| YouTube Channel

क्रन्द् (krand)

 
Capeller Eng
English
क्रन्द् क्र॑न्दति क्र॑न्द°ते roar, neigh, creak, click,
cry, lament.
C.
 क्रन्द॑यति make roar, neigh, etc., also =
S.
I.
क॑निक्रन्त्ति, कनिक्रन्त्ते,
esp.
pp.
 क॑निक्रत्, क॑निक्रदत् &
कनिक्रद्य॑मान =
S.
 — अभि shout or roar at, call to (also
C.
 &
I.
 ). अव roar (also
C.
 ). आ call to, invoke, cry, lament.
C.
 the
same
also cause to cry or lament. प्र call aloud. वि lament. सम्
cry together with (instr. ). — Cf. आक्रन्दित.
Yates
English
क्रन्द् (कि) क्रन्दति क्रन्दयति 1. 10.
a.
Used with (आ) to weep
to bawl.
Apte
English
क्रन्द् [krand], 1
P.
 (क्रन्दति, चक्रन्द, अक्रन्दीत्, क्रन्दित)
To cry, weep, shed tears
किं क्रन्दसि दुराक्रन्द स्वपक्षक्षयकारक
Pt.*
 4. 29
क्रन्दत्यतः करुणमप्सरसां गणो$यम्
V.*
 1.3
चक्रन्द विग्ना कुर- रीव भूयः
R.*
 14.68
15.42
Bk.*
 3.28, 5.5.
To call out to, call out piteously to any one, (with
acc.
 )
क्रन्दत्यविरतं सो$थ भ्रातृमातृसुतानथ Mārk.
P.
To cry out, exclaim.
To yell, howl.
To neigh (as a horse)
हरिर्वाजमचिक्रन्दत्
Rv.*
 9.67.4.
To roar.
To creak (as a wheel). -1
P.
 or
Caus.
To cry out continuously.
To roar, rave.
To cause to weep.
Apte 1890
English
क्रंद् {c1c} P. (क्रंदति, चक्रंद, अक्रंदीत्, क्रंदित) 1 To cry, weep, shed tears
किं क्रंदसि दुराक्रंद स्वपक्षक्षयकारक Pt. 4. 29
क्रंदत्यतः करुणमप्सरसां गणोऽयं V. 1. 3
चक्रंद विग्ना कुररीव भूयः R. 14. 68
15. 42
Bk. 3. 28, 5. 5.
2 To call out to, call out piteously to any one, (with acc.)
क्रंदत्यविरतं सोऽथ भ्रातृमातृसुतानथ Mārk. P.
3 To cry out, exclaim.
4 To yell, howl.
5 To neigh (as a horse).
6 To roar.
7 To creak (as a wheel).
{c10c} P. or Caus. 1 To cry out continuously.
2 To roar, rave.
3 To cause to weep.
Monier Williams Cologne
English
क्रन्द्
cl.
 1. Ā.
P.
 क्र॑न्दति, क्रन्दते (v.l. क्रदते
fr.
 √ क्रद्,
Dhātup.
Subj. क्र॑न्दत्
impf.
 क्रन्दत् and अ॑क्रन्दत्
aor.
 2. sg. क्रदस्, चक्रदस्, and अ॑क्रान्, 3. sg. अक्रान् and अ॑क्रान्
अक्रन्दीत्,
Pāṇ.
 vii, 4, 65,
Kāś.
p.
 क्र॑न्दत्),
to neigh (as a horse), roar (metaphorically applied to the clouds and to wind and water),
RV.
VS.
ŚBr.
 vi
to creak (as a wheel),
ŚBr.
 xi
to sound, make a noise,
Ratnāv.
to cry piteously, weep, lament, grieve, be confused with sorrow,
RV.
 x, 95, 13
MBh.
&c.
to call out piteously to any one (acc. ),
Kathās.
 (perf. चक्रन्द),
MārkP.
 :
Caus.
 क्रन्दयति (aor. अ॑चिक्रदत्, 3.
pl.
