| YouTube Channel

क्रमण (kramaNa)

 
शब्दसागरः
English
क्रमण
m.
(-णः) A foot.
n.
(-णं) Going, proceeding.
E.
क्रम् to go, affix ल्युट्.
Capeller Eng
English
क्र॑मण
m.
step
n.
stepping, walking, crossing.
Yates
English
क्रमण (णः) 1.
m.
A foot.
n.
Going.
Spoken Sanskrit
English
क्रमण kramaNa
m.
foot
क्रमण kramaNa
m.
horse
क्रमण kramaNa
m.
step
क्रमण kramaNa
n.
stepping
क्रमण kramaNa
n.
stepping or treading upon
क्रमण kramaNa
n.
going
क्रमण kramaNa
n.
transgressing
क्रमण kramaNa
n.
treatment of words or letters according to the krama arrangement
क्रमण kramaNa
n.
walking
क्रमण kramaNa
n.
approaching or undertaking anything
Wilson
English
क्रमण
m.
(-णः) A foot.
n.
(-णं) Going, proceeding.
E.
क्रम to go, affix ल्युट्.
Apte
English
क्रमणः [kramaṇḥ], [क्रामत्यनेन करणे ल्युट्]
The foot.
A horse.
णम् A step,
Y.*
1.188.
Walking
यो वामृजेव क्रम- णाय रोदसी
Rv.*
6.7.3.
Proceeding.
Transgressing.
Treatment of words or letters according to the Krama arrangement
Rv. Pr.14.
Apte 1890
English
क्रमणः [क्रामत्यनेन करणे ल्युट्] 1 The foot.
2 A horse.
णं 1 A step.
2 Walking.
3 Proceeding.
4 Transgressing.
Monier Williams Cologne
English
क्र॑मण
m.
a step,
KātyŚr.
iii, 8, 11, Sch.
the foot,
L.
a horse,
L.
N.
of a son of Bhaja-māna,
Hariv.
2002
क्र॑मण
n.
stepping, walking, going,
RV.
vi, 70, 3
Yājñ.
i, 188
Mṛcch.
BhP.
stepping or treading upon (in comp. ),
ŚāṅkhGṛ.
transgressing (ifc. ),
MBh.
xii, 16254
R.
v, 1 (at end)
a step,
RV.
i, 155, 5
approaching or undertaking anything (dat. ),
Pāṇ.
iii, 1, 14
treatment of words or letters according to the Krama arrangement (i.e. doubling letters or words
&c.
),
RPrāt.
xiv.
Monier Williams 1872
English
क्रमण, अस्, m. a step
the foot
a horse
N.
of a son of Bhajamāna
(अम्), n. stepping, walking,
going
transgressing
proceeding
approaching or
undertaking anything
treatment of words or letters
according to the Krama arrangement, doubling letters,
words, &c.
Macdonell
English
क्रमण krám-aṇa,
n.
step, tread
walking
🞄treading on (—°).
Benfey
English
क्रमण क्रमण, i. e. क्रम् + अन,
n.
1. Walking, Mṛcch. 50, 15.
2. Pas-
sing, MBh. 3, 16254.
Apte Hindi
Hindi
क्रमणः
पुं*
- क्रम् + ल्युट्
"पैर, घोड़ा"
क्रमणम्
नपुं*
- क्रम् + ल्युट्
कदम
क्रमणम्
नपुं*
- क्रम् + ल्युट्
पग रखना
क्रमणम्
नपुं*
- क्रम् + ल्युट्
आगे बढ़ना
क्रमणम्
नपुं*
- क्रम् + ल्युट्
उल्लंघन
Shabdartha Kaustubha
Kannada
क्रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚರಣ /ಪಾದ /ಕಾಲು
निष्पत्तिः - > क्रमु (पादविक्षेपे) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > क्रामत्यनेन
विस्तारः - > "चरणः क्रमणः पादः पदोंऽह्रिश्चलनः क्रमः" - अभि० चि०
क्रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಡೆಯುವುದು /ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದು
निष्पत्तिः - > क्रमु - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "भूशुद्धिमार्जनात् दाहात् कालाद्गोक्रमणात्तथा"
उल्लेखाः - > याज्ञ० १-१८८
L R Vaidya
English
kramaRa {% (I) m. %} 1. The foot
2. a horse.
kramaRa {% (II) n. %} 1. A step
2. walking
3. proceeding.
