क्रव्याद (kravyAda)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 क्रव्याद mfn.
   (-दः-दा-दं) An eater of flesh or meat,  carnivorous.
	 m.
  (-दः)
	 1.
A goblin,  a Rakshasa.
	 2. A lion. 
	 3. A hawk. Funeral fire. E.
  See
the preceding.

Capeller Eng

English

 क्रव्याद a.
  = prec.
  adj. 
 m.
  beast of prey.

Yates

English

 क्रव्याद (दः) 1.
m.
  A goblin
 flesh-
eater
 beast of prey.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

क्रव्याद 	-	 kravyAda 	-	 adj.
  	-	  consuming flesh or corpses
क्रव्याद 	-	 kravyAda 	-	 m.
  	-	  goblin
क्रव्याद 	-	 kravyAda 	-	 m.
  	-	  carnivorous animal
क्रव्याद 	-	 kravyAda 	-	 m.
  	-	  hawk
क्रव्याद 	-	 kravyAda 	-	 m.
  	-	  lion
क्रव्याद 	-	 kravyAda 	-	 m.
  	-	  beast of prey
क्रव्याद 	-	 kravyAda 	-	 m.
  	-	  demon 
क्रव्याद 	-	 kravyAda 	-	 m.
  	-	  fire of the funeral pile
क्रव्याद 	-	 kravyAda 	-	 m.
  	-	  predator

Wilson

English

 क्रव्याद
mfn.
   (-दः-दा-दं) An eater of flesh or meat,  carnivorous.
m.
 
(-दः)
1 A goblin,  a Rākṣasa.
2 A lion. 
3 A hawk.
4 Funeral fire.
E.
  see the preceding.

Monier Williams Cologne

English

 क्रव्याद mf(आ)n.  (Pāṇ.  iii,  2,  69,  Kāś.
 ) consuming flesh or corpses (as Agni),  MBh.
   i,  932
 Gṛhyās. i,  11
 Tithyād.
 

 क्रव्याद m.
  a carnivorous animal,  beast of prey,  MBh.
   i,  115,  24

 a lion,  L.
 

 a hawk,  L.
 

 a goblin,  Rākṣasa,  W.
 

 the fire of the funeral pile,  W.
 

 N.
  of a metallic substance,  Bhpr.
   iv,  30

 क्रव्याद m.
  pl.
  N.
  of a class of Manes,  VP.
  

 क्रव्याद m.
  of a people,  VarBṛS.
  xiv,  18 (v.l. °व्याख्य).

Benfey

English

 क्रव्याद क्रव्याद,  i. e. क्रव्य-आद, 
adj.
 ,  f.
  दा,  Devouring raw flesh,  MBh.
1,  932.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
  not carnivorous, 
Man.  11,  137.

Shabdartha Kaustubha

Kannada

क्रव्याद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಕ್ಷಸ
क्रव्याद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವವನು
निष्पत्तिः - > अद (भक्षणे) - "अण्" (३-२-१) । पक्वमांसशब्दस्य क्रव्यादेशः । पृषो० ।
व्युत्पत्तिः - > पक्वमांसमत्ति
क्रव्याद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಹುಲಿ ಮೊದಲಾದ ಮೃಗಗಳು
प्रयोगाः - > "प्रमथ्य क्रव्यादं मरणसमये रक्षितवतः परिष्वङ्गं लब्ध्वा तव कथमिवान्यत्र रमताम्"
उल्लेखाः - > मालती० ४-९
क्रव्याद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರುರುವೆಂಬ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಜಿಂಕೆ
प्रयोगाः - > "यत्र निपतितं पुरुषं क्रव्यादा नाम रुरवः तं क्रव्येण घातयन्ति"
उल्लेखाः - > भाग० ५-२६-१२
क्रव्याद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವ

L R Vaidya

English

 kravya-ada {% (I) a. %} eating raw flesh,  M.v.131.

