| YouTube Channel

क्रान्तिः (krAntiH)

 
Apte
English
क्रान्तिः [krāntiḥ],
f.
Going, proceeding.
A step, pace.
Surpassing.
Attacking, overcoming.
Declination of a planet.
The ecliptic.
Comp.
 -कक्षः, -मण्डलम्, -वलयः, -वृत्तम् the ecliptic. -क्षेत्रम् a figure described by the ecliptic. -जीवा, -ज्यका, -ज्या the sine of the declination or of the ecliptic. -पातः the equinoctial points or nodes of the ecliptic. -भागः the declination of a point of the ecliptic.
वलयः the ecliptic.
the tropical zone, space within the tropics.
Apte Hindi
Hindi
क्रान्तिः
स्त्री*
 - क्रम् + क्तिन्
"गति, प्रगमन"
क्रान्तिः
स्त्री*
 - क्रम् + क्तिन्
"कदम, पग"
क्रान्तिः
स्त्री*
 - क्रम् + क्तिन्
आगे बढ़ने वाला
क्रान्तिः
स्त्री*
 - क्रम् + क्तिन्
"आक्रमण करने वाला, अभिभूत करने वाला"
क्रान्तिः
स्त्री*
 - क्रम् + क्तिन्
नक्षत्र की कोणीय दूरी
क्रान्तिः
स्त्री*
 - क्रम् + क्तिन्
"क्रांतिवलय, सूर्य का भ्रमण मार्ग"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 क्रान्तिः, क्रान्तिवलयः
noun
सूर्यस्य भ्रमणमार्गः यः पृथिव्याः अपि भ्रमणमार्गः अस्ति।
"अरस्तुना एव प्रथमं समशीतोष्णकटिबन्धस्य सीमा क्रान्तेः ध्रुवं यावत् निश्चिता।"
Synonyms:
 क्रान्तिः
noun
स्थित्याः स्वरूपे जातं परिवर्तनम्।
"भारतवासिभिः आङ्ग्लशासनस्य विरुद्धं क्रान्तिः कृता।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: क्रान्तिः
Root: क्रान्तिः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ way
⇒ pace
⇒ foot
⇒ gait
⇒ step
⇒ power
⇒ force
⇒ going
⇒ might
⇒ stride
⇒ valour
⇒ course
⇒ motion
⇒ manner
⇒ prowess
⇒ heroism
⇒ walking
⇒ courage
⇒ strength
⇒ duration
⇒ intensity
⇒ stability
⇒ proceeding
⇒ high degree
⇒ good endeavour
⇒ forcible means
⇒ kind of grave accent
⇒ 3rd astrological house
⇒ absence of the kramapATha
⇒ non-change of the Visarga into an USman
⇒ 14th year in the 60 years cycle of Jupiter
Shloka(s):
3|3|141|1 ► शब्दादिपूर्वो वृन्देऽपि ग्रामः क्रान्तौ च विक्रमः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|141|1 ⇢ विक्रमः (विक्रम) (पुं) ⇒ way, pace, foot, gait, step, power, force, going, might, stride, valour, course, motion, manner, prowess, heroism, walking, courage, strength, duration, intensity, stability, proceeding, high degree, good endeavour, forcible means, kind of grave accent, 3rd astrological house, absence of the kramapATha, non-change of the Visarga into an USman, 14th year in the 60 years cycle of Jupiter
Related word(s):
जातिः ➡ क्रिया
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्रान्तिः,
स्त्री,
 (क्रम + भावे क्तिन् ।) खगोलमध्य-वर्त्तिसूर्य्यगमनार्थतिर्य्यग्गोलरेखा । यथा, --“अयनादयनं यावत् कक्षा तिर्य्यक् तथापरा ।क्रान्तिसंज्ञा तया सूर्य्यः सदा पर्य्येति भासयन्” ॥
इति सूर्य्यसिद्धान्ते गोलाध्यायः ॥
“नाडीमण्डलात्दक्षिणोत्तरं क्रान्तिमण्डलावधियदन्तरं तत्” ।इति तट्टीकायां नृसिंहविदाम्बरः ॥
तत्पर्य्यायः ।अपमण्डलम् २ अपवृत्तम् ३ अपक्रमः ४ अप-क्रान्तिः ५ । इति सूय्यसिद्धान्तः ॥
अपमः ६ ।इति सिद्धान्तशिरोमणिः ॥
इष्टक्रान्त्यानयनक्रमोयथा, --“परमापक्रमज्या च सप्तरन्ध्रगुणेन्दवः ।तद्गुणाज्या त्रिजीवाप्ता तच्चापक्रान्तिरुच्यते” ॥
इति सूर्य्यसिद्धान्तः ॥
* ॥
आक्रमः । इति हेम-चन्द्रः ॥
गतिः । गत्यर्थात् क्रमधातोर्भावे क्तिन्-प्रत्ययात् तथात्वम् ॥