कौशिक (kauzika)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कौशिक mfn.
   (-कः-की-कं)
	 1. Silk,  silken. 
	 2. Of the family of Kusika,  &c.
m.
  (-कः)
	 1. A name of INDRA.
	 2. A fragrant substance,  (Bdellium)
3. An owl.
	 4. A snake-catcher.
	 5. An ichneumon.  (Viverra ichneu-
mon. )
	 6. A title of VISWAMITRA.
	 7. One skilled in dictionaries.
	 8.
A dictionary compiler.
	 9. Love,  the passion. 
	 10. The marrow.
	 f.
 
(-की)
	 1. A river in Bahar,  the Kosi or Koosa.
	 2. A name of the
goddess DURGA,  n.
  (-कं) Silk.
 E.
  कोश a sheathe,  &c. ठक् affix,  and
ङीप् for the feminine
 also कौषिक,  and कौशिकी.

Capeller Eng

English

 1 कौशिक॑ a.
  pertaining to Kuśika
 m.
  patron.  of sev.
 
men.  E.
  of Indra,  f.
  कौशिकी E of Durgā
 N.
  of sev.
  women & rivers. 

 2 कौशिक n.
  a silk cloth.

 3 कौशिक m.
  owl.

Yates

English

 कौशिक (कः) 1.
m.
  Indra
 bdel-
lium
 an owl
 a snake-catcher
an ichneumon
 a lexicographer
love
 marrow.
f.
  (की) A river in
Behar, 
Durgā. n.
  Silk.
a. Silken. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कौशिक 	-	  kauzika 	-	 m.
  	-	  one who catches snakes
तैत्तिरिक 	-	  taittirika 	-	 m.
  	-	  one who catches partridges
मार्गार 	-	  mArgAra 	-	 m.
  	-	  one who catches fish with his hands
शुम्बल 	-	  zumbala 	-	 n.
  	-	  any substance which easily catches fire

 
   कौशिक  kauzika adj.
   relating to kuzika   
   विक्रोशयितृ  vikrozayitR m.
   word used to explain kuzika    
   कौशिकत्व  kauzikatva n.
   state of being a descendant of kuzika   
   कुत्सकुशिकिका  kutsakuzikikA f.
   intermarriage of the kutsa and kuzika families     
            

 
   कौशिक  kauzika adj.
   sheathed   
   कौक्षेय  kaukSeya m.
   sheathed    
   चोलकिन्  colakin m.
   sheathed      
            

 
   कौशिक  kauzika m.
   shala tree [ Shorea robusta - Bot. ]    

Wilson

English

 कौशिक (-कः-की-कं)
1 Silk,  silken. 
2 Of the family of Kuśika,  &c.
m.
  (-कः)
1 A name of INDRA.
2 A fragrant substance,  (Bdellium. )
3 An owl.
4 A snake-catcher.
5 An ichneumon,  (Viverra ichneumon. )
6 A title of VIŚVAMITRA.
7 One skilled in dictionaries.
8 A dictionary compiler.
9 Love,  the passion. 
10 The marrow.
f.
  (-की)
1 A river in Behar,  the Kosi or Koosa.
2 A name of the goddess DURGA.
n.
  (-कं) Silk.
E.
  कोश a sheathe,  &c. ठक् affix,  and ङीप् for the feminine
 also
कौषिक,  and कौषिकी.

Apte

English

कौशिक [kauśika],  a.
  (-की f.
 ) also -कौषिक (की) [कुश-ठञ्,  कुशिक- अण् वा]

Incased,  sheathed
 विक्रम्य कौशिकं खङ्गं मोक्षयित्वा ग्रहं रिपोः Mb.
 *  3.157.11.

Coming from an owl.

Born of the family of Kuśika
 कौशिकाश्च कथं वंशात्क्षत्राद्वै ब्राह्मणो भवेत् Mb.
 *  13.52.4.

Silken
 या त्वाहं कौशिकैर्वस्त्रैः शुभ्रैराच्छादितं पुरा Mb.
 *  3.27.14.

कः An epithet of विश्वा- मित्र q. v. 

An owl
 U.*
  2.29.

A lexicographer.

Marrow.

Bdellium. 

An ichneumon. 

A snake-catcher.

The sentiment of love (शृङ्गार).

One who knows hidden treasures.

An epithet of Indra
 Bhāg.*
  1.38.17
 N.*
  5.64.

An epithet of Śiva. 

N.
  of a priest in charge of Sāmaveda. 

A dealer in Kuśa grass.

Gum,  resin
 'कौशिको मुनिभेदे च नकुले शक्रघूकयोः । उद्गातरि कुशाजीवे कोशवत्यहितुण्डिके ॥ गुग्गुलावपि ...' -का A cup,  drinking vessel.

की N.
  of a river in Bihar.

N.
  of the goddess Durgā.

N.
  of one of the four varieties of dramatic style
 सुकुमारार्थसंदर्भा कौशिकी तासु कथ्यते
 see S. D.*  411 et seq. also.

The earth
 'गायत्र्याः सांख्यायनगोत्रत्ववद्भूः कौशिकी' इति कतकः
 त्रातुमर्हसि वीर त्वं पातालादिव कौशिकीम् Rām.*
  5.38.65.

कम् Silk,  silken garment
 Mb.
 *  13.111.14
 Bhāg.*
  1.83.28.

A way of flying (सर्वतोभद्र)
 Mb.
 *  7.48.35. Comp.
   -अरातिः, 

-अरिः a crow. -आत्मजः an epithet of Arjuna.  -आयुधम् rainbow. -फलः the cocoanut tree,  said to have been created by Viśvāmitra (कौशिक)
 the nut being the rudiment of a head. -प्रियः an epithet of Rāma. 

Apte 1890

English

 कौशिक a. (की f.) [कुश-ठञ्,  कुशिक-अण् वा] 1 Incased,  sheathed. 
2 Coming from an owl. 
3 Born of the family of Kuśika. 
4 Silken. 
कः 1 An epithet of विश्वामित्र q. v. 
2 An owl
 U. 2. 29. 
3 A lexicographer. 
4 Marrow. 
5 Bdellium. 
6 An ichneumon. 
7 A snakecatcher. 
8 The sentiment of love (शृंगार). 
9 One who knows hidden treasures. 
10 An epithet of Indra
 N. 5. 64. 
11 An epithet of Śiva. 
का A cup,  drinking vessel. 
की 1 N. of a river in Behār. 
2 N. of the goddess Durgā. 
3 N. of one of the four varieties of dramatic style
 सुकुमारार्थसंदर्भा कौशिकी तासु कथ्यते
 see S. D. 411 et seq. also. 
Comp. 
अरातिः,  
अरिः a crow. 
आत्मजः an epithet of Arjuna. 
आयुधं rainbow. 
फलः the cocoa-nut tree. 
प्रियः an epithet of Rāma. 

