कोल (kola)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
Englishकोल (-लः)
1. A hog.
2. A raft, a float.
3. The haunch, the hip or
flank.
4. Embracing, an embrace.
5. The planet Sani or SATURN.
6.
Plumbago, (Zenlanica &c.)
7. A country, Kalinga, the modern sea
coast from Cuttack to Madras.
8. A kind of weapon.
9. An outcast,
one of a tribe degraded by SAGARA from the military order.
10. A
man of a mixed caste.
11. A barbarian, a Kol, people inhabiting
the hills and forests in Central India.
(-लं)
1. The fruit of the
jujube.
2. The weight of one Tola.
3. Black pepper.
(-ला or -ली)
1. The jujube tree.
2. Long pepper.
3. A kind of pepper, (Piper
chavya, Rox.)
कुल् to accumulate, affix अच्.
Yates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishकोल - kola - - jujube tree
कोल - kola - - barbarian
कोल - kola - - of a tribe inhabiting the hills in central India
कोल - kola - - kind of weapon
कोल - kola - - planet Saturn
कोल - kola - - haunch
कोल - kola - - lap
कोल - kola - - breast
कोल - kola - - raft
कोल - kola - - hip or flank
कोल - kola - - man of a mixed caste
कोल - kola - - embrace
कोल - kola - - hog
कोल - kola - - embracing
कोल - kola - - Thai long pepper [ Piper Chaba - Bot. ]
कोल - kola - - weight of one tola
कोल - kola - - fruit of the jujube
कोल - kola - - black pepper
कोल - kola - - grain of Thai long pepper [ Piper Chaba - Bot. ]
कोल - kola - - plum (aloobokhar)
कोल-मिहिक - kola-mihika - - barbituric [ Chem. ]
कोल - kola - - plum (aloobokhar)
कोल - kola - - haunch
काञ्चीगुणस्थान - kAJcIguNasthAna - - haunches
काञ्चीपद - kAJcIpada - - haunches
ईर्मान्त - IrmAnta - - full-haunched
ईर्मान्त - IrmAnta - - thin-haunched
उपस्थ - upastha - - haunch or hip
उत्सङ्ग - utsaGga - - haunch or part above the hip
कोल - kola - - weight of one tola
तोलयिष्यते { तुल् } - tolayiSyate { tul } - verb - will measure or weight [ See also - tolayati ]
पिचु - picu - - karSa or weight of 2 tolas
अष्टमिका - aSTamikA - - zukti or weight of four tolas
कोल kola weight of one tola
तोलयिष्यते { तुल् } tolayiSyate { tul } verb will measure or weight [ See also - tolayati ]
पिचु picu karSa or weight of 2 tolas
अष्टमिका aSTamikA zukti or weight of four tolas
Wilson
Englishकोल
(-लः)
1 A hog.
2 A raft, a float.
3 The haunch, the hip or flank.
4 Embracing, an embrace.
5 The planet Śani or SATURN.
6 Plumbago, (Zeylanica, &c.)
7 A country, Kaliṅga, the modern seacoast from Cuttak to Madras.
8 A kind of weapon.
9 An outcaste, one of a tribe degraded by SAGARA
from the military
order.
10 A man of a mixed caste.
11 A barbarian, a Kol, people inhabiting the hills and forests in central
India.
(-लं)
1 The fruit of the jujube.
2 The weight of one Tola.
3 Black pepper.
(-ला or -ली)
1 The jujube tree.
2 Long pepper.
3 A kind of pepper, (Piper chavya, Rox.)
कुल to accumulate, affix अच्.
Apte
Englishकोलः [kōlḥ], [कुल् संस्त्याने अच्]
A hog, boar
3.273
14.43, 86.
A raft, boat.
The breast.
The haunch, hip, lap.
An embrace.
The planet Saturn.
An out-cast, one of a degraded tribe.
A barbarian.
of a tribe inhabiting the hills in Central India.
लम् The weight of one Tola.
Black pepper.
A kind of berry. -अञ्चः of the country of the Kaliṅgas. -पुच्छः a heron.
Apte 1890
Englishकोलः [कुल् संस्त्याने अच्] 1 A hog, boar
Śi. 14. 43, 86.
