-पस्थाप्यत्वेन विशेषणेऽपि विभागाजन्यसंयोगस्य पतन-फलत्वमते विभागस्य तद्धात्वर्थजन्यत्वात् तद्धातूपस्थाप्यत्वा-दतिव्याप्तिरतस्तद्धात्वर्थे विशेषणतया भासमानत्वेनैबविशेषणीयं गम्यादौ च विभास्य तद्धात्वर्थे विशेषणतयाभासमानत्वाभावात् न फलत्वप्रसङ्गः । मञ्जूषाकृन्मतेतु कर्त्तृप्रत्ययस्थले तथाभासमानत्वमिति विवेकः ।क्रियाविशेषणादेर्धात्वर्थे विशेषणत्वेऽपि तज्जन्यत्वाभावा-न्न फलत्वप्रसङ्गः । विशेषणत्वञ्च साक्षादेव विवक्षितं तेनघटं करोतीत्यादौ घटादेः धात्वर्थक्रियाजन्यस्य विभक्त्य-र्थद्वारा तद्विशेषणत्वेऽपि न फलत्वापत्तिः” इति ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.