| YouTube Channel

कोटीरः (koTIraH)

 
Apte
English
कोटीरः [kōṭīrḥ], [कोटिमीरयति ईर् अण् Tv.]
A diadem, crown
यत्पादाम्बुजचुम्बिनां सुरपतेः कोटीरगारुत्मतस्तोमानां तुलसीदलप्रकरतः Viś. Guṇā.26.
A crest.
The hair collected (by ascetics) on the forehead in the shape of a horn, matted hair in general
कोटीरबन्धनधनुर्गुणयोगपट्टव्यापारपार- गममुं भज भूतभर्तुः
N.*
11.18
कठोरे कोटीरे स्खलसि जहि जम्भा- रिमुकुटम् Ā.
L.
Apte 1890
English
कोटीरः [कोटिमीरयति ईर्-अण् Tv.] 1 A diadem, crown.
2 A crest.
3 The hair collected (by ascetics) on the forehead in the shape of a horn, matted hair in general
कोटीरबंधनधनुर्गुणयोगपट्टव्यापारपारगममुं भज भूतभर्तुः N. 11. 18.
Apte Hindi
Hindi
कोटीरः
पुं*
- कोटिमीरयति ईर् - अण्
"मुकुट, ताज"
कोटीरः
पुं*
- कोटिमीरयति ईर् - अण्
शिखा
कोटीरः
पुं*
- कोटिमीरयति ईर् - अण्
"सन्यासियों द्वारा मस्तक पर बाँधी गई बालों की चोटी जो सींग जैसी दिखाई देती है, जटा"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कोटीरः,
पुं,
(कोटीभिः ईरयति प्रेरयति ।कोटी + ईर् + णिच् अच् ।) जटा इतित्रिकाण्डशेषः
(यथा, आनन्दलहर्य्याम् ३० ।“किरीटं वैरञ्चं परिहर पुरः कैटभभिदःकठोरेकोटीरे स्खलसि जहि जम्भारिमुकुटम्”
)किरीटम् इति हेमचन्द्रः