 °दन्), to cause to roar,
RV.
VS.
AV.
to cause to weep or lament,
Suśr.
to roar, rave,
RV.
VS.
AV.
to neigh after (acc. ),
RV.
 ix, 67, 4 and x, 96, 10 :
Intens.
P.
 क॑निक्रन्त्ति (Ā. °न्त्ते,
AdbhBr.
p.
 क॑निक्रदत्, once क॑निक्रत्,
RV.
 ix, 63, 20
p.
 Ā. कनिक्रद्य॑मन,
ŚBr.
 vi),
to neigh, roar, rave, cry out,
RV.
AV.
to creak, crackle,
RV.
क्रन्द् [cf.
Goth.
 grēta, ‘to lament’.]
Monier Williams 1872
English
क्रन्द् क्रन्द् or क्रद्, cl. 1. P. A. क्रन्दति,
-ते, or क्रदते, चक्रन्द, चक्रदे,
क्रन्दिष्यति, -ते, अक्रन्दीत् (Ved. Aor. अक्रन्),
क्रन्दितुम्, to neigh (as a horse)
to roar (meta-
phorically applied to the clouds and to wind and
water)
to creak (as a wheel)
to cry piteously, to
weep, shed tears
to grieve, be confused with sorrow
to call out piteously to any one (with acc.)
to cry
out: Caus. क्रन्दयति, -यितुम्, to cause to roar or
shake
to cause to weep or lament
to roar, rave:
Desid. चिक्रन्दिषति, -ते: Intens. चाक्रन्द्यते,
चाक्रन्ति, Ved. कनिक्रन्ति (part. कनिक्रदत्,
कनिक्रद्यमान), to neigh, roar, rave, cry out
to
shake
to creak
[cf. Goth. grêta, ‘to lament.’]
Macdonell
English
क्रन्द् KRAND, Ⅰ. kránda, neigh, roar
🞄wail
resound, rattle
implore piteously 🞄(ac.)
cs. krandaya, P. cause to neigh &c. or = 🞄simple vb.
intv. kánikrant-ti, -te: pt. kánikrat, kánikradat, kanikradyámāna, = 🞄simple vb. acchā, cs. cry to. abhi, roar (at). 🞄ā, call on, invoke
cry piteously
invoke the 🞄aid of (ac.)
cs. cry out to.
Benfey
English
क्रन्द् क्रन्द्, i. 1, Par., Ātm. ,
and † क्रद् KRAD. i. 1, Ātm.
1. To roar
(ved.).
2. To cry miserably, MBh. 1,
6201.
3. To implore, Mārk. P. 15, 68.
-- Caus. To cause to cry, Suśr. 2, 382,
13
cf. कद्। -- With the prep. आ आ,
1. To implore, MBh. 3, 11461.
2. To
cry miserably, MBh. 3, 2388. आ-क्रन्-
दित,
n.
 Crying, Vikr. 5, 5. Caus. To
cause to cry, Bhāg. P. 3, 14, 38. -- With
समा सम्-आ, To cry miserably, MBh.
15, 1073. -- With वि वि, वि-क्रन्दित,
n.
Lamenting, Rām. 2, 59, 30. -- Cf. κέλαδος,
etc., κάλανδρος, κρήνη (for κραδ-νη),
κρουνός.
Apte Hindi
Hindi
क्रन्द्
"भ्वा* पर* , " - -
"चिल्लाना, रोना, आंसू बहाना"
क्रन्द्
"भ्वा* पर* , " - -
"पुकारना, दया की पुकार करना"
क्रन्द्
चुरा* पर* या प्रेर* - -
"लगातार, चिल्लाना"
क्रन्द्
चुरा* पर* या प्रेर* - -
रूलाना
L R Vaidya
English
krand {% vi. 10U (pp. क्रंदित) %} To sound or cry out continually (generally used with आ).
Bopp
Latin
क्रन्द् 1. P. A. clamare, flere, lamentari, ejulare. RAGH. 14.
