| YouTube Channel

कोलम् (kolam)

 
Apte Hindi
Hindi
कोलम्
नपुं*
- कुल् - अच्
एक तोले का भार
कोलम्
नपुं*
- कुल् - अच्
काली मिर्च
कोलम्
नपुं*
- कुल् - अच्
एक प्रकार का बेर
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मरीचम्, मल्लजम्, उल्लाघःउषणम्, ऊषणम्, औषणशौण्डी, कफविरोधि, कृष्णः, केवलद्रव्यम्, कोलम्, कोलकम्, चन्द्रकम्, तीक्ष्णः, द्वारवृत्तम्, धार्मपत्तनम्, पवितम्, मरिचम्, लोहाख्यम्, विरावृत्तम्, वृत्तफलम्, वेणुनम्, वेल्लजम्, वेल्लनम्, शनिजम्, शुद्धम्, श्यामम्
noun
लताप्रकारकः यस्याः कटुः कृष्णवर्णीया लघुगुलिका या भोजने उपस्कररूपेण उपयुज्यते।
"कृषकः कृषीक्षेत्रात् मरीचम् आमूलात् उद्गृह्णाति।"
Synonyms:
ऊषणम्, उषणम्, मरीचम्, मरिची, द्वारवृत्तम्, मरिचम्, औषनम्, शनिजम्, पवितम्, वलितम्, कोलकम्, उल्लाघः, वेणुनम्, वृत्तफलम्, कोलम्, श्यामलः, लोहाख्यम्, वलितम्
noun
एकः कृष्णवर्णीयः लघुः कुण्डलाकारः कटुः व्यञ्जनविशेषः।
"मम पितामहः ऊषणं मिश्रीय एव चायं पिबति।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कुल संस्त्याने बन्धुषु च”@} 2 ज्वलादिः।
‘सन्ताने’ इत्येके।
संस्त्यानम् = सङ्घातः।
बन्धुशब्देन तद्व्यापारो विवाहादिः लक्ष्यते।
कोलकः-लिका, कोलकः-लिका, 3 चुकुलिषकः-चुकोलिषकः-षिका, चोकुलकः-लिका
कोलिता-त्री, कोलयिता-त्री, चुकुलिषिता-चुकोलिषिता-त्री, चोकुलिता-त्री
कोलन्-न्ती, कोलयन्-न्ती, चुकुलिषन्-चुकोलिषन्-न्ती
-- कोलिष्यन्-न्ती-ती, कोलयिष्यन्-न्ती-ती, चुकुलिषिष्यन्-चुकोलिषिष्यन्-न्ती-ती
4 व्यतिकोलमानः, कोलयमानः, -- चोकुल्यमानः
5 व्यतिकोलिष्यमाणः, कोलयिष्यमाणः, -- चोकुलिष्यमाणः
कुल्-कुलौ-कुलः
-- -- -- 6 कुलितम् कोलितम् तः, कोलितः, चुकुलिषितः-चुकोलिषितः, चोकुलितः-तवान्
7 कुलः-कोलः, कुलम्, चुकुलिषुः-चुकोलिषुः, चोकुलः
कोलितव्यम्, कोलयितव्यम्, चुकुलिषितव्यम्-चुकोलिषितव्यम्, चोकुलितव्यम्, कोलनीयम्, 8 कोलनीयम्, चुकुलिषणीयम्-चुकोलिषणीयम्, चोकुलनीयम्
कोल्यम्, कोल्यम्, चुकुलिष्यम्-चुकोलिष्यम्, चोकुल्यम्
ईषत्कोलः-दुष्कोलः-सुकोलः
-- -- कुल्यमानः, कोल्यमानः, चुकुलिष्यमाणः-चुकोलिष्यमाणः, चोकुल्यमानः
9 कोलः, कोलः, चुकुलिषः-चुकोलिषः, चोकुलः
कोलितुम्, कोलयितुम्, चुकुलिषितुम्-चुकोलिषितुम्, चोकुलितुम्
कुल्तिः, कोलना, चुकुलिषा-चुकोलिषा, चोकुला
कोलनम्, कोलनम्, चुकुलिषणम्-चुकोलिषणम्, चोकुलनम्
कुलित्वा कोलित्वा कोलयित्वा, चुकुलिषित्वा-चुकोलिषित्वा, चोकुलित्वा
प्रकुल्य, प्रकोल्य, प्रचुकुलिष्य-प्रचुकोलिष्य, प्रचोकुल्य
कोलम् २, कुलित्वा -कोलित्वा २, कोलम् २, कोलयित्वा २, चुकुलिषम् २, चुकुलिषित्वा २, चुकोलिषम् २, चुकोलिषित्वा २, चोकुलम्
चोकुलित्वा
10 कुलालः।
11
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२३१)
02
=>
(१-भ्वादिः-८४२। अक। सेट्। पर।)
03
=>
[[२। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति कित्त्वविकल्पः। एवं क्त्वाप्रत्ययेऽपि।]]
04
=>
[[३। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानघ्।]]
05
=>
[पृष्ठम्०२१९+ १९]
06
=>
[[१। ‘उदुपधात् भावादिकर्मणोरन्यतरस्याम्’ (१-२-२१) इति कित्त्वविकल्पः।]]
07
=>
[[२। ‘ज्वलितिकसन्तेभ्यो णः’ (३-१-१४०) इति णो वा। णप्रत्ययाभावपक्षे ‘इगुपध- ज्ञा--’ (३-१-१३५) इति कः प्रत्ययः। पचाद्यचोऽपवादः।]]
08
=>
[[३। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णिलोपः।]]
09
=>
[[४। ‘पुंसि संज्ञायां घः प्रायेण’ (३-३-११८) इति घः संज्ञायाम्। कोलो वराहः।]]
10
=>
[[५। औणादिके (द। उ। ८-११५) कालच् प्रत्यये रूपम्। कुलालः = कुम्भकारः।]]
11
=>
[पृष्ठम्०२२०+ २३]