| YouTube Channel

कोकः (kokaH)

 
Apte
English
कोकः [kōkḥ], [कुक्-आदाने अच् Tv.]
A wolf
वने यूथपरिभ्रष्टा मृगी कोकैरिवार्दिता
Rām.*
 5.25.5.
The ruddy goose (चक्रवाक)
कोकानां करुणस्वरेण सदृशी दीर्घा मदभ्यर्थना
Gīt.*
 5.
A cuckoo जनितकोकनदानि जलाशये, शरदि कोकनदानि चका- शिरे Rām. Ch.4.62
हिरण्मया हस्तिमृगाश्च कोकाः Bu. Ch.2.22.
A frog.
N.
 of Viṣṇu.
A wild lizard.
A wild date tree.
Comp.
 -देवः a pigeon. -बन्धुः an epithet of the sun. -शास्त्रम्
N.
 of a treatise on the art of love (ascribed to a pandit named कोक).
Apte 1890
English
कोकः [कुक्-आदाने अच् Tv.] 1 A wolf
वनयूथपरिभ्रष्टा मृगी कोकैरिवार्दिता Rām.
2 The ruddy goose ( चक्रवाक)
कोकानां करुणस्वरेण सदृशी दीर्घा मदभ्यर्थना Gīt. 5.
3 A cuckoo.
4 A frog.
5 N. of Viṣṇu.
6 A wild lizard.
7 A wild date tree.
Comp.
देवः a pigeon.
बंधुः an epithet of the sun.
शास्त्रं an indecent treatise on the art of love.
Apte Hindi
Hindi
कोकः
पुं*
 - कुक् आदाने अच् - तारा*
भेड़िया
कोकः
पुं*
 - कुक् आदाने अच् - तारा*
गुलाबी रंग का हंस
कोकः
पुं*
 - कुक् आदाने अच् - तारा*
कोयल
कोकः
पुं*
 - कुक् आदाने अच् - तारा*
मेंढक
कोकः
पुं*
 - कुक् आदाने अच् - तारा*
विष्णु का नाम
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मण्डूकः, प्लवः, प्लवगः, प्लवंगमः, प्लवकः, अजम्भः, अजिह्मः, अजिह्वः, अलिमकः, कटुरवः, कोकः, जिह्ममोहनः, तरन्तः, तोयसर्पिका, दर्दरिकः, दर्दुरः, नन्दकः, नन्दनः, निर्जिह्वः, भेकः, मण्डः, मरूकः, महारवः, मुदिरः, मेघनादः, रेकः, लूलुकः, वर्षाभूः, वर्षाहूः, वृष्टिभूः, व्यङ्गः, शल्लः, शालुः, शालूकः, शालूरः, हरिः
noun
सः चतुष्पादः यः कार्दमे वसति तथा च यः जले भूमौ च दृश्यते।
"बालकः मण्डूकः मण्डूकी च एतयोः मध्ये भेदं कर्तुम् असमर्थः।"
Synonyms:
 कोकः
noun
एकः दैत्यः यः वृकासुरस्य पुत्रः आसीत्।
"कोकः विकोकस्य अग्रजः आसीत्।"
Synonyms:
 चक्रवाकः, कोकः, चक्रः, द्वन्द्वचारी, सहायः, कान्तः, कामी, कामुकः
noun
जलखगः यस्य विषयी रात्रौ सहचरेण सह न निवसन्ति इति जनश्रुतिः अस्ति।
"चक्रवाकः चक्रवाकी च रात्रौ अन्योन्येन सह न निवसन्ति।"
Synonyms:
 वृकः, कोकः, अरण्याश्वा, ईहामृगः, ईहावृकः, छागभोजी, जनाशनः
noun
पशुविशेषः- कुक्कुरप्रमाणमृगघ्नजन्तुविशेषः।
"मेषपालः वृकं दृष्ट्वा बिभेति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कोकः,
पुं,
 (कोकते आदत्ते चन्द्रसुधामिति । कुक्आदाने + पचाद्यच् ।) चक्रवाकः ।(यथा, गीतगोविन्दे ५ । १७ ।“कोकानां करुणस्वनेन सदृशी दीर्घा मदभ्यर्थना” ॥
