| YouTube Channel

केसरिन् (kesarin)

 
शब्दसागरः
English
केसरिन्
m.
(-री)
1. A lion.
2. A horse.
3. A plant used in dying: see
पुन्नाग.
4. Nageswar, (Mesua ferrea.)
5. A monkey the father of
HANUMAN.
E.
केसर a filament, a mane, इनि
aff.
Capeller Eng
English
केसरिन्
a.
maned
m.
lion.
Yates
English
केसरिन् (री) 5.
m.
A lion, a horse.
Spoken Sanskrit
English
केसरिन् - kesarin -
adj.
- having a mane
केसरिन् - kesarin -
m.
- red kamlaa tree [ Mallotus philippensis - Bot. ]
केसरिन् - kesarin -
m.
- citron tree
केसरिन् - kesarin -
m.
- drumstick tree [ Hyperanthera Moringa - Bot. ]
केसरिन् - kesarin -
m.
- horse
केसरिन् - kesarin -
m.
- plant Indian rose chestnut [ Mesua Roxburghii - Bot. ]
केसरिन् - kesarin -
m.
- lion
Wilson
English
केसरिन्
m.
(-री)
1 A lion.
2 A horse.
3 A plant used in dying: see पुन्नाग.
4 Nagesar, (Mesua ferrea.)
5 A monkey the father of HANUMĀN.
E.
केसर a filament, a mane, इनि
aff.
Apte 1890
English
केस(श)रिन् m. [केश-स-र-इनि] 1 A lion
अनुहुंकुरुते घनध्वनिं हि गोमायुरुतानि केसरी Śi. 16. 25
धनुर्धरः केसरिणं ददर्श R. 2. 29
Ś. 7. 3.
2 The best, excellent, or most pro minent of a class (at the end ofcomp.)
cf. कुंजर, सिंह &c.
3 A horse.
4 The citron plant.
5 The Punnāga tree.
6 N. of the father of Hanūmat.
Comp.
सुतः an epithet of Hanūmat.
Monier Williams Cologne
English
केशरिन् or केसरिन्,
mfn.
having a mane,
MBh.
i, iii
केसरिन्
m.
a lion,
MBh.
Suśr.
Bhartṛ.
&c.
a horse,
TBr.
, Sch.
N.
of an aquatic bird,
Car.
i, 27
the plant Rottleria tinctoria,
L.
the plant Mesua ferrea,
L.
a citron tree,
L.
a variety of Moringa with red flowers (= रक्त-शिग्रु),
L.
N.
of a monkey (husband of the mother of Hanumat),
MBh.
iii, 11193
R.
Daś.
N.
of a prince,
Lalit.
of a mountain,
VP.
N.
of a Tathāgata,
Sukh.
i.
Monier Williams 1872
English
केसरिन् and केशरिन्, ई, इणी, इ, having a mane
(ई), m. a lion
a horse
N. of several plants, Rottle-
ria Tinctoria
Mesua Ferrea
a citron tree
a variety
of Moringa with red flowers (= रक्त-शिग्रु)
N.
of a man
of a monkey, husband of the mother of
Hanumat.
—केसरि-सुत, अस्, m., N. of Hanumat.
Macdonell
English
केसरिन् kesar-in,
a.
maned
m.
lion: (n) -ī, 🞄f. lioness.