Monier Williams Cologne

English

 1. कौशिक mfn.
   (fr.  कुशा or कुशी॑),  ‘having paws’,  an owl,  Suśr.
 
 VarBṛS.
 
 Pañcat.
  &c.
  

 an ichneumon,  L.
 

 coming from an owl,  Suśr.
 

 2. कौशिक mfn.
   forming a receptacle (as a wound
 See कोश-वत्),  Bhpr.
   vi,  35 (v.l. कौष्ठिक)

 sheathed (a sword),  MBh.
   iii,  11461

 silken,  MBh.
   iii

 कौशिक m.
  one who is versed in dictionaries,  L.
 

 a lexicographer,  L.
 

 one who catches snakes,  L.
 

 the fragrant substance bdellium,  L.
 

 marrow,  L.
 

 a kind of seed,  L.
 

 कौशिक n.
  silk,  silk cloth,  Yājñ.
  i,  186
 MBh.
   xiii,  5502

 a silk garment,  BhP.
   x,  83,  28.

 3. कौशिक॑ mfn.
   relating to Kuśika (or to Kauśika),  MBh.
   xiii,  2719

 कौशिक॑ (अस्),  m.
  (g. बिदादि) patr. of Viśvā-mitra (who was the son or grandson of Kuśika),  interpolation after,  RV.
   x,  85
 MBh.
  
 R.
 

 of Gādhi,  Hariv.
  1457

 of Bhadra-śarman,  VBr.
  

 N.
  of a teacher (author of the Kauśikasūtra,  brother of Paippalādi),  BṛĀrUp.
   
 Kauś.
 
 Pāṇ.
  iv,  3,  103
 Hariv.
  11074

 N.
  of a grammarian,  Hariv.
  5501

 of one of Jarāsandhas's generals,  MBh.
   ii,  885

 N.
  of Indra (as originally perhaps belonging to the Kuśikas or friendly to them),  RV.
   i,  10,  11
 ŚBr.
   iii,  3,  4,  19
 ṢaḍvBr. 
 TĀr.
  
 ĀśvŚr.
  
 MBh.
   &c.
  

 of Sūrya,  TBr.
   i,  5,  10,  2,  Sch.

 of a son of Vasu-deva,  VP.
  

 of Śiva,  L.
 

 of an Asura,  Hariv.
  2288

 Vatica robusta,  L.
 

 (in music) N.
  of a Rāga

 (for कैशिक) love,  passion,  L.
 

 कौशिक॑ (आस्),  m.
  pl.
  the descendants of Kuśika,  Hariv.
  1770 ff. 

 (of Kuśa),  R.
  i,  35,  20

Monier Williams 1872

English

 1. कौशिक,  अस्,  ई,  अम्,  being in a sheath or scab-
bard,  sheathed,  incased
 silken,  silk
 (अस्),  m. one
who is versed in dictionaries
 the compiler of a
dictionary,  a lexicographer
 the fragrant substance
bdellium
 marrow
 (आ),  f. a drinking-vessel.

 कौशिक 2. कौशिक,  अस्,  ई,  अम् (fr. कुशिक), 
of the family of Kuśika &c.
 (अस्),  m. a patronymic
of Viśvā-mitra,  who was the son or grandson of Ku-
śika
 N. of a teacher,  author of the Sūtras of the
Atharva-veda
 a brother of Paippalādi
 N. of a
grammarian
 N. of one of Jarāsandha's generals
 an
epithet of Indra (as originally perhaps belonging to the
Kuśikas or friendly to them)
 N. of a son of Vasu-
deva
 N. of an Asura
 an epithet of Śiva
 N. of
the plant Vatica Robusta [cf. कुशिक and अश्व-
कर्ण]
 an ichneumon
 an owl
 love,  passion
 (ई), 
f.,  N. of a river in Bahar,  commonly called Kosi or
Koosa,  created by Viśvā-mitra,  or identified with
Satyavatī,  the sister of Viśvā-mitra
 an epithet of the
goddess Durgā
 N. of a Buddhist female beggar
or परि-व्राजिका
 (अस्,  ई,  अम्),  coming from an owl.
—कौशिक-प्रिय,  अस्,  m. an epithet of Rāma.
—कौशिक-फल,  अस्,  m. the cocoa-nut tree,  (said
to have been created by the sage Viśvā-mitra when
endeavouring to form a human being in rivalry of
Brahmā,  the nut being the rudiment of the head.)
—कौशिकाङ्गुलि,  इस्,  m.,  N. of a teacher.
—कौशि-
कात्मज (°क-आत्°),  अस्,  m. Indra's son,  an epithet of
Arjuna.
—कौशिकायुध (°क-आय्°),  अम्,  n. the bow
of Indra,  the rainbow.
—कौशिकाराति (°क-अर्°),  इस्, 
m. an enemy of owls,  a crow
 also कौशिकारि,  &c.
—कौशिकी-पुत्र,  अस्,  m.,  N. of a teacher.
—कौ-
शिक्य्-ओज अस्,  m. (ओज = ओजस्),  N. of a tree,  = शाखोटा।

 1. कौशिक
 add — (अम्),  n. a silk garment.

Macdonell

English

 कौशिक kauśiká,  〈1.〉 a.
  relating to Kuśika
 m.
  🞄pat. esp. of Viśvāmitra
 (a),  m.
  owl
 ī,  f.
  ep. 🞄of Durgā
 N. of a Buddhist mendicant nun
 🞄〈2.〉 a.
  sheathed
 n.
  silk cloth or garment.

Benfey

English

 1. कौशिक कौशिक,  i. e. कुशिक + अ, 
 I. adj.
  and patronym.  Descending
from Kuśika,  MBh. 13,  2719
 Rām.  1, 
35,  20.
 II. m.
  An owl,  Pañc. 157,  21.
 III. f.
  की, 
 1. The name of a river,  Rām. 
4,  40,  19.
 2. A proper name,  Mālav. 12,  4.