)वृकः । (यथा, रामायणे । ५ । २६ । ९ ।“वने यूथपरिभ्रष्टा मृगी कोकैरिवार्द्दिता” ॥
)ज्येष्ठी । खर्ज्जूरीवृक्षः । भेकः । इति मेदिनी ॥
विष्णुः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कुक आदाने”@} 2 कोककः-किका, कोककः-किका, 3 चुकुकिषकः-चुकोकिषकः-षिका, चोकुककः-किका
कोकिता-त्री, कोकयिता-त्री, चुकुकिषिता-चुकोकिषिता-त्री, चोकुकिता-त्री
-- कोकयन्-न्ती, कोकयिष्यन्-न्ती-ती
-- कोकमानः, कोकयमानः, चुकुकिषमाणः-चुकोकिषमाणः, चोकुक्यमानः
कोकिष्यमाणः, कोकयिष्यमाणः, चुकुकिषिष्यमाणः-चुकोकिषिष्यमाणः, चोकुकिष्यमाणः
कुक्-कुकौ-कुकः
-- -- 4 कुकितम् तः, कोकितम् तः, कोकितः-तम्, चुकुकिषितः-चुकोकिषितः, चोकुकितः-तवान्
5 कोकः, कोकः, 6 कोकनः, चुकुकिषुः-चुकोकिषुः, चोकुकः
कोकितव्यम्, कोकयितव्यम्, चुकुकिषितव्यम्-चुकोकिषितव्यम्, चोकुकितव्यम्
कोकनीयम्, कोकनीयम्, चुकुकिषणीयम्-चुकोकिषणीयम्-चोकुकनीयम्
कोक्यम्, कोक्यम्, चुकुकिष्यम्-चुकोकिष्यम्, चोकुक्यम्
ईषत्कोकः-दुष्कोकः-सुकोकः
-- -- 7 कुक्यमानः, कोक्यमानः, चुकुकिष्यमाणः-चुकोकिष्यमाणः, चोकुक्यमानः
कोकः, कोकः, चुकुकिषः-चुकोकिषः, चोकुकः
कोकितुम्, कोकयितुम्, चुकुकिषितुम्-चुकोकिषितुम्, चोकुकितुम्
कुक्तिः, कोकना, चुकुकिषा-चुकोकिषा, चुकोकयिषा, चोकुका
8 प्रकोकनम्-प्रकोकणम्, कोकनम्, चुकुकिषणम्-चुकोकिषणम्, चोकुकनम्
9 कुकित्वा-कोकित्वा, कोकयित्वा, चुकुकिषित्वा-चुकोकिषित्वा, चोकुकित्वा
प्रकुक्य, प्रकोक्य, प्रचुकुकिष्य-प्रचुकोकिष्य, प्रचोकुक्य
कोकम् २, कुकित्वा २, कोकित्वा २, कोकम् २, कोकयित्वा २, चुकुकिषम् २, चुकुकिषित्वा २, चुकोकिषम् २, चुकोकिषित्वा २, चोकुकम् २
चोकुकित्वा २
10 कुक्कुरः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१९७)
02
=>
 (१-भ्वादिः-९१। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 [[२। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति सनः कित्त्वविकल्पः। तेन द्वे रूपे।]]
04
=>
 [[३। ‘उदुपधात् भावादिकर्मणोरन्यतरस्याम्’ (१-२-२१) इति निष्ठायाः कित्त्वं वा।]]
05
=>
 [[४। ‘देवमेषसेवादयः पचादिषु द्रष्टव्याः’ (भाष्यम्। ३-१-१३५) इत्यत्र आदिपदेन अस्य ग्रहणम्। तेन इगुपधलक्षणं कं बाधित्वा कर्तरि पचाद्यच्। कोकः-चक्रवाकः।]]
06
=>
 [[५। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच् ताच्छीलिकः।]]
07
=>
 [पृष्ठम्०१९३+ २३]
08
=>
 [[१। ‘हलश्चेजुपधात्’ (८-४-३१) इति णत्वं वा भवति।]]
09
=>
 [[२। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति क्त्वाप्रत्ययस्य कित्त्वं वा भवति।]]
10
=>
 [[३। औणादिके उरच् प्रत्यये (द। उ। ८-२३) कुगागमो निपात्यते। अतिशयेन शब्दं करोतीति = कुक्कुरः = श्वा।]]