2 A raft, boat.
3 The breast.
4 The haunch, hip, lap.
5 An embrace.
6 The planet Saturn.
7 An out-cast, one of a degraded tribe.
8 A barbarian.
लं 1 The weight of one Tola.
2 Black pepper.
3 A kind of berry.
Comp.
अंचः N. of the country of the Kaliṅgas.
पुच्छः a heron.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishकोल कोल, अस्, m. a hog
a raft, a float,
a boat
a kind of weapon
the breast, the haunch,
the hip or flank, the lap [cf. क्रोड]
an embrace,
embracing
N. of a plant (= चित्र, चित्रक)
the
planet Śani or Saturn
N. of a son of Ākrīḍa
N. of
a degraded warrior-tribe
an outcast, one of a tribe
degraded by Sagara from the military order
a man
of a mixed caste
a barbarian, a Kol, a tribe inhabit-
ing the hills and forests in central India
(आ or ई), f.
the jujube tree, Zizyphus Jujuba
(आ), f. Piper
Longum, and Piper Chaba (चव्य)
(अम्), n. the
fruit of the jujube
black pepper
the weight of one
Tola
[cf. Lith. kuilys, kiaule
Hib. cullach
Gr.
χοῖρος.]
—कोल-कन्द, अस्, m. a sort of bulbous
plant, used as a remedy for worms
[cf. कृमि-घ्न,
पञ्जल, &c.]
—कोल-कर्कटिका, f., N. of a plant,
= मधु-खर्जूरिका.
—कोल-गिरि, इस्, m., N. of a
mountain.
—कोल-दल, अम्, n. a kind of perfume,
= नखी.
—कोल-नासिका, f., N. of a plant, = वङ्-
किणी.
—कोल-पुच्छ, अस्, m. a heron.
—कोल-मूल,
अम्, n. the root of long pepper.
—कोल-वल्ली, f. the
plant Pothos Officinalis, a plant with a pungent fruit
resembling pepper, = गज-पिप्पली
another plant,
Piper Chaba (चव्य).
—कोल-शिम्बी, f., N. of a
plant, commonly called Ālakuśī, Carpopogon Pruri-
ens
[cf. कृत-फला, खट्वा, &c.]
—कोला-कोलि,
ind. with mutual embraces.
—कोलाञ्च (°ल-अञ्°), अस्,
m. a N. of Kaliṅga, the Coromandel coast from
Cuttack to Madras
but, according to some, this
place is in Gangetic Hindūstan, with Kanouj for the
capital.
—कोला-पुर, अम्, n., N. of a town.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiकोलः
- कुल् - अच्
"सुअर, वराह"
कोलः
- कुल् - अच्
"लट्ठों का बना बेड़ा, नाव"
कोलः
- कुल् - अच्
स्त्री की छाती
कोलः
- कुल् - अच्
"नितम्ब प्रदेश, कूल्हा, गोद"
कोलः
- कुल् - अच्
आलिङ्गन
कोलः
- कुल् - अच्
शनिग्रह
कोलः
- कुल् - अच्
"बहिष्कृत, पतित जाति का व्यक्ति"
कोलः
- कुल् - अच्
जंगली
कोलम्
- कुल् - अच्
एक तोले का भार
कोलम्
- कुल् - अच्
काली मिर्च
कोलम्
- कुल् - अच्
एक प्रकार का बेर
Shabdartha Kaustubha
Kannadaकोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರಾಹ /ಹಂದಿ
निष्पत्तिः - > कुल (संस्त्याने) - "अच्" (३-१-१३४) ।
प्रयोगाः - > "कोले घृतघटो देय उष्ट्रे गुञ्जा हर्येऽशुकम्"
उल्लेखाः - > याज्ञ० ३-२७३
कोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೆಪ್ಪ /ಹರಿಗೋಲು
कोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎದೆ /ಭುಜಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗ
कोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶನಿಗ್ರಹ
कोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಲಿಂಗನ
कोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರಮೂಲದ ಗಿಡ
कोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೊಡೆ /ಮಡಿಲು
कोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಸ್ತರ ಜಾತಿಯ ಕನ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಬ್ಬ ಬೆರಕೆ ಜಾತಿಯವನು
कोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ದೊರೆ
कोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ದೇಶ
प्रयोगाः - > "करुत्थमादथाक्रीडश्चत्वारस्तस्य चात्मजाः । पाण्ड्यश्च केरलश्चैव कोलश्चोलश्च पार्थिवः । तेषां जनपदाः स्फीताः पाण्ड्याः कोलाः सकेरलाः ॥"
उल्लेखाः - > हरिवं०
विस्तारः - > बहुवचनान्तं रूपम् ।
कोल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಲಚಿ ಹಣ್ಣು
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१३५) ।
व्युत्पत्तिः - > कोल्याः फलम्
कोल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೆಣಸು
L R Vaidya
EnglishAnekartha-Dvani-Manjari
Sanskritकोल
पु
कोल, बदर, सूकर
बदरे सूकरे कोलः कलिः कलहकालयोः ॥ १५ ॥
verse 3.1.1.15
page 0014
Edgerton Buddhist Hybrid
Englishkola (m.),
(1) (= Skt. Lex. id.