 2. कौशिक कौशिक,  i. e. कोशा + इक, 
 I. adj.
 
 1. Sheathed,  MBh. 3,  11461.
 2. Silken,  MBh. 3,  1002.
 II. n.
  Silken
cloth,  MBh. 13,  5602.

Apte Hindi

Hindi

कौशिक
वि* - कुशिक + अण्
"डब्बे में बन्द,  म्यान में रखा हुआ"

कौशिक
वि* - कुशिक + अण्
रेशमी

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
विश्वामित्र का विशेषण

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
उल्लू

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
कोशकार

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
गूदा

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
गुग्गुल

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
नेवला

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
सपेरा

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
शृङ्गाररस

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
जो गुप्त धन को जानता है

कौशिकः
पुं*
  - कुशिक + अण्
इन्द्र का विशेषण

कौशिकः
पुं*
  - कुश्+ठञ्
"गोंद गुग्गुल,  बैरोजा"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಶಿಕ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮಹರ್ಷಿ
निष्पत्तिः - > "अञ्" (४-१-१०४)
व्युत्पत्तिः - > कुशिकस्य गोत्रापत्यं पुमान्
प्रयोगाः - > "कौशिकेन स किल क्षितीश्वरो राममध्वरविघातशान्तये"
उल्लेखाः - > रघु० ११-१
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾಧಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇಂದ್ರ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-१-९२)
व्युत्पत्तिः - > कुशिकस्यापत्यं पुमान्
प्रयोगाः - > "कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्रमिन्द्रसमप्रभम् । लभेयमिति तंशक्रस्त्रासादभ्येत्य जग्मिवान् । स गाधिरभवद्राजा मघवान् कौशिकः स्वयम् ॥"
उल्लेखाः - > हरिवं०
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೂಬೆ
प्रयोगाः - > "कौशिकः स्वमखिलं परिपश्यन् मन्यते स्म खलु कौशिकमेव"
उल्लेखाः - > नैष० ५-६४
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋಶಕಾರ /ನಿಘಂಟುಕಾರ
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾವಾಡಿಗ
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಗ್ಗುಳ /ಧೂಪದ ಪುಡಿ
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಚ್ಚೆ /ದೇಹಸಾರ
विस्तारः - > "मज्जा तु कौशिकः शुक्रकरोऽस्थ्नः स्नेहसम्भवौ" - अभि० चि० ।
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜರಾಸಂಧನ ಒಬ್ಬ ಸೇನಾಪತಿ
प्रयोगाः - > "स तु सेनापतिं राजा सस्मार भरतर्षभ । कौशिकं चित्रसेनं च तस्मिन् युद्ध उपस्थिते ॥"
उल्लेखाः - > भा० सभा०२२-३२
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಕುಲ /ಮುಂಗುಸಿ
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋಶಾಧ್ಯಕ್ಷ
विस्तारः - > "कौशिको नकुले व्यालग्राहे गुग्गुलुशक्रयोः । कोशज्ञोलूकयोश्च स्यात् विश्वामित्रमुनावपि"- मेदि० ।
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಅಸುರ
कौशिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶೃಂಗಾರರಸ
विस्तारः - > "वात्सल्यशान्तौ तु रसौ शृङ्गारः कौशिकः स्मृतः" - त्रिकाण्ड० ।
कौशिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆ
प्रयोगाः - > "सोषरोदकगोमूत्रः शुध्यत्याविककौशिकम्"
उल्लेखाः - > याज्ञ० १-१८६
कौशिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಕತ್ತಿ
कौशिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೃಮಿಕೋಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ /ರೇಷ್ಮೆಹುಳುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ

L R Vaidya

English

 kOSika {% (I) a. (f. की) %} 1. Incased,  sheathed
 2. silken.

 kOSika {% (II) m. %} 1. An epithet of Indra
an owl
a lexicographer
marrow
an ichneumon
a snake-catcher
the sentiment of love (शृंगार)
an epithet of विश्वामित्र
one who knows a hidden treasure.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

१४,  इन्द्र,  इन्द्रक,  कौशिक,  गुणस्थान,  जिष्णु,  पुरन्दर,  पूर्वप,  भुवन,  भूतग्राम,  मनु,  रज्जु,  लोक,  वज्रिन्,  वासव,  विद्या,  शक,  शक्वरी,  शचीपति,  सुराधिप,  सुरेश

Bopp

Latin

 कौशिक (a कुश s. इक)
1) i. q. कौश. DR. 3. 1.
2) ulula.
HIT. 119. 14.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

कौशिक
पु
कौशिक,  वासव,  उलूक
कौशिकौ वासवोलूकौ सायकावसिमार्गणौ ॥ १९ ॥
verse 3.1.1.19
page 0014

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 कौशिक grammarian. Quoted by Kṣīrasvāmin in Kṣīra-
taraṅgiṇī,  in Mādhavīyadhātuvṛtti,  by Viṭṭhala Oxf.
161^b.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Kauśika, 
(1) (presumably = Skt. id. as gotra-name),  n. of a brahmanical gotra: Mv 〔ii.48.16 ff.〕,  and of an ascetic belonging to it,  〔ii.49.3 ff.〕
 in 〔ii.63.18〕 he is called Nārada by personal name,  which is due to a confusion in the story,  the true form of which is told in Pali,  Jāt. 〔535〕,  where the ascetic is called (Macchari-)Kosiya (Kosika),  and Nārada (= Skt. id.) appears as a quite different character
 many vss of the Jāt. are paralleled in Mv,  including one giving (in Mv,  not in the Jāt.) the name Nārada,  apparently,  to the ascetic (Mv 〔ii.55.3〕 = Jāt. 〔v.395.12〕)
(2) n. of a disciple of Śākyamuni,  to be read in LV 〔1.16〕 instead of Kasphila,  q.v.,  as proved by Tib. ḥug pa = owl
 he may be the same as Pali 3 Kosiya in DPPN
(3) n. of a locality: Māy 〔81〕
 see Lévi,  〔p. 101〕,  [Page196-b] identifying this with Skt. Kuśika
 cf. also Kirfel,  Kosmographie 〔90〕,  Kauśika,  n. of a people.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कौशिक *m. Schlangenbeschwörer,  Śṛṅgārasarv. 136d. 137d.

 कौशिक m. = *Śiva,  Rasas. 208d.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ku sha can
कौशिक

ko shi ka
कौशिक

ko'u shi ka
कौशिक

ko'u shi ka
कौशिक

mkhas pa
१) कुशल २) कृताविन् ३) कृतिन् ४) कोविद ५) कौशल ६) कौशल्य ७) कौशिक ८) चतुर ९) दक्ष १०) निपुण ११) निष्ठित १२) पटु १३) पण्डित १४) पण्डितत्व १५) पाण्डित्य १६) पेशल १७) प्रतीत १८) प्रवीण १९) प्राज्ञ २०) बुद्ध २१) बुद्धिमत् २२) बुध २३) मनीषिन् २४) मेधाविन् २५) विचक्षण २६) विज्ञ २७) विद् २८) विदु २९) विद्वस् ३०) व्यक्त ३१) सत् ३२) सुकर्मार ३३) सूरि

brgya byin
१) इन्द्र २) कौशिक ३) पुरन्दर ४) शक्र

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
इन्द्रो हरिर्दुश्च्यवनोऽच्युताग्रजो वज्री विडौजा मघवान्पुरंदरः ।
प्राचीनबर्हिः पुरुहूतवासवौ संक्रन्दनाखण्डलमेघवाहनाः ॥ १७१ ॥
सुत्रामवास्तोष्पतिदल्मिशक्रा वृषा शुनासीरसहस्रनेत्रौ ।
पर्जन्यहर्यश्वऋभुक्षिबाहुदन्तेयवृद्धश्रवसस्तुराषाट् ॥ १७२ ॥
सुरर्षभस्तपस्तक्षो जिष्णुर्वरशतक्रतुः ।
कौशिकः पूर्वदिग्देवाप्सरःस्वर्गशचीपतिः ॥ १७३ ॥
पृतनाषाडुग्रधन्वा मरुत्वान्मघवास्य तु ।
-wordlist-
 
दिक्पाल (पुं),  इन्द्र (पुं),  हरि (पुं),  दुश्च्यवन (पुं),  अच्युताग्रज (पुं),  वज्रिन् (पुं),  विडौजस् (पुं),  मघवन् (पुं),  पुरन्दर (पुं),  प्राचीनबर्हिस् (पुं),  पुरुहूत (पुं),  वासव (पुं),  सङ्क्रन्दन (पुं),  आखण्डल (पुं),  मेघवाहन (पुं),  सुत्रामन् (पुं),  वास्तोष्पति (पुं),  दल्मि (पुं),  शक्र (पुं),  वृषन् (पुं),  सुनाशीर (पुं),  सहस्रनेत्र (पुं),  पर्जन्य (पुं),  हर्यश्व (पुं),  ऋभुक्षिन् (पुं),  बाहुदन्तेय (पुं),  वृद्धश्रवस् (पुं),  तुराषाह् (पुं),  सुरर्षभ (पुं),  तपस्तक्ष (पुं),  जिष्णु (पुं),  वरक्रतु (पुं),  शतक्रतु (पुं),  कौशिक (पुं),  पूर्वदिक्पति (पुं),  देवपति (पुं),  अप्सरःपति (पुं),  स्वर्गपति (पुं),  शचीपति (पुं),  पृतनाषाह् (पुं),  उग्रधन्वन् (पुं),  मरुत्वत् (पुं),  मघवन् (पुं)

--source--
 
मज्जा तु कौशिकः शुक्रकरोऽस्थ्नः स्नेहसंभवौ ॥ ६२८ ॥
-wordlist-
 
मज्जन् (पुं),  कौशिक (पुं),  शुक्रकर (पुं),  अस्थिस्नेह (पुं),  अस्थिसम्भव (पुं),  मज्जा (स्त्री)

--source--
 
त्रिशङ्कुयाजी गाधेयो विश्वामित्रश्च कौशिकः ।
-wordlist-
 
त्रिशङ्कुयाजिन् (पुं),  गाधेय (पुं),  विश्वामित्र (पुं),  कौशिक (पुं)

--source--
 
घूके निशाटः काकारिः कौशिकोलूकपेचकाः ।
दिवान्धोऽथ निशावेदी कुक्कुटश्चरणायुधः ॥ १३२४ ॥
कृकवाकुस्ताम्रचूडो विवृताक्षः शिखण्डिकः ।
-wordlist-
 
घूक (पुं),  निशाट (पुं),  काकारि (पुं),  कौशिक (पुं),  उलूक (पुं),  पेचक (पुं),  दिवान्ध (पुं),  निशावेदिन् (पुं),  कुक्कुट (पुं),  चरणायुध (पुं),  कृकवाकु (पुं),  ताम्रचूड (पुं),  विवृताक्ष (पुं),  शिखण्डिक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

इन्द्र
इन्द्र,  दुश्च्यवन,  हरि,  सुरपति,  सङ्क्रन्दन,  वासव,  वृत्रारि,  बलसूदन,  शतमख,  वृद्धश्रवस्,  कौशिक,  जिष्णु,  वज्रधर,  सहस्रनयन,  वास्तोष्पति,  गोपति,  पर्जन्य,  मघवन्,  वृषन्,  हरिहय,  प्राचीनबर्हिस्,  पुरुहूत,  पृतनाषाट्,  पुरन्दर,  पूर्वदिक्पति,  स्वाराज्,  आखण्डल,  तुराषाह्,  सुत्रामन्,  गोत्रभिद्,  सुनासीर,  शक्र,  उग्रधन्वन्,  हरिवत्,  पाकशासन,  दिवस्पति,  विडौजस्,  मरुत्वत्,  मेघवाहन
इन्द्रो दुश्च्यवनो हरिः सुरपतिः सङ्क्रन्दनो वासवो, 
वृत्रारिर्बलसूदनः शतमखो वृद्धश्रवाः कौशिकः ।
जिष्णुर्वज्रधरः सहस्रनयनो वास्तोष्पतिर्गोपतिः, 
पर्जन्यो मघवा वृषा हरिहयः प्राचीनबर्हिः स्मृतः ॥ ५२ ॥
पुरुहूतः पृतनाषाट् पुरन्दरः पूर्वदिक्पतिः स्वाराट् ।
आखण्डलस्तुराषाट् सुत्रामा गोत्रभित्सुनासीरः ॥ ५३ ॥
शक्रः स्यादुग्रधन्वा च हरिवान्पाकशासनः ।
दिवस्पतिर्विडौजाश्च मरुत्वान्मेघवाहनः ॥ ५४ ॥
verse 1.1.1.52
page 0008