Lanman

English

 kravyāda,  a. the same. [ada.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 क्रव्याद m. nach dem Ko. ° = राक्षस,  S I,  118,  7
 II,  150,  2 v.u. (Ko.).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  क्रव्यात्,  क्रव्याद
adjective
 
यः मृगयां करोति।
 "श्येनः इति क्रव्याद् पक्षी अस्ति।"

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

यातु
यातु,  यातुधान,  क्रव्याद,  राक्षस,  रक्षस्,  नक्तञ्चर,  नैरृत,  कौणप,  नैकषेय
यातूनि यातुधानाः क्रव्यादा राक्षसाश्च रक्षांसि ।
नक्तञ्चरनैर्ऋतकौणपास्तथा नैकषेयाः स्युः ॥ ७३ ॥
verse 1.1.1.73
page 0010

Mahabharata

English

*kravyāda,  pl. = Rākshasa,  pl.: II,  401
 VII,  1576,  2694,  2711,  9032
 VIII,  4422
 X,  458
 XIII,  5620.

*kravyāda,  pl.,  one of the three classes of Pitṛs. § 684 (Mokshadh.): XII,  270,  9650.

पुराणम्

English

क्रव्याद स् / KRAVYĀDA (S). A particular group of the Manes or the deified ancestors that receive the souls of the deceased. Mention is made about the Kravyādas in mahābhārata,  śānti Parva,  Chapter 269,  Stanza 15.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 क्रव्यादः,  पुं,
   (क्रव्यं मांसमत्ति । अद् उपपदे “कर्म्म-ण्यण्” । ३ । २ । १ । इति अण् । कृत्तं छिन्नं तदेवपुनर्व्विशेषतः कृत्तं पक्वञ्च भुङ्क्ते इति कृत्तविकृत्त-पक्वशब्दस्य पृषोदरात् क्रव्यादेशः । इति का-शिका ।) राक्षसः । इत्यमरः ॥
 सिंहः । श्येनः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
 शवभक्षकाग्निः । यथा, “क्रव्यादो मृतभक्षणे” । इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
मांसाशिनि त्रि । इति धरणी ॥
 (पुरा किल केन-चिद्रक्षसाग्निमुखादियमेव सा भृगुभार्य्या पुलो-मेति विदितेनैवापहृतायान्तस्यां पुलोमायां मह-र्षिर्भृगुरत्यन्ताऽमर्षमाहरन् त्वं सर्व्वभक्षो भविष्य-सीति तस्मै वह्नये शापं प्रददौ तेन हि तस्यक्रव्यादत्वं प्रसिद्धम् । ततः शप्तेनापि तेनाग्निदेवे-नात्मनः सर्व्वभक्षकत्वरूपशापं परिहर्त्तुकामेनसर्व्वभक्षः सन्कथं देवादीनां मुखं भविष्यामीतिचिन्तयता अग्निहोत्रेषु यज्ञसत्रक्रियासु च आत्मनः संहारश्चक्रे । पितामहस्तु देवादिभिरनुरुद्धोवह्नेः स्वप्रभावमनुस्मारयन् कौशलेन हुतभागग्र-हणस्वीकारमकारयत् । एतद्विवरणन्तु महाभा-रते । १ । ६--७ अध्याययोर्द्रष्टव्यम् । तद्यथा, भृगुरुवाच ।“केनासि रक्षसे तस्मै कथिता त्वं जिहीर्षते ।न हि त्वां वेद तद्रक्षो मद्भार्य्यां चारुहासिनीम् ॥
तत्त्वमाख्याहि तं ह्यद्य शप्तुमिच्छाम्यहं रुषा ।विभेति को न शापान्मे कस्य चायं व्यतिक्रमः ॥
पुलोमोवाच ।अग्निना भगवंस्तस्मै रक्षसेऽहं निवेदिता ।ततो मामनयद्रक्षः क्रोशन्तीं कुररीमिव ॥