see also kaula
cf. Pali kulla), boat, raft: kolopamaṃ dharmaparyāyaṃ Vaj 〔23.16〕 like a (rescuing) raft
kolaṃ hi janāḥ prabandhitā uttīrṇā … Divy 〔56.9〕 (vs)
same vs begins in same way in oldest (fragmentary) ms. Ud 〔xvii.7〕 (same vs in Pali, Ud 〔viii.6〕, kullaṃ)
kolaṃ badhnanti śrāvakāḥ Divy 〔56.11〕 (same vs Ud 〔xvii.8〕 contains kolaṃ)
Samādh 〔p. 6 line 12〕
(2) (Skt. Lex. and M. kola = utsaṅga
see s.v. koḍa), breast, or lap: Mmk 〔371.13〕 (vs) kṛtvā nābhideśe vai kolasthaṃ nimnam udbhavam
(3) n. of a rājarṣi: Mv 〔i.353.9〕
〔355.13〕 (see Koliya).
Indian Epigraphical Glossary
Englishअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritकेनिपातः कोटिपात्रमरित्रेऽथोडुपः प्लवः ।
कोलो भेलस्तरण्डश्च स्यात्तरपण्यमातरः ॥ ८७९ ॥
केनिपात (पुं), कोटिपात्र (क्ली), अरित्र (क्ली), उडुप (पुंक्ली), प्लव (पुं), कोल (पुं), भेल (पुं), तरण्ड (पुं), तरपण्य (क्ली), आतर (पुं)
खड्गी वाध्रीणसः खड्गो गण्डकोऽथ किरः किरिः ।
भूदारः सूकरः कोलो वराहः क्रोडपोत्रिणौ ॥ १२८७ ॥
घोणी घृष्टिः स्तब्धरोमा दंष्ट्री किट्यास्यलाङ्गलौ ।
आखनिकः शिरोमर्मा स्थूलनासो बहुप्रजः ॥ १२८८ ॥
खड्गिन् (पुं), वाध्रीणस (पुं), खड्ग (पुं), गण्डक (पुं), किर (पुं), किरि (पुं), भूदार (पुं), सूकर (पुं), कोल (पुं), वराह (पुं), क्रोड (पुं), पोत्रिन् (पुं), घोणिन् (पुं), घृष्टि (पुं), स्तब्धरोमन् (पुं), दंष्ट्रिन् (पुं), किटि (पुं), आस्यलाङ्गल (पुं), आखनिक (पुं), शिरोमर्मन् (पुं), स्थूलनास (पुं), बहुप्रज (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritकोल
कोल, क्रोड, शूकर, वराह, पोत्रिन्, दंष्ट्रिन्, घृष्टि, किरि
कोलः क्रोडः शूकरः स्याद्वराहः,
पोत्री दंष्ट्री घृष्टिरुक्तः किरिश्च ।
verse 2.1.1.226
page 0028
Vedic Reference
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकोलं, (कुल् अच् गौरादित्वात् ङीष् । कोली तस्याःफलमित्यण् तस्य लुक् “लुक्तद्धितलुकि” । १ । २ ।४९ । इति ङीषो लुक् ।) वदरीफलम् । तत्पर्य्यायः ।कुवलम् २ फेनिलम् ३ सौवीरम् ४ वदरम् ५ घोण्टा६ । इत्यमरः । १ । ४ । ३६ ॥
पिच्छिलम् ७ स्वादु-फलम् ८ वदरीफलम् ९ । इति शब्दरत्नावली ॥
कोकिलम् १० । इति जटाधरः ॥
अपि च ।“पुंसि स्त्रियाञ्च कर्कन्धुर्वदरीकोलमित्यपि ।फेनिलं कुवलं घोण्टा सौवीरं वदरञ्च तत् ॥