उलूक
उलूक,  कौशिक,  ध्वाङ्क्षाराति,  निशाटन
उलूकः कौशिकः प्रोक्तो ध्वाङ्क्षारातिर्निशाटनः ।
verse 2.1.1.246
page 0030

नाममाला

Sanskrit

देवपति,  सेन्द्रपति,  स्वर्गवासपति,  स्वर्गपति,  नाकपति,  नाकेन्द्र,  शक्र,  इन्द्र,  शुनासीर,  शतक्रतु,  प्राचीनबर्हिस्,  सुत्रामन्,  वज्रिन्,  आखण्डल,  हरि,  बलशत्रु,  गोत्रशत्रु,  पाकशत्रु,  नमुचिशत्रु,  वृत्रहन्,  सहस्राक्ष,  गीर्वाणेश,  पुरन्दर,  विडौजस्,  अश्व,  अप्सरोनाथ,  वासव,  हरिवाहन,  मरुत्,  मरुत्वत्,  वृषन्,  ऐरावणाधिप,  शतमन्यु,  तुराषाह्,  पुरुहूत,  कौशिक,  संक्रन्दन,  मघवन्,  पुलोमारि,  मरुत्सख
तत्पतिः शक्र इन्द्रश्च शुनासीरः शतक्रतुः ।
प्राचीनबर्हिः सुत्रामा वज्री चाखण्डलो हरिः ॥ ५७ ॥
शत्रुर्बलस्य गोत्रस्य पाकस्य नमुचेरपि ।
वृत्रहा च सहस्राक्षो गीर्वाणेशः पुरन्दरः ॥ ५८ ॥
विडौजाश्चाप्सरोनाथो वासवो हरिवाहनः ।
मरुतश्च मरुत्वाँश्च वृषा चैरावणाधिपः ॥ ५९ ॥
शतमन्युस्तुराषाट् च पुरुहूतश्च कौशिकः ।
संक्रन्दनोऽथ मघवान् पुलोमारिर्मरुत्सखः ॥ ६० ॥
verse 0.1.1.57
page 0032

Mahabharata

English

Kauśika^1 (“descendant of Kuśika”) = Viśvāmitra: I,  2936,  6695
 III,  8120,  8121 (Vº),  8311 (Vº),  8313
 V,  3722,  3728,  3972 (reme…yathā…Haimavatyāñ ca Kºaḥ),  4021,  7354 (ºsyāśrame)
 IX,  2295,  2384 (ṛshisattamaṃ)
 XII,  1594(?),  5352,  5353,  5367,  5410,  7599,  ††13205(?)
 XIII,  1350,  2897 (dvijaḥ),  7116 (Vº).

Kauśika^2 (do.) = Ashṭaka: V,  4089 (Aº).

Kauśika^3 (“the son of Kuśika”) = Gādhi: IX,  2297
 XIII,  2897.

Kauśika^4 = Caṇḍakauśika: II,  760.

Kauśika^5 = Indra: III,  331,  10312,  10711
 XII,  1720 (Gādhir nāma…Pākaśāsanaḥ,  incarnate as Gādhi)
 XIII,  829,  877 (Devarājaḥ),  3590,  3600 (read Kºa with B.),  6950 (ºsya Śacī).

Kauśika, ^6 various brahmans,  descendants of Kuśika. § 264 (Sabhākriyāp.): II,  4,  107.--§ 277 (Jarāsandhavadhap.): II,  21,  807 (ºo Maṇimāṃś ca,  had favoured the country of the Māgadhas,  = Caṇḍakauśika?,  = Viśvāmitra?).--§ 479 (Pativratop.): III,  206,  13652,  13700.--§ 608g (Karṇap.): An ascetic K. lived near a village where many rivers met. He made a vow always to speak the truth,  and became celebrated as a speaker of truth. From fear of robbers,  certain persons entered that wood. The robbers came and asked K. by which path the men had gone,  and he told them the truth
 the robbers finding out the persons slew them all. K. fell into a grievous hell: VIII,  69,  3439,  3446,  3448,  3449,  3451,  3452,  3454.--§ 641 (Rājadh.): XII,  109,  4030 (?Nīl. and PCR. take kauśikaḥ in the sense of ‘an owl’,  but this verse seems to allude to VIII,  69,  although the text is in disorder).--§ 662b (Jāpakop.): XII,  199,  7201 (Paippalādiḥ sa-Kauśikaḥ).

Kauśika^7,  the senāpati of Jarāsandha. § 277 (Jarāsandhavadhap.): II,  22,  885 (formerly named Haṃsa).

Kauśika^8 (III,  8134),  v. Kauśikī.

Kauśika,  adj. (“relating to Kuśika or Kauśika”). § 435 (Jaṭāsuravadhap.): III,  157,  11461 (khaḍgaṃ).--§ 593 (Abhimanyuvadhap.): VII,  48,  1920 (mārgaiḥ Kºādyaiḥ).-§ 602 (Droṇavadhap.): VII,  191,  8793 (sampātaṃ?).-§ 615 (Gadāyuddhap.): IX,  57,  3223 (mārgān).--§ 745b (Cyavanop.): XIII,  52,  2719 (vaṃśāt).

Kauśika,  pl. (ºāḥ) (the descendants of Kuśika or Kauśika). § 225 (Vāsishṭha): I,  176,  6739.

पुराणम्

English

कौशिक १ / KAUŚIKA I. (viśvāmitra). See under viśvāmitra.

कौशिक २ / KAUŚIKA II. A hermit who lived in the palace of yudhiṣṭhira. It is mentioned in mahābhārata,  Udyoga Parva,  Chapter 83,  that while going to hastināpura,  śrī kṛṣṇa met this hermit on the way.

कौशिक ३ / KAUŚIKA III. A minister of jarāsandha. It is mentioned in mahābhārata,  Sabhā Parva,  Stanza 22,  that he had another name haṁsa also.

