धातुः: कुक्
मूलधातुः: कुक
धात्वर्थः: आदाने
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: कोकते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

कुकँ कुक 

मानकरूपान्तरम् - वृकँ
वृक  (अर्थः)  आदाने
( कोकते चुकुके कोकितेत्यादि चुकुकिषते चुकोकिषते कुकित्वा कोकित्वा ) "रलो व्युपाधात्'' इतिकित्त्वविकल्पः ( कुकितमनेन, कोकितमनेन प्रकुकितः प्रकोकितः प्रकुकितवान् प्रकोकितवान् ) "उदुपधात्'' इति कित्त्वविकल्पः ( प्रकोकनम् प्रकोकणम् )  ( सूत्रम्) हलश्चेजुपधात्  (इति सूत्रम्) हलादेरिजुपधात्परो यः कृत् ततस्थस्य नकारस्य उपसर्गस्थान्निमित्तात्परस्य वा ण इति णत्वविकल्पः "कृत्यचः'' इत्यस्यापवादः ( कोकः ) देवसेवमेषादयः पचादिषु द्रष्टव्या इत्यादिशब्दस्य प्रकारार्थत्वादिदुपधात्कं बाधित्वा ऽच् प्रत्ययः "सलिकल्यनिमहिब( 1 ) ( 1 ) वडीतिः पञ्चपादीवृत्तौ नास्ति डिभडिभण्डिशण्डिपिण्डितुण्डिकुकिभूभ्य इलच्'' इति इलच् (कोकिला)  जातिलक्षणङीषं बाधित्वाऽजादित्वात् टाप् वृकः( वर्कते ववृके वर्कितेत्यादि विवर्किषते वरीवृक्यते )  ( सूत्रम्) रीगृदुपधस्य च (इति सूत्रम्) ॠत्वतोभ्यासस्य रीगिति रीगागमः, ( वरीवृकांचक्रे ) इत्यदावल्लोपस्य स्थानिवत्त्वात् "न धातुलोपः'' इति वा रुगभावः ( वर्वक्ति वरिवार्क्ति वरीवर्क्ति वर्वृकीति वरिवृकीति वरीवृकीति )  ( सूत्रम्) रुग्रिकौ च लुकि (इति सूत्रम्) इति ऋत्वतोभ्यासस्य रुग्रिकौ चकारद्रीक् ईटि "नाभ्यस्तस्याचि पिति'' इत्यगुणत्वम् एवं वर्वृक्त इत्यादि वर्वकां चकारेत्यादौ यङ्लुकोऽनैमित्तकत्वात् "न धातुलोपः'' इति गुणनिषेधाभावः ( अवर्वृ कीत् अवर्वर्क् स्थातेत्यत्र ) "स्कोः'' इति कलोपो भिन्न्पदत्वान्नेति सीकतावुक्तम् लुङि सार्वधातुकाश्रये गुणे "नाभ्यस्तस्य'' इति निषिद्धेपि सिजाश्रयो भवत्येव प्रत्यलक्षणेन, ( अवर्वर्कीत् अवर्वर्किष्टामित्यादि ) हलन्तलक्षणा वृद्धिः "नेटि'' इति निषिध्यते ( वर्कयति अववर्कत् अवीकृकत् )  ( सूत्रम्) उरृत् (इति सूत्रम्) चङ्परे णावुपधाया ॠकारस्य वा ऋकार इत्यृकारः इररा रामपवादः वृकः इगुपधलक्षणः कः मृगविशेष आयुधजीविसंघविशेषश्च तत्र द्वितीयार्थाभिधायिनो "वृकाट्टेण्यण्'' इति स्वार्थे टेण्यणि वर्किण्यः ( सूत्रम्) ञ्यादयस्तद्राजाः (इति सूत्रम्) "पूगाञ्ञ्योग्रामणीपूर्वात्'' इत्यारभ्यापादपरिसमाप्तेर्वक्ष्यामाणाः प्रत्ययास्तद्राजसंज्ञा इति टेण्यस्य तद्राजत्वे "तद्राजस्य बहुषु तेनैवास्त्रियाम्'' इति लुकि बहुषु वृकाः तेनैवेति वचनाद्यदि बहुत्वं तद्राजकृतमेवेत्यवगतेर्वार्केण्यमतिक्रान्ता अतिवार्केण्या इत्यादावर्थान्तरकृते बहुत्वे लुग् न भवति तथा अस्त्रियामितिवचनात् स्त्रियां टित्त्वात् ङीवि हलस्तद्धितस्य हल उत्तरस्य तद्धितयकारस्य लोपो भवतीति परत इति "आदेः परस्य'' इति यकारलोपे च इत्यकारलोपे ( वार्केणीवार्केण्यौ वार्केण्य ) इति भवति वर्करस्तरुणः पशुः बाहुलकादरच् 92