68.: सा…चक्रन्द विगना कुररी ऽव भूयः
15. 42.:
द्वारि चक्रन्द भूपतेः N. 11. 20.: ताङ् क्रन्दमानाम्
अत्यर्थम् कुरुरीम् इव वाशतीम्
RAM. I. 2. 17.: नि-
शम्य क्रौञ्चीङ् क्रन्दन्तीम्. - क्रन्दितुं शरणम् auxilium
maximâ voce petere. UR. 2. 6. (Goth. grêta ploro, cum
ê ( = â, v. gr. comp. 69.) pro an, sicut in têka = tango
et flêka = plango
cf. क्लन्द्, quod e क्रन्द्, mutato र्
in ल्, ortum esse puto.)
c. आ id. N. 11. 26.: आक्रन्दमानां संश्रुत्य.
Kridanta Forms
Sanskrit
क्रन्द् (क्र꣡दिँ॒ वैक्लव्ये वैकल्य इत्येके - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = क्रन्दनम्
अनीयर् = क्रन्दनीयः - क्रन्दनीया
ण्वुल् = क्रन्दकः - क्रन्दिका
तुमुँन् = क्रन्दितुम्
तव्य = क्रन्दितव्यः - क्रन्दितव्या
तृच् = क्रन्दिता - क्रन्दित्री
क्त्वा = क्रन्दित्वा
ल्यप् = प्रक्रन्द्य
क्तवतुँ = क्रन्दितवान् - क्रन्दितवती
क्त = क्रन्दितः - क्रन्दिता
शतृँ = क्रन्दन् - क्रन्दन्ती
क्रन्द् (क्र꣡दिँ꣡ आह्वाने रोदने च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = क्रन्दनम्
अनीयर् = क्रन्दनीयः - क्रन्दनीया
ण्वुल् = क्रन्दकः - क्रन्दिका
तुमुँन् = क्रन्दितुम्
तव्य = क्रन्दितव्यः - क्रन्दितव्या
तृच् = क्रन्दिता - क्रन्दित्री
क्त्वा = क्रन्दित्वा
ल्यप् = प्रक्रन्द्य
क्तवतुँ = क्रन्दितवान् - क्रन्दितवती
क्त = क्रन्दितः - क्रन्दिता
शानच् = क्रन्दमानः - क्रन्दमाना
क्रन्द् (क्रन्दँ सातत्ये - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = आक्रन्दनम्
अनीयर् = आक्रन्दनीयः - आक्रन्दनीया
ण्वुल् = आक्रन्दकः - आक्रन्दिका
तुमुँन् = आक्रन्दयितुम्
तव्य = आक्रन्दयितव्यः - आक्रन्दयितव्या
तृच् = आक्रन्दयिता - आक्रन्दयित्री
क्त्वा = आक्रद्य
ल्यप् = प्राक्रन्दयित्वा
क्तवतुँ = आक्रन्दितवान् - आक्रन्दितवती
क्त = आक्रन्दितः - आक्रन्दिता
शतृँ = आक्रन्दयन् - आक्रन्दयन्ती
शानच् = आक्रन्दयमानः - आक्रन्दयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 क्रन्द्
मूलधातुः:
 क्रदि
धात्वर्थः:
 आह्वाने रोदने च
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 (आह्वाने अक. रोदने सक
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 क्रन्दति
धातुः:
 क्रन्द्
मूलधातुः:
 क्रदि
धात्वर्थः:
 वैक्लव्ये (वैकल्ये च)
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 क्रन्दते
अनुबन्धादिविशेषः:
 घटादिः, षित्
धातुः:
 क्रन्द्
मूलधातुः:
 क्रन्द (आङः)
धात्वर्थः:
 सातत्ये
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 आक्रन्दयति-ते
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
क्रन्द् mit अव Kaus. 1. zu streichen, wenn चक्रदत् und चक्रदस् zum Simplex gezogen werden.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 क्रन्द्, आक्रन्द्, रुद्, प्ररुद्, परिदेव्, विलप्, क्रुश्, विक्रुश्, परिक्रुश्
verb
शोकेन दुःखेन वा अश्रुपतनपूर्वकशब्दनानुकूलः व्यापारः।
"रामे वनं गच्छति अयोध्यावासिनः चक्रन्दुः।"
Synonyms:
 रुद्, प्ररुद्, क्रन्द्, क्रुश्, आक्रुश्, अभिक्रुश्, आक्रन्द्, परिदेव्, लप्, विलप्, अश्रूणि पात्, अश्रूणि मुच्, अश्रूणि सृज्, रट्
verb
सुख-दुःखयोः भावनावेगात् नेत्राभ्याम् अश्रुपतन-रूपः व्यापारः।
सुख-दुःखयोः भावनावेगात् नेत्राभ्याम् अश्रुपतन-रूपः व्यापारः।
"मातृवियोगात् श्यामः अरोदीत्।"
Capeller
German
क्रन्द् क्र॑न्दति, °ते wiehern, brüllen, schreien,
tönen. Caus. क्रन्दयति wiehern etc.