कौशिक ४ / KAUŚIKA IV. While the pāṇḍavas were leading forest life,  the hermit mārkaṇḍeya told the story of a noble Brahmin named kauśika,  to dharmaputra. Once this  Brahmin sat under a tree and performed penance. A small crane which sat on a branch of the tree passed excreta on the head of the Brahmin. He became angry and looked at the bird. Instantly the bird was reduced to ashes. The Brahmin sincerely repented and went to the countryside to live on alms. Once he reached the house of a Brahmin. The wife of the Brahmin came to the door and requested him to wait a bit. Immediately her husband arrived,  and she,  being engaged in looking after the needs of her husband forgot the Brahmin kauśika,  who became angry and spoke cruel words to her. She argued that the noblest deed was looking after one's husband and that it was not meet and right for Brahmins to get angry. She advised kauśika to go to Mithilāpurī and to receive advice from the famous dharmavyādha. kauśika repented his rash nature,  went to dharmavyādha and received advice from him. He returned home and lived peacefully with his parents. (M.B. Vana Parva,  ten chapters from 206).
Though a man of veracity,  he finally had to go to hell,  for the following reason. While he was engaged in penance in the forest some thieves came by that way with some stolen goods. The owners of the goods were chasing the thieves. kauśika told them the way by which the thieves had gone. So at the end kauśika was thrown into hell. (M.B. karṇa Parva,  Chapter 69).

कौशिक ५ / KAUŚIKA V. A King of the puru dynasty. kapila was his father and gṛtsapati was his brother. The four castes brāhmaṇa,  kṣatriya,  vaiśya and śūdra originated from gṛtsapati. (agni purāṇa,  Chapter 278).

कौशिक ६ / KAUŚIKA VI. A hermit. This ancient hermit lived in kurukṣetra. His sons Svasṛpa,  krodhana,  Hiṁsra,  Piśuna,  kavi,  vāgduṣṭa,  and Pitṛvarttī lived with hermit garga for learning under him. Their names indicated their character. Their father died. The sons were in poverty. At this time rain ceased altogether. garga asked his disciples to take his milch cow to the forest for grazing. Owing to hunger the brothers decided to kill and eat the cow. But the youngest said: “If you are bent on killing the cow,  we had better make use of it as an offering to the Manes,  and no sin will visit us.”
All agreed to this and Pitṛvarttī killed the cow and began the sacrifice. Two elder brothers were employed in worshipping the gods and three were detailed to give offerings to the manes. One was asked to be the guest. Pitṛvarttī was the sacrificer. Remembering the ancestors with reverence he began the sacrifice in accordance with the rites. Thus the seven hermits ate the cow and told garga that the cow was caught by a tiger.
In due course the seven of them died,  and took rebirth as rude low-caste people in Dāśapura. Because of the sacrifice and offerings to the Manes they had the remembrance of their previous birth. So they feared god and took fast and vow at a holy bath and in the presence of a multitude cast off their lives and were born again as animals in Kālañjara hills. Because of their abstinence due to knowledge they cast off their lives by Prapatana (jumping down from the top of the mountain) and were born again as Ruddy geese,  in the Mānasasaras whentheir names were sumanas,  kusuma,  vasu,  Citradarśī,  Sudarśī,  Jñātā and Jñānapāraga-names conforming to their character. The seven brothers became pure and sinless by their union with God the  Supreme Spirit. But three of them fell out of the union because of their desire. They saw the pleasurable life led by aṇuha the King of pāñcāla who was immensely wealthy with many beautiful wives. At the sight of this,  one of the geese--the Brahmin pitṛvartti,  who performed the sacrifice of offering to the Manes because of his love for his father--wished to become a king. Seeing the two wealthy ministers who led luxurious lives,  two of the ruddy geese wanted to become ministers. Accordingly pitṛvartti was born as brahmadatta the son of Vaibhrāja and the other two as sons of ministers with names puṇḍarīka and Subālaka. brahmadatta was anointed as King of pāñcāla in the great city of kāmpilya. That King was mighty,  loving his father well,  always desirous of giving offerings to Manes and harmonious with God,  having the ability to read the hearts of every living being. He married sannati the daughter of sudeva. This woman in her previous birth was the cow of garga. As this cow was used as offering to the Manes she got rebirth as a religious-minded woman and became the queen of brahmadatta,  who ruled over the kingdom well for a long time.
Once the King and the queen were walking in the garden when they saw two ants which were quarrelling with each other. They were husband and wife. After a time the quarrel ended and they grew more loving than before and the she-ant pressed closely against her husband. brahmadatta hearing their conversation stood smiling. He could understand the language of every living being because of the merits of his previous births. When the King smiled his wife asked him for the reason. He described to his wife the quarrel of the antcouple. The queen did not believe his words. She thought that the King had been making fun of her. She asked him how he learned the language of birds and beasts. But the King could not give an answer and he became thoughtful. The remaining four of the ruddy geese took rebirth as the sons of a poor Brahmin in the same city of kāmpilya. They had the remembrance of previous births. Their names were dhṛtimān,  Sarvadarśī,  Vidyācandra and Tapodhika,  names befitting their character. They decided to perform severe penance to attain Supreme bliss,  and were about to get away from the house when their father,  the poor Brahmin cried bitterly,  being helpless. They taught their father the following poem and advised him to recite the poem before the King the next morning,  in order to get plenty of wealth.“Noble Brahmins in kurukṣetra
The seven foresters in Dāśapura
deer in Kālañjara and in mānasa
Ruddy geese,  the same now are men.” brahmadatta who was not able to give answer to the question of his wife,  was about to go out from the palace for a walk with his wife and ministers,  when the old brahmin made his appearance and recited the poem taught by his sons,  to the King. When the King heard the stanza he remembered the previous births and fainted and fell down. The two ministers,  Subālaka son of bābhravya the author of the science of love and puṇḍarīka son of pāñcāla the author of the science of medicine and treatment,  also remembered about their previous births and fell down with grief. The three of them lamented about their fall from the union with the Supreme Spirit. brahmadatta gave that old Brahmin plenty  of wealth and villages and sent him away contented. After anointing his son viṣvaksena as King,  brahmadatta and his retinue went to Mānasasaras for penance. For a while they lived in the forest engaged in penance and then cast off their lives and entered the world of Supreme bliss. (padma purāṇa,  Part 3,  Chapter 10).

