| YouTube Channel

कोद्रवः (kodravaH)

 
Apte
English
कोद्रवः [kōdravḥ], A species of grain eaten by the poor
अश्रा- द्धेयानि धान्यानि कोद्रवाः पुलकास्तथा
Mb.
 * 13.91.38
छित्त्वा कर्पूर-ण्डान् वृतिमिह कुरुते कोद्रवाणां समन्तात्
Bh.*
 2.1.
Apte 1890
English
कोद्रवः A species of grain eaten by the poor
छित्त्वा कर्पूरखंडान् वृतिमिह कुरुते कोद्रवाणां संमतात् Bh. 2. 100.
Apte Hindi
Hindi
कोद्रवः
पुं*
 - "कु - विच् = को, द्रु - अक् = द्रव, कर्म* स*"
कोदो का अनाज जिसे गरीब लोग खाते है
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कोद्रवः
Root: कोद्रव
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ species of millet [Paspalum scrobiculatum - Bot.]
Shloka(s):
2|9|16|2 ► हरेणुरेणुकौ चास्मिन्कोरदूषस्तु कोद्रवः॥ (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|9|16|2 ⇢ कोरदूषः (कोरदूष) (पुं)
➠ 2|9|16|2 ⇢ कोद्रवः (कोद्रव) (पुं) ⇒ species of millet [Paspalum scrobiculatum - Bot.]
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ धान्यम्
उपाधि ➡ प्राकृतिकखाद्यम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कोद्रवः,
पुं,
 (कु + विच् । कौः सन् द्रवतीति । द्रु +अच् । द्रवः । कौ र्द्रव इति कर्म्मधारयः । केनवायुना द्रवति वा पृषोदरात् पूर्व्वस्य ओकारा-देशे साधुः ।) धान्यविशेषः । कोदो इति भाषा ।तत्पर्य्यायः । कोरदूषः २ । इत्यमरः । २ । ९ । १३ ॥
कुद्रवः ३ । इति तट्टीका ॥
कुद्दालः ४ मदनाग्रकः५ कोर्द्रवः ६ कोरदुष्कः ७ । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा श्रुतौ । “अयज्ञिया वै कोद्रवाः” ॥
) आप च ।“कोद्रवः कोरदूषः स्यादुद्दालो वनकोद्रवः ।कोद्रवो वातलो ग्राही हिमः पित्तकफापहः ।उद्दालस्तु भवेदुष्णो ग्राही वातकरो भृशम्” ॥
इति भावप्रकाशः ॥
अस्य गुणाः । मधुरत्वम् ।तिक्तत्वम् । व्रणिनां पथ्यकारकत्वम् । कफपित्त-हरत्वम् । रूक्षत्वम् । मोहकारित्वम् । नूतनस्यतु गुरुत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
परमग्राहि-त्वम् । वातलत्वम् । इति राजवल्लभः ॥