Apte Hindi
Hindi
केसरिन्
पुं*
- केसर - इनि
घोड़ा
केसरिन्
पुं*
- केसर - इनि
नींबू या गलगल का पेड़
केसरिन्
पुं*
- केसर - इनि
पुन्नाग का वृक्ष
केसरिन्
पुं*
- केसर - इनि
हनुमान के पिता का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
केसरिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಿಂಹ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > केसरोऽस्यास्ति
प्रयोगाः - > "स पाटलायां गवि तस्थिवांसं धनुर्धरः केसरिणं ददर्श" "किं जीर्णं तृणमत्ति मानमहतामग्रेसरः केसरी"
उल्लेखाः - > रघु० २-२९, भर्तृ० १-२१
केसरिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುದುರೆ
केसरिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹನುಮಂತನ ತಂದೆಯಾದ ಒಬ್ಬ ವಾನರ
प्रयोगाः - > "सूर्यदत्तवरः स्वर्णः सुमेरुर्नाम पर्वतः यत्र राज्यं प्रशास्त्यस्य केसरी नाम वै पिता ॥"
उल्लेखाः - > रामा०
केसरिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರಗಿ ಮರ
केसरिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಗಸಂಪಿಗೆ ಗಿಡ
विस्तारः - > "केसर्यर्वणि पुन्नागे नागकेसरसिंहयोः" - हेम०
केसरिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೋಟಮಾದಳದ ಗಿಡ
विस्तारः - > "मातुलुङ्गे तु रुचको वराल्मः केसरी शठः" - वैज०
L R Vaidya
English
kesa(Sa)rin {% m. %} 1. A lion, धनुर्धरः केसरिणं ददर्श R.ii.29, पुरुषकेसरिणश्च पुरा नखैः Sak.vii. (fig. used as the last member of a compound, it means ‘best, excellent’)
2. a horse
3. the citron plant
4. the punnāga tree
5. name of the father of Hanūmat.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kesarin, Kesari-rāja, see s.v. Keśarin.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ge sar
१) काश्मीरज २) किञ्जल्क ३) केसर ४) केसरिन् ५) पक्ष्मन् ६) प्रियक ७) सुरभिगन्धि
ral pa can
केसरिन्
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अरण्यजेऽस्मिन्गवलः सिंहः कण्ठीरवो हरिः १२८३
हर्यक्षः केसरीभारिः पञ्चास्यो नखरायुधः
महानादः पञ्चशिखः पारीन्द्रः पत्यरी मृगात् १२८४
श्वेतपिङ्गोऽप्यथ व्याघ्रो द्वीपी शार्दूलचित्रकौ
चित्रकायः पुण्डरीकस्तरक्षुस्तु मृगादनः १२८५
-wordlist-
गवल (पुं), सिंह (पुं), कण्ठीरव (पुं), हरि (पुं), हर्यक्ष (पुं), केसरिन् (पुं), इभारि (पुं), पञ्चास्य (पुं), नखरायुध (पुं), महानाद (पुं), पञ्चशिख (पुं), पारीन्द्र (पुं), पारिन्द्र (पुं), मृगपति (पुं), मृगारि (पुं), श्वेतपिङ्ग (पुं), व्याघ्र (पुं), द्वीपिन् (पुं), शार्दूल (पुं), चित्रक (पुं), चित्रकाय (पुं), पुण्डरिक (पुं), तरक्षु (पुं), मृगादन (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
अश्वे तु क्रमणः कुण्डी प्रोथी ह्रेषी प्रकीर्णकः १७५
पाकलः परुलः किण्वी कुटरः सिंहविक्रमः
माषाशी केसरी हंसो मुद्गभुग्गूढभोजनः १७६
वासुदेवः शालिहोत्रो लक्ष्मीपुत्रो मरुद्रथः
चामर्येकशफोऽपि स्यादश्वायां पुनरर्वती १७७
-wordlist-