कौशिक ७ / KAUŚIKA VII. A King. This king became a cock at night. His wife viśālā was filled with grief at this transfiguration of her husband in the night. She told her grief to the hermit gālava who told the queen about the previous birth of her husband as follows:-“In the previous birth he used to eat cocks to get strength. Knowing this Tāmracūḍa the king of fowls cursed him. “You shall become a cock during nights.” That is why your husband has become a cock.” According to the advice of the hermit the King began to worship Lord śiva and he was liberated from the curse. (skanda purāṇa).

Vedic Reference

English

 Kauśika is an epithet of Indra as ‘connected with the
Kuśikas, ’ and also of Viśvāmitra as ‘son of Kuśika.’^1 A
teacher named Kauśika is mentioned as a pupil of Kauṇḍinya
in the first two Vaṃśias (lists of teachers) of the Bṛhadāraṇyaka
Upaniṣad.^2
1) In a late Khila,  Scheftelowitz,  Die
Apokryphen des Ṛgveda,  104.
2) ii. 6,  1
 iv. 6,  1 (Kāṇva recension).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कौशिकः,  पुं,
   (कुशिकस्यापत्यम् ऋष्यण् । कुशिकेतद्वंशे भवो वा इत्यण् ।) इन्द्रः । (अयं हि तप-स्विनः कुशिकराज्ञस्तपःप्रभावं विचार्य्य त्रासात्तत्पुत्त्रतामङ्गीचकार ।यथा,  हविवंशे । २७ । १३-१६ ।“कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्त्रमिन्द्रसमं विभुः ।लभेयमिति तं शक्रस्त्रासादभेत्य जज्ञिवान् ॥
पूर्णे वर्षसहस्ने वै तन्तु शक्रो ह्यपश्यत ।अत्युग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः ॥
समर्थं पुत्त्रजनने स्वमेवांशमवासयत् ।पुत्त्रत्वे कल्पयामास स देवेन्द्रः सुरोत्तमः ॥
स गाधिरभवद्राजा मघवान् कौशिकः स्वयम्” ॥
पक्षे तु देवेन्द्रस्य जन्मकाले कुशावृतत्वात् कौशि-कत्वमिति । कुशेन वृत इति ठञ् ।यथा,  हरिवंशे । २१९ । २--३ ॥
“स वज्री कवची जिष्णुरदित्यामभिजज्ञिवान् ।स्मृतेः सहायो द्युतिमान् यथा सोऽध्वर्युभिः स्तुतः ।जातमात्रस्तु भगवान् अदित्यां स कुशैर्वृतः ।तदाप्रभृति देवेशः कौशिकत्वमुपागतः” ॥
)गुग्गुलुः । उलूकः । व्यालग्राही । इत्यमरः । २ । ४ ।३४ ॥
 नकुलः । कोशज्ञः । (मगधराजजरासन्धस्यसेनापतिर्हंसनामा नरपतिरपि कौशिकनाम्नाविश्रुत आसीत् । यथा,  महाभारते । २ ।जरासन्धवधपर्व्वणि । २२ । ३१-३२ ।“स तु सेनापतिं राजा सस्मार भरतर्षभ ! ।कौशिकं चित्रसेनञ्च तस्मिन् युद्ध उपस्थिते ॥
ययोस्तु नामनी राजन् ! हंसेति डिभकेति च ।पूर्व्वं संकथिते पुंभिनृलोके लोकसत्कृते” ॥
कुशिकस्य गोत्रापत्यं इति विदाद्यञ् । कुशिकस्यपुत्त्रो गाधिस्तत्पुत्त्रो विश्वामित्रोऽपि कुशिकवंश-जातत्वात् कौशिकः । (विश्वामित्रमुनिः । इतिमेदिनी । (यथा,  रामायणे । १ । २१ । १ ।“तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य स्नेहपर्य्याकुलाक्षरम् ।समन्युः कौशिको वाक्यं प्रत्युवाच महीपतिम्” ॥
पुरुवंशीयनृपविशेषः । यथा,  हरिवंशे ।“प्रतिष्ठायाश्च द्वौ पुत्त्रौ पैप्पलादिश्च कौशिकः” ॥
कोशं करोतीति । कोश + ठक् ठञ् वा बाहुल-कात् ।) कोषकारः । इति शब्दरत्नावली ॥
 शृङ्गार-रसः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 मज्जा । इति हेम-चन्द्रः ॥
 अश्वकर्णवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(कोशात् कृमिकोशाज्जातम् । कृमिकोषोद्भवे, त्रि । यथा,  महाभारते । ३ । २७ । १४ ।“या त्वाहं कौशिकैर्वस्त्रैः शुभैराच्छादितं पुरा ।दृष्टवत्यस्मि राजेन्द्र ! सात्वां पश्यामि चीरिणम्” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कौशिक न०
  कुशिकस्यापत्यं ऋष्यण् कुशेन दृतः अध्या० ठञ् ।कुशिके तद्वंशे भवः अण् वा । १ इन्द्रे २ भेचके पुंस्त्री०उमयत्र “अणकुवत् सोढुतधीरलोचतः सहलरश्मेरिवयस्य दर्शनम् । प्रविश्य हेमाद्रिगुहागृहान्तरं निनावबिभ्यद्दिवसानि कौशिकः” माघः । इन्द्रस्य कुशिकपुत्रत्व-प्राप्तिकथा “कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्रमिन्द्रसमप्रभम् ।लभेयमिति तं शक्रस्त्रासादभ्येत्य जग्मिवान् । स गाधि-रभवद्राजा मघवान् कौशिकः स्वयम्” हरिवं० १ अ० ।“कुशिकस्तु तपस्तेपे” इत्यपक्रम्य “अत्युग्नतपसं दृष्ट्वासहस्राक्षःपुरन्दरः । समर्थं पुत्रजनने स्वमेवांशमवासयत् ।पुत्रत्वे कल्पयामास स देवेन्द्रः सुरोत्तमः । स गाधिर-भवदाजा मघवान् कौशिकः स्वयम्” हरिवं० २७ अ० ।कुशैर्वृतत्वाद्वा कौशिकत्वमस्य यथाह तत्रै“जात मात्रस्तु भगवानदित्यां स(शक्रः)कुशैर्वृतः । तदाप्रभृति देवेशः कौशिकत्वमुपागतः” हरि० २२७ अ० ।३ गुग्गुलौ ४ व्यालग्राहिणि (सापुडे) अमरः । ६ नकुले७ कोषाध्यक्षे मेदि० । ८ कोषकारे शब्दरत्ना० ९ शृङ्गार-रसे त्रिका० १० मज्जनि हेम० ११ अश्वकर्णवृक्षे राज-नि० । कुशिक्रस्य गोत्रापत्यम् विदा० अञ् । १२ विश्वा-मित्रमुनौ स हि कुशिकपुत्रस्य गाधेरपत्यम् । कुशि-कशब्दे तन्मूलं दृश्यम् । “अपिबच्च ततः सोममिन्द्रेणसह कौशिकः” भा० आ० १७५ अ० ।१३ पौरववंश्ये नृपभेदे । “पारीक्षितस्य द्वौ पुत्रौ” इत्युप-क्रमे “प्रतिष्ठायाश्च द्वौ पुत्रौ पैप्पलादिश्च कौशिकः” हरिव१९१ अ० । जरासन्धनृपस्य हंसनामके १४ सेनापतिभेदे “सतृ(जरासन्धः)सेनापती! राजा सस्मार भरतर्षभ! । कौ-शिकं चित्रसेनञ्च तस्मिन् युद्धे उपस्थिते । ययोस्तो नामनीराजन् हंसेति डिम्बकेति च” भा० स० २१ अ० । तस्य चकौशिकवंश्यत्वात् तथात्वम् । १५ असुरभेदे “खसृमः शा-लवदनः करालः कौशिकः शरः” हरिव० ४२ अ० ।कुशिकवंशोद्भवत्वात् १६ नदीभेदे स्त्री तस्या उत्पत्तिकथारामा० आ० ३४ अ०“कुशवशप्रसूतोऽस्मि कौशिको रघुनन्दन! । पूर्व्वजा भ-गिनी चापि मम राघव! सुब्रता । नाम्ना सत्यवती नामऋचोके प्रतिपादिता । सशरीरा गता स्वर्गं भर्त्तार-मनुवर्त्तिनी । कौशिकी परमोदारा पवृत्ता च महानदी ।दिव्यपुष्पोदका रम्या हिमवन्तमुपाश्रिता । लोकस्यहितकार्यार्थं प्रवृत्ता भगिनी मम । ततोऽहं हिम-वत्पार्श्व वसानि नियतः सुखम् । भगिन्यां स्नेहसं-यक्तः कौशिक्यां रघुनन्दन! । सा तु सत्यवती पुण्यासत्ये धर्म्मे प्रतिष्ठिता । पतिव्रता महाभागा कौशिकीसरिता वरा”“तत्र मासं वामेद्वीर! कौशिक्यां भरतर्षभ! । अश्वमेधस्य यत् पुण्यं तन्मासेनाधिगच्छति” भा० व० ८१ अ० । “कुशि-कस्याश्रमं गच्छेत् सर्व्वपापप्रमोचनम् । कौशिकीं तत्रगच्छेत महापापप्रणाशिनीम् । राजसूयस्य यज्ञस्य फलंप्राप्नोति मानवः” तत्रैवाध्याये । “इयञ्च नदी हिमवतःनिःसृता चम्पानगरसन्निकृष्टे उत्तरपारे गङ्गायां सङ्गतो ।“ततोगच्छेत राजेन्द्र! । चम्पकारण्यसुत्तमम्” ततैत्युक्ते-स्तस्यास्तत्सन्निकृष्टत्वम् । १८ यशोदाकन्यात्वेनोत्पन्नायांयोगमायायाम् । कौशिकेन्द्रेण भगिनीत्वेन कल्प-नेन विष्णुना तस्यास्तन्नामकरणात्तथात्वं यथोक्तम्“तत्र त्वां शतदृक् शक्रोमत्प्रदिष्टेन कर्म्मणा । अभिषेकेणादिव्येन दैवतैः सह योक्ष्यसे । तत्रैव त्वां भगिन्यर्थेग्रहीष्यति स वासवः । कुशिकस्य तु गोत्रेण कौशिकीत्वं भविष्यसि” हरिव० ५८ अ० योगमायां प्रति विष्णूक्तिः ।“आर्य्या कात्यायनी देवी कौशिकी ब्रह्मचारिणी” भा०हरि० ५९ अ० । पार्व्वत्याः शरीरकीश(षा)त्निःसृतं १९ दे-वीमूर्त्तिभेदे तस्य च मूर्द्धन्यमध्यतापीति भेदः तन्मूलंदेवीमाहात्म्यवाक्यं तच्च कोशशब्दे दर्शितं नाठ्ये २० वृत्ति-भेदे अलङ्कारशब्दे लक्षणादिकं दृश्यम्

Capeller

German

 1. कौशिक॑ zu Kuśika gehörig
 m.
  Patron. 
versch. Männer. f.
  ई Bein.  der Durgā
Frauenname.

 2. कौशिक n.
  Seidenzeug.

 3. कौशिक m.
  Eule.

Grassman

German

 kauśiká,  a.,  dem Geschlechte des kuśiká hold.
-a indra {10, 11}.

Burnouf

French

 कौशिक कौशिक a. (कोश) de soie
		 de कुश। -- S.
n.
  vêtement ou étoffe de soie.

 कौशिक कौशिक m.
  (कोश) hibou
 mangouste
		 au fig.
preneur de serpents.
		 Compilateur de dictionnaires.
		 Oliban ou
bdellium. 
		 Moelle.
		 Passion,  amour.
		 Surn.  d'Indra.
कौशिकफल m.
  noix de coco.

 कौशिक कौशिक m.
  np. de Viśvāmitra. poète védique, 
petit-fils de Kuśa.
कौशिकप्रिय m.
  l'ami de Viśvāmitra. Rāma.

Stchoupak

French

 १ कौशिक-
 a. qui se rapporte à Kuśika 
 m.
  patron.  de divers
personnages (not. de Viśvāmitra et d'Indra) 
 pl.
  les descendants de Kuśa 
-ई- f.
  n.
  d'une rivière (Kosi,  près de Bhagalpur) 
 d'une nonne
bouddhiste.

 २ कौशिक-
 a. fourré (épée) 
 de soie 
 nt. tissu de soie (de cocon), 
vêtement de soie.

 ३ कौशिक-
 m.
  hibou.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.