साहं तव सुतस्यास्य तेजसा परिमोक्षिता ।भस्मीभूतन्तु तद्रक्षो मामुत्सृज्य पपात वै ॥
सूत उवाच ।इति श्रुत्वा पुलोमाया भृगुः परममन्युमान् ।शशापाग्निमतिक्रुद्धः सर्व्वमक्षो भविष्यसि” ॥
“शप्तस्तु भृगुणा वह्निः क्रुद्धो वाक्यमथाब्रवीत् ।किमिदं साहसं ब्रह्मन् कृतवानसि मां प्रति” ॥
“अमावास्याञ्च पितरः पौर्णमास्याञ्च देवताः ।मन्मुखेनैव हूयन्ते भुञ्जते च हुतं हविः ॥
सर्व्वभक्षः कथं तेषां भविष्यामि मुखं त्वहम्” ॥
“चिन्तयित्वा ततो वह्निश्चक्रे संहारमात्मनः ।द्विजानामग्निहोत्रेषु यज्ञसत्रक्रियासु च ॥
निरोङ्कारवषट्काराः स्वधास्वाहाविवर्ज्जिताः ।विनाग्निना प्रजाः सर्व्वास्तत आसन् सुदुःखिताः ॥
अथर्षयः समुद्विग्ना देवान् गत्वाब्रुवन् वचः ।अग्निशापात्क्रियाभ्रंशात्भ्रान्ता लोकास्त्रयोऽनघाः ।विदध्वमत्र यत्कार्य्यं न स्यात् कालात्ययो यथा ।अथर्षयश्च देवाश्च ब्रह्माणमुपगम्य तु ॥
अग्नेरावेदयच्छापं क्रियासंहारमेव च ।भृगुणा वै महाभाग ! शप्तोऽग्निः कारणान्तरे ॥
कथं देवमुखो भूत्वा यज्ञभागाग्रभुक् तथा ।हुतभुक् सर्व्वभूतेषु सर्व्वभक्षत्वमेष्यति ॥
श्रुत्वा तु तद्वचस्तेषामग्निमाहूय विश्वकृत् ।उवाच वचनं श्लक्ष्णं भूतभावनमव्ययम् ॥
लोकानामिह सर्व्वेषां त्वं कर्त्ता चान्त एव च ।त्वं धारयसि लोकांस्त्रीन् क्रियाणाञ्च प्रवर्त्तकः ॥
स तथा कुरु लोकेश ! नोच्छिद्येरन् क्रिया यथा ।कस्मादेवं विमूढस्त्वमीश्वरः सन् हुताशन ! ॥
त्वं पवित्रः सदा लोके सर्व्वलोकगतिश्च ह ।न त्वं सर्व्वशरीरेण सर्व्वभक्षत्वमेष्यसि ॥
अपाने ह्यर्च्चिषो यास्ते सर्व्वं भोक्ष्यन्तिताः शिखिन् ! ।क्रव्यादा च तनुर्य्या ते सा सर्व्वं भक्षयिष्यति ॥
यथा सूर्य्यांशुभिः स्पृष्टं सर्व्वं शुचि विभाव्यते ।तथा त्वदर्च्चिर्निर्द्दग्धं सर्व्वं शुचि भविष्यति ॥
त्वमग्ने ! परमं तेजः स्वप्रभावाद्विनिर्गतम् ।स्वतेजसैव तं शापं कुरु सत्यमृषेर्विभो ! ॥
देवानाञ्चात्मनो भागं गृहाण त्वं मुखे हुतम्” ।“एवमस्त्विति तं वह्निः प्रत्युवाच पितामहम् ॥
जगाम शासनं कर्त्तुं देवस्य परमेष्ठिनः” ॥
 * ॥
अतएव ऋङ्मन्त्रेण क्रव्यादाख्याग्नेः शान्तिकर्म्मा-दिष्वपसारणं जातवेदोऽग्नेरादानं प्रोक्तम् ।यथा,  ऋग्वेदे । १० । १६ । ९ ।“क्रव्यादमग्निं प्रहिणोमि दूरंयमराज्ञो गच्छतु रिप्रवाहः ।इहैवायमितरो जातवेदादेवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन्” ॥
“क्रव्यं आमिषं अत्ति क्रव्यादः तं तीव्रमग्निं दूरंविप्रकृष्टे देशे प्रहिणोमि प्रगमयामि । रिप्रं पापंतस्य वाहः वोढा यद्वा रिप्रं पापं वहति उपपदे“कर्म्मण्यण्” इति वह + अण् । सोऽग्निः यमराज्ञःयमो राजा येषां तान् यमराजकान् प्रदेशान्गच्छतु प्राप्नोतु । अथ शान्तिकर्म्मार्थं उपासनेइतरः क्रव्यादादन्यः जातवेदा अग्निः इहैव देशेदेवेभ्यः देवार्थं हव्यं वहुतु” ॥