अजाप्रिया कुहा कोलिविषमो भयकण्टकः” ॥
अथ वदरविशेषाणां लक्षणानि गुणाश्च ।“पच्यमानं सुमधुरं सौवीरं वदरं महत् ।सौवीरं वदरं शीतं भेदनं गुरु शुक्रलम् ॥
वृंहणं पित्तदाहास्रक्षयतृष्णानिवारणम् ।सौवीराल्लघु संपक्वं मधुरं कोलमुच्यते ॥
कोलन्तु वदरं दाहि रुच्यमुष्णञ्च वातहृत् ।कफपित्तकरं चापि गुरु सारकमीरितम् ॥
कर्क्कन्धुः क्षुद्रवदरं कथितं पूर्व्वसूरिभिः ।अम्लं स्यात् क्षुद्रवदरं कषायं मधुरं मनाक् ॥
स्निग्धं गुरु च तिक्तञ्च वातपित्तापहं स्मृतम् ।शुष्कं भेद्यग्निकृत् सर्व्वं लघु तृष्णाक्लमास्रजित्” ॥
इति भावप्रकाशः ॥
वदरादिद्वयं शृगालकोलौ ।वदरीसदृशा घोण्टा शृगालकोलिः । यदुक्तम् ।“वदरीसदृशाकारो वृक्षः सूक्ष्मफलो भवेत् ।अटव्यामेव सा घोण्टा गोपघोण्टेति चोच्यते” ॥
इति सुभूतिः ॥
“हस्तिकोलिर्गोपघोण्टा घोण्टा च वदरीच्छदा ।शृगालकोलिः कर्कन्धुः” इति । रत्नकोषः ॥
केचित्तुकोलादित्रयं वदरीफले सौवीरादित्रयं शृगाल-कोलावित्याहुः ॥
स्वामी तु “कर्कन्धुर्वदरी कोलि-र्घोण्टा कुवलफेनिलौ । सौवीरं वदरं कोलम्” ॥
इति पठति । तत्राद्यास्त्रयो वृक्षार्थाः अन्ये फलार्थाघोण्टा तूभयस्पृगिति व्याचष्टे । “सौवीरं वदरंकोलं वदरीणां फलं मतम्” । इति कोषान्तरञ्च ।इति भरतः ॥
* ॥
अस्य गुणः । अम्लत्वम् । वायु-कफनाशित्वञ्च ॥
पक्वस्यास्य गुणाः । वायुपित्त-नाशित्वम् । स्निग्धत्वम् । सुमधुरत्वम् । सारकत्वञ्च ॥
शुष्कस्यास्य गुणः । कफवायुनाशित्वम् । पित्तविरोधि-त्वञ्च ॥
पुरातनस्यास्य गुणाः । श्रमतृष्णानाशित्वम्स्निग्धत्वम् । लघुत्वञ्च ॥
अस्य मज्जगुणः । मधुर-त्वम् । पित्तच्छर्द्दितृष्णानाशित्वञ्च । इति राज-वल्लभः ॥
* ॥
तोलकपरिमाणम् । इति वैद्यक-परिभाषा ॥
(यथा, चरके कल्पस्थाने १२ अः ।“शाणौ द्वौ द्रंक्षणं विद्यात् कोलं वदरमेव च” ॥
)मरिचम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
चव्यम् । इतिवैद्यकम् ॥
कोलः, (कोलति कामपि बाधां न मत्वैव शत्रुं प्रति-धावतीति । कुल + अच् ।) शूकरः । (कोलति प्लवतेजले इति ।) प्लवः । इत्यमरः । १ । १० । ११ ॥
भेलामाड इत्यादि भाषा । अङ्कपालिः । शनिः । चित्रम् ।चिता इति भाषा । (कोलन्ति आलिङ्गन्त्यङ्गान्यत्र ।कुल + अधिकरणे हलश्चेति घञ् ।) क्रोडम् ।इति मेदिनी । देशविशेषः । इति शब्दरत्नावली ॥
अस्त्रभेदः । इति धरणी ॥
वर्णसङ्करजातिविशेषः ।(यथा, हरिवंशे । ३२ । १२३ ।“पाण्ड्यश्च केरलश्चैव कोलश्चोलश्च पार्थिव ! ।तेषां जनपदाः स्फीताः पाण्ड्याश्चोलाः सकेरलाः” ॥