कुकँ कुक  

मानकरूपान्तरम् - वृकँ
वृक  आदाने 
- कोकते । चुकुके । कोकः । वर्कते । वर्कः । वरीवृक्यते । इगुपधज्ञाप्रीकिरः कः (3/1/135) वृकः । स्वार्थे वृकाट्टेण्यण् (5/3/115) वार्केण्यः । वर्करो मेषशावकः  ।। 90,91 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><sup id="ref_krm01"><a href="#foot_krm01">1</a></sup> {@“कुक आदाने”@} <sup id="ref_krm02"><a href="#foot_krm02">2</a></sup> कोककः-किका, कोककः-किका, <sup id="ref_krm03"><a href="#foot_krm03">3</a></sup> चुकुकिषकः-चुकोकिषकः-षिका, चोकुककः-किका;</li> <li>  कोकिता-त्री, कोकयिता-त्री, चुकुकिषिता-चुकोकिषिता-त्री, चोकुकिता-त्री;</li> <li>  -- कोकयन्-न्ती, कोकयिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li>  -- कोकमानः, कोकयमानः, चुकुकिषमाणः-चुकोकिषमाणः, चोकुक्यमानः;</li> <li>  कोकिष्यमाणः, कोकयिष्यमाणः, चुकुकिषिष्यमाणः-चुकोकिषिष्यमाणः, चोकुकिष्यमाणः;</li> <li>  कुक्-कुकौ-कुकः;</li> <li>  -- -- <sup id="ref_krm04"><a href="#foot_krm04">4</a></sup> कुकितम् तः, कोकितम् तः, कोकितः-तम्, चुकुकिषितः-चुकोकिषितः, चोकुकितः-तवान्;</li> <li>  <sup id="ref_krm05"><a href="#foot_krm05">5</a></sup> कोकः, कोकः, <sup id="ref_krm06"><a href="#foot_krm06">6</a></sup> कोकनः, चुकुकिषुः-चुकोकिषुः, चोकुकः;</li> <li>  कोकितव्यम्, कोकयितव्यम्, चुकुकिषितव्यम्-चुकोकिषितव्यम्, चोकुकितव्यम्;</li> <li>  कोकनीयम्, कोकनीयम्, चुकुकिषणीयम्-चुकोकिषणीयम्-चोकुकनीयम्;</li> <li>  कोक्यम्, कोक्यम्, चुकुकिष्यम्-चुकोकिष्यम्, चोकुक्यम्;</li> <li>  ईषत्कोकः-दुष्कोकः-सुकोकः;</li> <li>  -- -- <sup id="ref_krm07"><a href="#foot_krm07">7</a></sup> कुक्यमानः, कोक्यमानः, चुकुकिष्यमाणः-चुकोकिष्यमाणः, चोकुक्यमानः;</li> <li>  कोकः, कोकः, चुकुकिषः-चुकोकिषः, चोकुकः;</li> <li>  कोकितुम्, कोकयितुम्, चुकुकिषितुम्-चुकोकिषितुम्, चोकुकितुम्;</li> <li>  कुक्तिः, कोकना, चुकुकिषा-चुकोकिषा, चुकोकयिषा, चोकुका;</li> <li>  <sup id="ref_krm08"><a href="#foot_krm08">8</a></sup> प्रकोकनम्-प्रकोकणम्, कोकनम्, चुकुकिषणम्-चुकोकिषणम्, चोकुकनम्;</li> <li>  <sup id="ref_krm09"><a href="#foot_krm09">9</a></sup> कुकित्वा-कोकित्वा, कोकयित्वा, चुकुकिषित्वा-चुकोकिषित्वा, चोकुकित्वा;</li> <li>  प्रकुक्य, प्रकोक्य, प्रचुकुकिष्य-प्रचुकोकिष्य, प्रचोकुक्य;</li> <li>  कोकम् २, कुकित्वा २, कोकित्वा २, कोकम् २, कोकयित्वा २, चुकुकिषम् २, चुकुकिषित्वा २, चुकोकिषम् २, चुकोकिषित्वा २, चोकुकम् २;</li> <li>  चोकुकित्वा २;</li> <li>  <sup id="ref_krm10"><a href="#foot_krm10">10</a></sup> कुक्कुरः।</li></ul><p>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१९७)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-९१। सक। सेट्। आत्म।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[२। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति सनः कित्त्वविकल्पः। तेन द्वे रूपे।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[३। ‘उदुपधात् भावादिकर्मणोरन्यतरस्याम्’ (१-२-२१) इति निष्ठायाः कित्त्वं वा।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[४। ‘देवमेषसेवादयः पचादिषु द्रष्टव्याः’ (भाष्यम्। ३-१-१३५) इत्यत्र आदिपदेन अस्य ग्रहणम्। तेन इगुपधलक्षणं कं बाधित्वा कर्तरि पचाद्यच्। कोकः-चक्रवाकः।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[५। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच् ताच्छीलिकः।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [पृष्ठम्०१९३+ २३]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[१। ‘हलश्चेजुपधात्’ (८-४-३१) इति णत्वं वा भवति।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[२। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति क्त्वाप्रत्ययस्य कित्त्वं वा भवति।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[३। औणादिके उरच् प्रत्यये (द। उ। ८-२३) कुगागमो निपात्यते। अतिशयेन शब्दं करोतीति = कुक्कुरः = श्वा।]]</li></ul></p>

