| YouTube Channel

कैरव (kairava)

 
शब्दसागरः
English
कैरव
m.
 (-वः)
1. A rogue, a cheat.
2. An enemy.
f.
 (-वी) Moonlight.
n.
(वं)
1. The white esculent water lily.
2. Fraud, trick.
E.
 केरव here
said to mean, a goose, from के in water, and रु to sound, with अप्
affix
again, अण् affix, liked by the geese
or किरव a cheat, &c. or
कैरव a lotus, and अण् affix, implying identity or resemblance.
Yates
English
कैरव (वः)
m.
 A rogue
an enemy.
f.
(वी) Moon light. 1.
n.
 The white
esculent water-lily
fraud.
Spoken Sanskrit
English
कैरव - kairava -
m.
 - gambler
कैरव - kairava -
m.
 - enemy
कैरव - kairava -
m.
 - cheat
कैरव - kairava -
n.
 - white lotus-flower
कैरव - kairava -
n.
 - white lotus [ opening at moonrise ]
Wilson
English
कैरव
m.
 (-बः)
1 A rogue, a cheat.
2 An enemy.
f.
 (-वी) Moonlight.
n.
 (-वं)
1 The white esculent water-lily.
2 Fraud, trick.
E.
 केरव here said to mean, a goose, from के in water, and रु to
sound, with अप् affix
again, अण् affix, liked by the geese
or किरव
a cheat, &c. or कैरव a lotus, and अण् affix, implying identity or
resemblance.
Apte
English
कैरवः [kairavḥ], 1 A gambler, cheat, rogue.
An enemy. -वम् The white lotus opening at moonrise
चन्द्रो विकास- यति कैरवचक्रवालम्
Bh.*
 2.73
कस्मै नाथ समर्प्य कैरवकुलं व्योमान्त- मालम्बसे Udb. -वी Moonlight.
Comp.
 -बन्धुः an epithet of the moon.
Apte 1890
English
कैरवः 1 A gambler, cheat, rogue.
2 An enemy.
बं The white lotus opening at moonrise
चंद्रो विकासयति कैरवचक्रवालं Bh. 2. 73.
वी moonlight.
Comp.
बंधुः an epithet of the moon.
Monier Williams Cologne
English
कैरव
m.
 a gambler, cheat,
L.
an enemy,
L.
for कौर्°,
Hariv.
 5020
कैरव
n.
 (g. पुष्करादि) the white lotus-flower (blossoming at night),
MBh.
 i, 86
Bhartṛ.
Kathās.
&c.
Monier Williams 1872
English
कैरव कैरव, अस्, m. a gambler, a cheat,
a rogue
an enemy
(अम्), n. the white esculent
water-lily or lotus blossoming at night
(ई), f. moon-
shine, moonlight
N. of a plant, = मेथिका.
—कै-
रव-बन्धु, उस्, m. an epithet of the moon.
Macdonell
English
कैरव kairava,
n.
 white (night) lotus.
Benfey
English
कैरव कैरव,
n.
 The white escu-
lent water-lily, Bhartṛ. 2, 65.
Apte Hindi
Hindi
कैरवः
पुं*
 - के जले रौति - केरवः हंसः तस्य प्रियं - केरव - अण्
"जुआरी, धोखा देने वाला, चालबाज"
कैरवः
पुं*
 - के जले रौति - केरवः हंसः तस्य प्रियं - केरव - अण्
शत्रु
कैरवम्
नपुं*
 - के जले रौति - केरवः हंसः तस्य प्रियं - केरव - अण्
श्वेत कुमुद जो चन्द्रोदय के समय खिलता है
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कैरव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶತ್ರು /ಹಗೆ
कैरव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಮುದ /ಬಿಳಿ ನೈದಿಲೆ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > के रवो यस्य के जले रौति वा केरवो हंसः । तस्येदम्
कैरव
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಪಟಿ /ಮೋಸಗಾರ /ವಂಚಕ
विस्तारः - > "कैरवः कितवे रिपौ । नपुंसकं च कुमुदे" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
kErava {% (I) m. %} 1. A gambler, a cheat, a rogue
2. an enemy.
kErava {% (II) n. %} The white lotus which blossoms at moon-rise, चंद्रो विकासयति कैरवचक्रवालम् Bhartr.ii.73.
Bopp
Latin
कैरव n. nymphaea alba esculenta. AM.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कैरव m. ° = कुमुदाकर, S I, 329, 7 v.u. (Ko.).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kun da
१) कुन्द २) कैरव ३) कौरव ४) गन्धसोम ५) भ्रमि ६) रजनीहास ७) विशरिका ८) शशिप्रिय ९) सित
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
श्वेते तु तत्र कुमुदं कैरवं गर्दभाह्वयम् ।
-wordlist-
कुमुद (पुंक्ली), कैरव (क्ली), गर्दभाह्वय (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कैरव
कैरव, कुमुद
सौगन्धिकं च कह्लारं स्यादिन्दीवरमुत्पलम् ।
नीलोत्पलं कुवलयं कैरवं कुमुदं विदुः ॥ ६८१ ॥
verse 3.1.1.681
page 0078
नाममाला
Sanskrit
कुमुद, कैरव
इन्दीवरं चारविन्दं शतपत्रं च पुष्करम् ॥ २१ ॥
स्यादुत्पलं कुवलयम् अथ नीलाम्बुजन्म च ।
इन्दीवरं च नीलेऽस्मिन् सिते कुमुदकैरवे ॥ २२ ॥
verse 0.1.1.21
page 0011
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कैरवं,
क्ली,
 (के जले रौति कलनादं करोतीति । रु +अच् केरवः हंसः तत्पुरुषे कृतीत्यलुक् । तस्यप्रियमित्यण् ।) कुमुदम् । श्वेतोत्पलम् । इत्यमरः ।१ । १० । ३७ ॥
(यथा, महाभारते १ । १ । ८६ ।“पुराणपूर्णचन्द्रेण श्रुतिज्योत्स्नाः प्रकाशिताः ।नृबुद्धिकैरवाणाञ्च कृतमेतत् प्रकाशनम्” ॥
)
कैरवः,
पुं,
 (कुत्सितो रवो यस्य स एव स्वार्थे अण् ।पृषोदरात् औकारस्य ऐकारत्वम् ।) शत्रुः ।कितवः । इति मेदिनी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कैरव
न०
 के जले रौति रु--अच् अलुक् स० केरवो हंस-स्तस्य प्रियम् अण् । १ कुमुदे, शुक्लोत्पले, अमरः २ शत्रौपु० कैतवे
न०
 मेदि० । “जाग्रत्कलं कैरवध्वंसं ह-स्तयते च या सुमनसामुल्लासिनी मानसे” चन्द्रालो० ।“कस्मै नाथ! समर्प्य कैरवकुलं व्योमान्तमालम्बसे” उद्भ-टः । ततः पुष्करा० इनि ङीप् । कैरविणी कुमुदयु-क्तलतायां तत्समूहे च स्त्री ।
Burnouf
French
कैरव कैरव
m.
 (कीरव) voleur, filou
ennemi.
-- कैरवी
f.
 clair de lune.
-- कैरव
n.
 (केरव)
nymplæa blanc comestible.
कैरविणी
f.
 (sfx. इन्) lieu abondant en lotus.
कैरविन्
m.
 la lune qui brille.
Stchoupak
French
कैरव-
nt. nénufar blanc (fleurissant la nuit).