क्रमण (पुं), कुण्डिन् (पुं), प्रोथिन् (पुं), हेषिन् (पुं), प्रकीर्णक (पुं), पालक (पुं), परुल (पुं), किण्विन् (पुं), कुटर (पुं), सिंहविक्रम (पुं), माषाशिन् (पुं), केसरिन् (पुं), हंस (पुं), मुहुर्भुज् (पुं), ग्रहभोजन (पुं), वासुदेव (पुं), शालिहोत्र (पुं), लक्ष्मीपुत्र (पुं), मरुद्रथ (पुं), अर्वती (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
हरि
हरि, मृगपति, पञ्चानन, केसरिन्, हर्यक्ष, नखरायुध, मृगरिपु, सिंह, कण्ठीरव
तुल्यार्थाः कथिता हरिर्मृगपतिः पञ्चाननः केसरी,
हर्यक्षो नखरायुधो मृगरिपुः सिंहश्च कण्ठीरवः २१४
verse 2.1.1.214
page 0026
नाममाला
Sanskrit
गजवैरिन्, गजद्विष्, गजसपत्न, गजद्विषत्, गजरिपु, गजभ्रातृव्य, गजदुर्जन, गजशत्रु, गजदुष्ट, गजद्वेषिन्, गजखल, मतङ्गजवैरिन्, मतङ्गजद्विष्, मतङ्गजसपत्न, मतङ्गजद्विषत्, मतङ्गजरिपु, मतङ्गजभ्रातृव्य, मतङ्गजदुर्जन, मतङ्गजशत्रु, मतङ्गजदुष्ट, मतङ्गजद्वेषिन्, मतङ्गजखल, हस्तिवैरिन्, हस्तिद्विष्, हस्तिसपत्न, हस्तिद्विषत्, हस्तिरिपु, हस्तिभ्रातृव्य, हस्तिदुर्जन, हस्तिशत्रु, हस्तिदुष्ट, हस्तिद्वेषिन्, हस्तिखल, वारणवैरिन्, वारणद्विष्, वारणसपत्न, वारणद्विषत्, वारणरिपु, वारणभ्रातृव्य, वारणदुर्जन, वारणशत्रु, वारणदुष्ट, वारणद्वेषिन्, वारणखल, अनेकपवैरिन्, अनेकपद्विष्, अनेकपसपत्न, अनेकपद्विषत्, अनेकपरिपु, अनेकपभ्रातृव्य, अनेकपदुर्जन, अनेकपशत्रु, अनेकपदुष्ट, अनेकपद्वेषिन्, अनेकपखल, करिवैरिन्, करिद्विष्, करिसपत्न, करिद्विषत्, करिरिपु, करिभ्रातृव्य, करिदुर्जन, करिशत्रु, करिदुष्ट, करिद्वेषिन्, करिखल, दन्तिवैरिन्, दन्तिद्विष्, दन्तिसपत्न, दन्तिद्विषत्, दन्तिरिपु, दन्तिभ्रातृव्य, दन्तिदुर्जन, दन्तिशत्रु, दन्तिदुष्ट, दन्तिद्वेषिन्, दन्तिखल, स्तम्बेरमवैरिन्, स्तम्बेरमद्विष्, स्तम्बेरमसपत्न, स्तम्बेरमद्विषत्, स्तम्बेरमरिपु, स्तम्बेरमभ्रातृव्य, स्तम्बेरमदुर्जन, स्तम्बेरमशत्रु, स्तम्बेरमदुष्ट, स्तम्बेरमद्वेषिन्, स्तम्बेरमखल, कुम्भिवैरिन्, कुम्भिद्विष्, कुम्भिसपत्न, कुम्भिद्विषत्, कुम्भिरिपु, कुम्भिभ्रातृव्य, कुम्भिदुर्जन, कुम्भिशत्रु, कुम्भिदुष्ट, कुम्भिद्वेषिन्, कुम्भिखल, द्विरदवैरिन्, द्विरदद्विष्, द्विरदसपत्न, द्विरदद्विषत्, द्विरदरिपु, द्विरदभ्रातृव्य, द्विरददुर्जन, द्विरदशत्रु, द्विरददुष्ट, द्विरदद्वेषिन्, द्विरदखल, इभवैरिन्, इभद्विष्, इभसपत्न, इभद्विषत्, इभरिपु, इभभ्रातृव्य, इभदुर्जन, इभशत्रु, इभदुष्ट, इभद्वेषिन्, इभखल, मितङ्गमवैरिन्, मितङ्गमद्विष्, मितङ्गमसपत्न, मितङ्गमद्विषत्, मितङ्गमरिपु, मितङ्गमभ्रातृव्य, मितङ्गमदुर्जन, मितङ्गमशत्रु, मितङ्गमदुष्ट, मितङ्गमद्वेषिन्, मितङ्गमखल, शुण्डालवैरिन्, शुण्डालद्विष्, शुण्डालसपत्न, शुण्डालद्विषत्, शुण्डालरिपु, शुण्डालभ्रातृव्य, शुण्डालदुर्जन, शुण्डालशत्रु, शुण्डालदुष्ट, शुण्डालद्वेषिन्, शुण्डालखल, सामजवैरिन्, सामजद्विष्, सामजसपत्न, सामजद्विषत्, सामजरिपु, सामजभ्रातृव्य, सामजदुर्जन, सामजशत्रु, सामजदुष्ट, सामजद्वेषिन्, सामजखल, नागवैरिन्, नागद्विष्, नागसपत्न, नागद्विषत्, नागरिपु, नागभ्रातृव्य, नागदुर्जन, नागशत्रु, नागदुष्ट, नागद्वेषिन्, नागखल, मातङ्गवैरिन्, मातङ्गद्विष्, मातङ्गसपत्न, मातङ्गद्विषत्, मातङ्गरिपु, मातङ्गभ्रातृव्य, मातङ्गदुर्जन, मातङ्गशत्रु, मातङ्गदुष्ट, मातङ्गद्वेषिन्, मातङ्गखल, पुष्करिवैरिन्, पुष्करिद्विष्, पुष्करिसपत्न, पुष्करिद्विषत्, पुष्करिरिपु, पुष्करिभ्रातृव्य, पुष्करिदुर्जन, पुष्करिशत्रु, पुष्करिदुष्ट, पुष्करिद्वेषिन्, पुष्करिखल, द्विपवैरिन्, द्विपद्विष्, द्विपसपत्न, द्विपद्विषत्, द्विपरिपु, द्विपभ्रातृव्य, द्विपदुर्जन, द्विपशत्रु, द्विपदुष्ट, द्विपद्वेषिन्, द्विपखल, करेणुवैरिन्, करेणुद्विष्, करेणुसपत्न, करेणुद्विषत्, करेणुरिपु, करेणुभ्रातृव्य, करेणुदुर्जन, करेणुशत्रु, करेणुदुष्ट, करेणुद्वेषिन्, करेणुखल, सिन्धुरवैरिन्, सिन्धुरद्विष्, सिन्धुरसपत्न, सिन्धुरद्विषत्, सिन्धुररिपु, सिन्धुरभ्रातृव्य, सिन्धुरदुर्जन, सिन्धुरशत्रु, सिन्धुरदुष्ट, सिन्धुरद्वेषिन्, सिन्धुरखलगजाराति, गजामित्र, गजारि, गजाहित, मतङ्गजाराति, मतङ्गजामित्र, मतङ्गजारि, मतङ्गजाहित, हस्त्याराति, हस्त्यमित्र, हस्त्यरि, हस्त्यहित, वारणाराति, वारणामित्र, वारणारि, वारणाहित, अनेकपाराति, अनेकपामित्र, अनेकपारि, अनेकपाहित, कर्याराति, कर्यमित्र, कर्यरि, कर्यहित, दन्त्याराति, दन्त्यमित्र, दन्त्यरि, दन्त्यहित, स्तम्बेरमाराति, स्तम्बेरमामित्र, स्तम्बेरमारि, स्तम्बेरमाहित, कुम्भ्याराति, कुम्भ्यमित्र, कुम्भ्यरि, कुम्भ्यहित, द्विरदाराति, द्विरदामित्र, द्विरदारि, द्विरदाहित, इभाराति, इभामित्र, इभारि, इभाहित, मितङ्गमाराति, मितङ्गमामित्र, मितङ्गमारि, मितङ्गमाहित, शुण्डालाराति, शुण्डालामित्र, शुण्डालारि, शुण्डालाहित, सामजाराति, सामजामित्र, सामजारि, सामजाहित, नागाराति, नागामित्र, नागारि, नागाहित, मातङ्गाराति, मातङ्गामित्र, मातङ्गारि, मातङ्गाहित, पुष्कर्याराति, पुष्कर्यमित्र, पुष्कर्यरि, पुष्कर्यहित, द्विपाराति, द्विपामित्र, द्विपारि, द्विपाहित, करेण्वाराति, करेण्वमित्र, करेण्वरि, करेण्वहित, सिन्धुराराति, सिन्धुरामित्र, सिन्धुरारि, सिन्धुराहित, कण्ठीरव, मृगेन्द्र, केसरिन्, हरि
नागाद्यरिः कण्ठी(ण्ठि)रवो मृगेन्द्रः केसरी हरिः
verse 0.1.1.89
page 0046
Mahabharata
English
Kesarin (Keśº, C.), name of a monkey. § 425 (HanūmadBhīmasenasaṃv.): III, 147, 11193 (Hanūmat was begotten by Vāyu with the wife of K.).--§ 608 (Karṇap.): VIII, 68, †3402 (ºṇaḥ sutasya, i.e. Hanūmat, on the banner of Arjuna).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
केश(स)रिन् पुंस्त्री केश(स)राः सन्त्यस्य इनि सिंहे, अश्वे अमरः स्त्रियां ङीप् पुन्नागवृक्षे नागके-शरवृक्षे,
पु०
मेदि० वीजपूरकवृक्षे
पु०
जटाधरः हनु-मत्पितरि वानरभेदे
पु०
“पिता हनुमतः श्रीमान् के-श(स)री प्रत्यदृश्यत” रामा०
केसरिन् पुंस्त्री केसरोऽस्त्यस्य इनि सिंहे घीटके चअमरः “धनुर्द्धरं केसरिणं ददर्श” रघुः स्त्रियां ङीप् ।३ पुन्नागे नागकेसरे
पु०
मेदि० रक्तशोभाञ्जने रा-जनि० हनूमत्पितरि
पु०
(केशरिन्)शब्दे दृश्यम्
Capeller
German
केसरिन् gemähnt
m.
Löwe (f. Löwin*).