 इति भाष्यम् ॥
क्रव्यं मांसं अत्ति । अद् + उपपदे “कर्म्मण्यण्” ।३ । २ । १ । इत्यण् । रुरुनामाममांसाशिमृगभेदः ।यथा,  भागवते । ५ । २६ । ११ ।“एवमेव महारौरवो यत्र निपतितं पुरुषं क्रव्यादानाम रुरवस्तं क्रव्येण घातयन्ति यः केवलं देह-म्भरः” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 क्रव्याद पु०
  क्रव्यमत्ति अद--अण् उप० स० । १ राक्षसे २ मांस-भोजिमात्रे त्रि०
  स्त्रियां टाप् सि० की० । “क्रव्यादः शव-भक्षणे” विधानपा० ५०पृ० उक्ते ३ बह्निभेदे ।वह्नेश्च क्रव्यादत्वं भा० आ०७ अ० भुगुणा सर्वभक्षत्वे-शापे अग्नये दत्ते तत्परिहारार्थं शवरूपक्रव्यादनादुक्तम्“कथं देवमुखो भूत्वा यज्ञभागाग्रभुक् तथा । हुतभुक् सर्व-लोकेषु सर्व्वभक्षत्वमेष्यति” इत्युपक्रमे “लोकानामिहसर्व्वेषांत्वं कर्त्ता चान्त एव च । त्वं धारयसिलोकांस्त्रीन् क्रियाणाञ्च पवर्त्तकः । स तथाकुरु लोकेश ।नोच्छिद्येरन् यथा क्रियाः । कस्मादेवं विमूढस्त्वमीश्वरःसन् हुताशन! । त्वं पवित्रं सदा लोके सर्व्वभूतगतिश्चह । स त्वं सर्वशरीरेण सर्वभक्षत्वमेष्यसि । अपानेह्यर्च्चिषोयास्ते सर्वं भोक्ष्यन्ति ताः शिखिन्! । कन्यादाच तनुर्या ते स सर्वं भक्षयिष्यति । यथा सूर्य्यांशुभिःस्पृष्टं सर्वं शुचि विभाव्यते । तथा त्वदर्च्चिर्भिर्दग्धं सर्वंशुचि भविष्यति । त्वमग्ने! परमं तेजः स्वप्रभावाद्वि-निर्गतम् । स्वतेजसैव तं शापं कुरु सत्यमृषेर्विभो! ।देवानां चात्मनो भागं गृहाण त्व मुखे हुतम्” ।क्रव्याच्छब्ददर्शिते शत० व्रा० वाक्येन ऋग्वेदवाक्येन चतस्य कर्म्मादावपसारणमुक्तम् । “क्रव्यादमग्निं प्रहिणो-मि दूरं यमराज्ञो गच्छतु रिप्रवाहः । इहैवायमितरोजातवेदा देवेभ्योहव्यं वहतु प्रजानन्” ऋ० १०,  १६,  ९,  भा०“आहिताग्निमरणे एतदादिके द्वे ऋचौ औपास-नोद्वासने विनियुक्ते तत्र प्रथमायाः पूर्व्वार्द्धन दक्षिणस्यांदिशि चतुष्पथादावौपासनाग्निं निरस्यति उत्तरे शा-न्तिकर्म्मार्थमादत्ते । “क्रव्यादं क्रव्यमामिषं तदत्तीति तीव्र-मग्निं दूरं विप्रकृष्टे देशे प्रहिणोमि प्रगमयामि । रिप्रंपापं तस्य वोढा सोऽग्निः यमराज्ञो यमो राजा येषांतान् यमराजकान् प्रदेशान् गच्छतु प्राप्नोतु अथ शा-न्तिकर्म्मार्थमुपासने इतरः क्रव्यादादन्यो जातवेदा अग्नि-रिहैव देशे देवेभ्यो देवार्थं हव्यं वहतु” भाष्ये दक्षि-णपश्चिमदेशे तस्याग्नेः प्रक्षेपणोक्तेः । ४ मांसभक्षके मृगभेदे“यत्र निपतितं पुरुषं क्रव्यादा नाम रुरवस्तं क्रव्येणघातयन्ति” भाग० ५,  २६,  १५,  ।क्रव्यादाश्च व्याघ्रदयस्तद्योनिप्राप्तिश्च अभक्ष्यभक्षणपा-पात् भवतीति मनुनोक्तं “हिंस्रा भवन्ति क्रव्यादाःकृमयोऽभक्ष्यभक्षणात्” क्रव्यादा व्याघ्रादयः कुल्लू० क्रव्या-दिन्पभृतयोऽप्यत्र स्त्रियां ङीप् ।

Capeller

German

 क्रव्याद dass.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.