machen
auch = Simpl. — Intens. क॑निक्रन्ति
u. कनिक्रन्तेम् bes. Part. क॑निक्रत्
u. क॑नक्रदत् = Simpl. — अच्छा Caus.
zuschreien, zurufen. अभि anbrüllen,
herbrüllen. आ anschreien, anrufen,
anflehen
Caus. außchreien, jammern.
क्र॑न्द्
m.
 , क्रन्दन
n.
 Geschren, Ruf.
Grassman
German
√krand [Fi. 〔48〕], wiehern, vom Rosse, brüllen, vom Stiere
häufig bildlich von dem mit dem Rosse oder Stiere verglichenen, aus der Seihe hervorrauschenden Soma, oder dem Feuer oder Blitze
auch ohne dies Bild 2〉 dröhnen, rauschen, vom Blitze, Donner, Feuer, Wasser
3〉 kläglich schreien, jammern
Caus. 1〉 brüllen —, rauschen —, dröhnen machen [A.]
2〉 brüllen, laut rufen, rauschen
3〉 wonach [A.] schreien, wiehern
Intens. 1〉 wiehern, brüllen
2〉 rauschen
3〉 kreischen (vom Vogel).
Mit ánu, entgegenrauschen [A.].
abhí 1〉 anwiehern, anbrüllen [A.]
2〉 tönen, rauschen.
áva, brüllen
Caus. 1〉 brüllen, váne, váneṣu
2〉 herabrauschen auf [A.].
ā́, Caus. herdröhnen, durch Dröhnen einflössen [A.].
ní, Caus. herabbrüllen lassen [A.].
pári, Caus. umrauschen [A.].
prá, laut rufen
Caus. laut rauschen.
sám, zusammenschreien mit [I.]
Caus. durch Rauschen u. s. w. zusammenbringen [A.].
Stamm kránda:
-at [3. s. Conj.] {36, 8}
{173, 3} 〰 áśvas ‥ ruvát gaús.
kranda:
-ati 2〉 vájras {100, 13}.
-anti abhí 2〉 grā́vāṇas {920, 2}.
-a áva {233, 3} śakunte. — abhí 2〉 {437, 7} parjanya
daneben stanáya.
-atu áva 1〉 vṛṣabhás dyaús {412, 6}.
-at [Impf.] 2〉 diaús {870, 8}. — 3〉 {921, 13}.
Imperf. ákranda:
-as 1〉 {163, 1} arvan.
-at 2〉 agnís (stanáyan iva dyaús) {871, 4}.
Aor. akrand, am Schlusse akran, akrān:
-an [3. s.] prá: vas spáś {413, 1}.
-ān [3. s.] 1〉 háris {781, 3} (Soma). — sám: matṛ́bhis {202, 8}.
ákrand, am Schlusse ákrān:
-ān [2. s.] 2〉 devás ná sū́rias {776, 9} (Soma).