)स तु लेटात् तीवरकन्यायां जातः । इति ब्रह्म-वैवर्त्तपुराणम् ॥
श्मश्रुधारिम्लेच्छजातिविशेषः ।स च पूर्व्वं क्षत्त्रिय आसीत् सगरराजेनासौवेदयागादावनधिकारी कृतः । एतद्विवरणं हरि-वंशेः १४ अध्याये द्रष्टव्यम् ॥
(अयन्तु कोलः यजातिवंशीयस्य राज्ञो दुष्मन्तस्यपौत्त्रेष्वन्यतमः ॥
इदानीं पार्व्वत्यः असभ्यजाति-विशेषः । उत्कलदेशादुत्तरभागे ह्यस्य वसतिः ।इयन्तु कोलजातिः सत्यप्रिया सरलप्रकृतिःआतिथ्यसत्कारप्रिया चेति उच्यते ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritकोल कुल--संस्त्याने अच् । १ शूकरे २ प्लवे(भेला) अमरः३ क्रोडे ४ शनिग्रहे ५ चित्रके (चिता) ६ अङ्कपालौ ७ आ-लिङ्गने मेदि० । ८ देशभेदे ब० व० शब्दरत्ना० ९ । अस्त्रभेदे धर० “नेटात् धीवरकत्थाजाते १० जातिभेदे ब्रह्मवै० ।११ नृपभेदे “करुत्थामादथाक्रीडश्चत्वारस्तस्य चात्मजाः ।पाण्ड्यश्च केरलश्चैव कोलश्चोलश्च पार्थिवः । तेषां जन-पदाःस्फीताः पाण्ड्याः कोलाः सकेरलाः” हरिवं० ३३ अ० ।१२ मरिचे राजनि० १३ चव्ये(चै)वैद्य० । १४ तोलकपरिमाणे वैद्यकम् । १५ कर्कन्धूवृक्षे स्त्री० गौरा० ङीष् ।तस्याः फलम् अण् तस्य लुक् । १६ वदरीफले । कर्कन्धूश-ब्दे विवृतिः “वदरीसडशाकारोवृक्षः सूक्ष्मफलोभवेत् ।अटव्यामेव सा घोण्टा कोलवोण्टेति योच्यते” सूभूतिः“हस्तिकोलिर्गोपघोण्टा घोण्टा च वदरीच्छदा । शृमाल-कोलिः कर्कन्धूः” रत्नकोषः “आद्यकोलतुलितप्रका-शनैः” । “यः कोलतां बल्लवताञ्च बिभ्रत्” मावः । कोल-वृक्षश्च सुश्रुते अम्लवर्गे उक्तः । तच्च वाक्यं ३३३ पृ० दृश्यम्
Burnouf
Frenchकोल कोल (कुल्) sanglier, cochon
gr.
χοῖρος.
Radeau, train de bois.
Hanche ou flanc.
Embrassement.
Esp. d'arme.
Plumbago zeylanica, etc., bot.
Np. le Kaliṅga.
La planete de Saturne.
-- कोल jujube.
-- कोला et
कोली jujubier
poivre long, et piper chavya, bot.
कोलक poivre long
sorte de parfum. -- S. cordia myxa
ou sébestier, bot.
कोलदल sorte de parfum.
कोलपुच्छ queue de cochon.
Héron.
कोलम्बक le corps d'un luth [c-à-d. la caisse et le
manche].
कोलवल्ली pothos officinalis, bot.
कोलाञ्च np. le Calinga, sur la côte de Coromandel.
कोलाहल (हल्) bruit sourd et confus, tumulte,
murmure.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