Kridanta Forms
Sanskrit
क्रम् (क्र꣡मुँ꣡ पादविक्षेपे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = क्रमणम्
अनीयर् = क्रमणीयः - क्रमणीया
ण्वुल् = क्रमकः - क्रमिका
तुमुँन् = क्रमितुम्
तव्य = क्रमितव्यः - क्रमितव्या
तृच् = क्रमिता - क्रमित्री
क्त्वा = क्रमित्वा / क्रन्त्वा / क्रान्त्वा
ल्यप् = प्रक्रम्य
क्तवतुँ = क्रान्तवान् - क्रान्तवती
क्त = क्रान्तः - क्रान्ता
शतृँ = क्रम्यन् / क्रमन् - क्रम्यन्ती / क्रमन्ती
Abhyankara Grammar
English
क्रमण doubling. Irregular doubling is looked upon as a fault
cf. क्रमणं वा अयथेाक्तम् R.Pr. XIV. 25.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चरणः क्रमणः पादः पदोंऽह्रिश्चलनः क्रमः
-wordlist-
चरण (पुंक्ली), क्रमण (पुं), पाद (पुं), पद (पुंक्ली), अंह्रि (पुं), चलन (पुं), क्रम (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
अश्वे तु क्रमणः कुण्डी प्रोथी ह्रेषी प्रकीर्णकः १७५
पाकलः परुलः किण्वी कुटरः सिंहविक्रमः
माषाशी केसरी हंसो मुद्गभुग्गूढभोजनः १७६
वासुदेवः शालिहोत्रो लक्ष्मीपुत्रो मरुद्रथः
चामर्येकशफोऽपि स्यादश्वायां पुनरर्वती १७७
-wordlist-
क्रमण (पुं), कुण्डिन् (पुं), प्रोथिन् (पुं), हेषिन् (पुं), प्रकीर्णक (पुं), पालक (पुं), परुल (पुं), किण्विन् (पुं), कुटर (पुं), सिंहविक्रम (पुं), माषाशिन् (पुं), केसरिन् (पुं), हंस (पुं), मुहुर्भुज् (पुं), ग्रहभोजन (पुं), वासुदेव (पुं), शालिहोत्र (पुं), लक्ष्मीपुत्र (पुं), मरुद्रथ (पुं), अर्वती (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
क्रमणः,
पुं,
(क्रामत्यनेन करणे ल्युट् ।) चरणः ।इति हेमचन्द्रः
(यदुवंशीयनृपविशेषः यथाहरिवंशे ।“कृमिश्च क्रमणश्चैव धृष्टः शूरः पुरञ्जयः”
क्ली भावे ल्युट् पादविक्षेपः यथा, भागवते ।१० २१ ।“पृष्ठे त्वधर्म्मं क्रमणेषु यज्ञम्”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
क्रमण
पु०
क्रामत्यनेन करणे ल्युट् चरणे हेम० ।२ यदुवंश्ये नृपभेदे “कृमिश्च क्रमणश्चैव धृष्णः शूरः पुर-ञ्जयः” हरिवं० ३८ अ० भावे ल्युट् पादन्यासे
न०
।“पृष्ठे त्वधर्म्मं क्रमणेषु यज्ञम्” भाग० ८, १०, २१, “पदै-श्चतुर्भिः क्रमणेऽपि तस्य नः” नैष०
Capeller
German
क्र॑मण
m.
Schritt
n.
das Schreiten, Treten.
Grassman
German
krámaṇa, n., Schritt [von kram].
-e [d.] dué íd asya (víṣṇos) krámaṇe ‥, tṛtī́yam asya {155, 5}.
krámaṇa
2〉 das Schreiten, Wandern:
-āya 2〉 ṛjáve {511, 3}.
Stchoupak
French
क्रमण-
nt. marche, démarche
ifc. fait de passer, de traverser.