कुक् (कु꣡कँ॒ आदाने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = कोकनम्
अनीयर् = कोकनीयः - कोकनीया
ण्वुल् = कोककः - कोकिका
तुमुँन् = कोकितुम्
तव्य = कोकितव्यः - कोकितव्या
तृच् = कोकिता - कोकित्री
क्त्वा = कोकित्वा / कुकित्वा
ल्यप् = प्रकुक्य
क्तवतुँ = कुकितवान् / कोकितवान् - कुकितवती / कोकितवती
क्त = कुकितः / कोकितः - कुकिता / कोकिता
शानच् = कोकमानः - कोकमाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

कुकँ कुक 

मानकरूपान्तरम् - वृकँ
वृक  आदाने
कोकते  के (द्र031135) कुकः केकरः  संज्ञायां कोकश्चक्रवाकः  उणादौ (द्र0154) कोकिलः  वर्कते  वृकः  णौ चङ्युपधाया ह्रस्वः (741) उऋर्त् (747) वा अवीवृकत्, अववर्कत्  उणादौ वर्करः 89-90

आदाने
2.1.38
कोकते लाति गर्हते ग्लहते वर्कते घिण्णते गृह्णाति गृह्णीते झषति झषते चीवति चीवते स्वीकरोति स्वीकुरुते प्रतीच्छति घुण्णते गृहयते घृण्णते

कुक - आदाने (भ्वा० आत्म० सक० से०) कोकते ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ತೆಗೆದುಕೋ /ಸ್ವೀಕರಿಸು

<table> <tr> <td> </td> <td>कोकते  { कुक् }</td> <td> <b>kokate</b>  { kuk }</td> <td>verb</td> <td> take</td> </td> </tr><tr> <td> </td> <td>कोकते  { कुक् }</td> <td> <b>kokate</b>  { kuk }</td> <td>verb</td> <td> accept</td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td>कोकते  { कुक् }</td> <td> <b>kokate</b>  { kuk }</td> <td>verb</td> <td> seize</td> </td> </tr> </table> <table width='800px' > <tr> <td> </td> </tr> </table> <table > <colgroup> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> </colgroup>

<table> <tr> <td> </td> <td>कोकते  { कुक् }</td> <td> kokate  { <b>kuk</b> }</td> <td>verb</td> <td> take</td> </td> </tr><tr> <td> </td> <td>कोकते  { कुक् }</td> <td> kokate  { <b>kuk</b> }</td> <td>verb</td> <td> accept</td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td>कोकते  { कुक् }</td> <td> kokate  { <b>kuk</b> }</td> <td>verb</td> <td> seize</td> </td> </tr> </table> <table width='800px' > <tr> <td> </td> </tr> </table> <table > <colgroup> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> </colgroup>

कोकते (kokate)

Spoken Sanskrit

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika