कैकस (kaikasa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiकैकसः
- कीकस - अण्
"राक्षस, पिशाच"
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
वाचस्पत्यम्
Sanskritकैकस कीकसमस्थि सारतयाऽस्त्यस्य प्रज्ञा० अण् । १ रा-क्षसे स्त्रियां शार्ङ्गरवा० ङीन् कैकसी । सा च २ सुमा-लिकन्याभेदे “राका पुष्पोत्कटा चैव कैकसी च शुचि-स्मिता कुम्भीनसी च इत्येताः सुमालेः प्रसवाः सुताः” रामा०उ० ६ स० । सा च रावणादिमाता तत्कथा रामा० उ० ९ स०“किं तु मां विद्धि ब्रह्मर्षे! शासनात् पितुरागताम् । कै-कसी नाम नाम्राहं शेषं त्वं ज्ञातुमर्हसि । स तु गत्वामुनिर्ध्यानं वाक्यमेतदुवाच ह । विज्ञातं ते मया भद्रे!कारणं यन्मनोगतम् । सुताभिलाषो मत्तस्ते मत्तमात-ङ्गगामिनि! । दारुणायां तु वेलायां यस्मात् त्वं मासुपस्थिता । शृणु तस्मात् सुतान् भद्रे! यादृशान् जनयिष्य-सि । दारुणान्दारुणाकारान्दारुणाभिजनप्रियान् । प्रस-विष्यसि सुश्रोणि! राक्षसान् क्रूरकर्मणः । सा तु तद्व-चनं श्रुत्वा प्रणिपत्याब्रवीद्वचः । भगवन् नेदृशान्पुत्रांस्त्वत्तोऽहं ब्रह्मवादिनः । नेच्छामि सुदुराचारान्पसादं कर्तुमर्हसि । कन्यया त्वेवमुक्तस्तु विश्रवा मुनिपुङ्गवः । उवाच कैकसीं भूयः पूर्णेन्दुरिव रोहिणीम् ।पश्चिमो यस्तव सुतो भविष्यति शुभानने! । मम वंशानुरूपः स घर्मात्मा च न संशयः । एवमुक्ता तु साकन्या राम ।कालेन केनचित् । जनयामास वीभत्सं रक्षोरूपं सुदा-रुणम् । दशग्रीवं महादंष्ट्रं नीलाञ्जनचयोपगम् ।ताम्रोष्ठं विंशतिभुजं महास्यं दीप्तमूर्धजम् । तस्मिन्जाते ततस्तस्मिन् सज्वालाकवलाः शिवाः । क्रव्यादा-श्चापसव्यानि मण्डलानि प्रचक्रमुः । ववर्ष रुधिरं देवोमेघाश्च खरनिःस्वनाः । प्रबभौ न च सूर्योवै महोल्का-श्चापतन् भुवि । चकम्पे जगती चैव ववुर्वाताः सुदारुणाः ।अक्षोभ्यः क्षुभितश्चैव समुद्रः सरितां पतिः । अथ ना-माकरोत् तस्य पितामहसमः पिता । दशग्रीवः प्रसूतोऽयंदशग्रीपो भविष्यति । तस्य त्वनन्तरं जातः कुम्भकर्णो-महाबलः । प्रमाणाद्यस्य विपुलं प्रमाणं नेह विद्यते ।ततः शूर्पणखा नाम संजज्ञे विकृताननना । विभीषणश्चधर्मात्मा कैकस्याः पश्चिमः सुतः” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.