| YouTube Channel

कोषकार (koSakAra)

 
शब्दसागरः
English
कोषकार
m.
(-रः)
1. Sugar cane, or a variety.
2. The silk worm, or the
insect while in its cocoon.
3. A lexicographer.
4. A chrysalis, or
(pupa.)
E.
कोष a sheathe, and कार what makes
also कोशकार or
with कन् added कोशकारक and कोषकारक.
Yates
English
कोष-कार (रः) 1.
m.
A sugar-cane
silk-worm
a chrysalis.
Wilson
English
कोषकार
m.
(-रः)
1 Sugar cane, or a variety.
2 The silk worm, or the insect while in its cocoon.
3 A chrysalis, or (pupa.)
E.
कोश a sheathe, and कार what makes
also कोशकार or with
कन् added कोशकारक and कोशकारक.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कोश(ष)कार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಘಂಟುಕಾರ
निष्पत्तिः - > डुकृञ् (करणे) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > कोशं करोति
कोश(ष)कार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೇಷ್ಮೆಹುಳು
निष्पत्तिः - > डुकृञ् (करणे) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > कोशं तन्तुभिः स्ववेष्टनं करोति
प्रयोगाः - > "स्ववेष्टमानं बहुभिर्मोहात् तन्तुभिरात्मजैः कोशकार इवात्मानं वेष्टयन्नावबुध्यसे"
उल्लेखाः - > भा० शान्ति० ३२९-२८
कोश(ष)कार
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕತ್ತಿಯ ಒರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವವನು
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कोषकारः,
पुं,
(कोषं करोति स्वपत्रत्वगादिभिरा-त्मानं छादयति कोष + कृ + “कर्म्मण्यण्” ।२ इति अण् ।) इक्षुः इति शब्दरत्नावली
इक्षुविशेषः कुषारि इति भाषा अस्य गुणाः ।गुरुत्वम् शीतत्वम् रक्तपित्तक्षयापहत्वञ्च ।इति राजवल्लभः
(कोषं स्ववेष्टनं स्वमुखनिःसृत-लालारूपतन्तुभिः करोतीति कृ + अण् ।)कीटविशेषः गुटिपोका इति भाषा तत्प-र्य्यायः तन्त्रकीटः इति जटाधरः
(यथा, महाभारते १२ ३२९ २९ ।“अलं परिग्रहेणेह दोषवान् हि परिग्रहः ।कृमिर्हि कोषकारस्तु बध्यते स्वपरिग्रहात्”
कोषं अथः सह शब्दसंयोजनरूपग्रन्थविशेषंकरोतीति ।) अभिधानकर्त्ता तालव्यमध्यो-ऽप्ययम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कोश(ष)कार
पु०
कोशं(षं)करोति कृ--ण्वुल् उप० स० खड्-गाद्यावरणकारके स्त्रियां टाप् सि० कौ० तस्य पत्नी ङीष् ।मुग्धबोधमते ईप् “नेरृत्यै कोषकारीम्” यजु०३० १४ “खड्गावरणकोश(ष)कारिणीम् स्त्रियम्” वेददी० ।२ इक्षुभेदे शब्दरत्ना० कोषं स्ववेष्टनं तन्तुभिः करोतिकृ--अण् कींटभेदे (गुटिपोका) “संवेष्टमानं बहुभिःमोहात्तन्तुभिरात्मजैः कोषकारमिवात्मानं वेष्टयन्नाव-वघ्यते” भा० शा० ३३१ अ०