-ān [3. s.] 2〉 samudrás {809, 40} (Soma).
krand, am Schlusse kran:
-an [2. s.] abhí 1〉 bhúvanā {521, 7}.
Perf. cakrad:
-dé [3. s. med.] anu: yám (índram) {623, 10} (kṣoṇī́s).
Aor. krada:
-as 1〉 átyas ná {809, 18}
áśvas ná {809, 28}. [Page356]
Aor. cakrada:
-as 1〉 áśvas ná {776, 3} (Soma). — áva: vṛ́ṣā {819, 22} (Soma).
-at 2〉 diaús {627, 26}. — áva v. Soma: {719, 3} (vṛ́ṣā)
{786, 1} (śíśus)
{798, 31} (háris).
Stamm des Caus. krandaya:
-a ā́: bálam {488, 30} (dundubhe, o Trommel).
Imperf. des Caus. ákrandaya (unbetont {928, 5}):
-as 1〉 nadías {54, 1}.
-an ní: vṛṣabhám {928, 5}.
Aor. des Caus. ácikrada:
-at 1〉 úṣṭrān {666, 31}. — 2〉 {320, 8} pátnī (vṛ́ṣabham ácha)
vṛṣabhás {552, 3}
háris {714, 6}
{808, 24}.
-an 2〉 śíśumantas sákhāyas {709, 5}.
acikrada [dass.]:
-as 1〉 tatám tántum (d. h. den Gesang) {734, 7}.
-at 2〉 divás ná sā́nu stanáyan {58, 2}
{798, 9}
stómas vṛ́ṣā {536, 9}
sá (sómas) {730, 7}
gavyús (sómas) {739, 4}. — 3〉 háris vā́jam {779, 4}
átyas vā́jam {922, 10}. — abhí 1〉 vṛ́ṣā háris gā́s {794, 1}
sá (somas) pū́rvās (gā́s) {780, 2}. — áva 2〉 kaláśān {787, 3} (sómas). — pári: kóśān {798, 20} (sómas). — prá: eṣá (sómas) {789, 1}.
cikrada:
-as sám: asmábhyam vā́jān {802, 4}.
-at 1〉 sá (índras) bhúvanāni {1020, 4}.
Stamm des Intens. kánikran (aus kánikrand gekürzt):
-nti [3. s.] 1〉 vom Soma: átyas ná {755, 5}
háris {807, 1}.
Part. krándat:
-an 1〉 áśvas ná {260, 3} (agnís). — 2〉 vom Soma: {754, 4}
{809, 33}. — abhí 1〉 vom Soma: yónim {750, 6}
kaláśam {798, 11}. — 2〉 {808, 22} (Soma)
{847, 8} (Agni).
Part. des Intens. kánikradat:
-at [N. s. m.] 1〉 árvā {152, 5}
átyas {789, 5}
háris {745, 4}
{813, 16}
vṛṣabhás {128, 3}
{437, 1}
{788, 5}
vṛ́ṣā {717, 1}
{740, 4}
{808, 20}
śíśus {827, 2}. — 2〉 (sómas) {715, 7}
{725, 8}
{742, 2}
{775, 29}
{779, 3}
{797, 5}
{798, 22}. _{798, 33}
{808, 21}
{809, 32}
{818, 6}. _{818, 10}
bṛ́haspátis {346, 5}
(parjányas) {437, 9}. — 3〉 {233, 1}. _{233, 2} (śakune). — abhí 1〉 yónim {749, 2}
{737, 2}
dróṇā {779, 14}
gā́s {809, 13}
{893, 3}.
-atas [Ab.] 2〉 vā́jrāt {202, 9}.
kánikrat (aus dem vorigen gekürzt):
-at [N. s. m.] 1〉 vṛ́ṣā {775, 20}.
Stchoupak
French
क्रन्द्-
{%krandati -te
cakranda
akrandīt
%}{% krandayati
krandita- %}
क्रन्दितुम् -- crier haut, hurler, faire du bruit, gémir
invoquer (en
suppliant)
a. v. invoqué par des cris.