केसर (kesara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 केसर mn.  (-रः-रं) A filament.
	 m.
  (-रः)
	 1. A lion. 
	 2. A horse.
	 3. The name
of a horse or lion,  &c.,  see केशर.
	 4. A plant,  (Mimusops elengi.)
	 5.
A tree used in dying,  (Rottleria Tinctoria.)
	 nf.  (-रं-री) Asafœtida.
n.
  (-रं)
	 1. Gold.
	 2. Sulphate of iron. 
	 3. The flower of the Nageswar.
E.
  के on the head,  सृ to go,  ट aff.
  

Capeller Eng

English

 के॑सर n.
  (आ f.
 ) = के॑श
 also filament,  esp.
    of a
lotus
 m.
  N.
  of a plant = बकुल.

Yates

English

 केसर (रः-रं) 1.
m.
  n.
  A filament
of a lotus.
m.
  A lion
 a horse, 
or its mane
 Mimusops or Rott-
leria tinctoria. (री-रं)
f.
  n.
  Asa-
foetida.
n.
  Gold
 sulphate of
iron
 flower of the
Nāgesar.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

tadevasundaraMbhaviSyati 	-	 sent.
  	-	 Letusplantallthefloweringplantsontheleft-sideofthehouse.Thatonlywillbebeautiful.

केसर 	-	 kesara 	-	 n.
  	-	 saffron
केसर 	-	 kesara 	-	 adj.
  	-	  Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
केसर 	-	 kesara 	-	 m.
  	-	  red kamlaa tree  [ Mallotus philippensis - Bot. ]
केसर 	-	 kesara 	-	 m.
  	-	  mane
केसर 	-	 kesara 	-	 m.
  	-	  Indian rose chestnut  [ Mesua Roxburghii - Bot. ]
केसर 	-	 kesara 	-	 m.
  	-	  Spanish cherry tree  [ Mimusops Elengi - Bot. ]
केसर 	-	 kesara 	-	 m.
  	-	  hair
केसर 	-	 kesara 	-	 m.
 n.
  	-	  filament of a lotus or of any vegetable
केसर 	-	 kesara 	-	 n.
  	-	  tail of a domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
केसर 	-	 kesara 	-	 n.
  	-	  sulphate of iron
केसर 	-	 kesara 	-	 n.
  	-	  fibre
केसर 	-	 kesara 	-	 n.
  	-	  flower of those plants
केसर 	-	 kesara 	-	 n.
  	-	  gold
विजात-केसर 	-	  vijAta-kesara 	-	 n.
  	-	  bastard saffron

केसर 	-	 kesara 	-	 n.
  	-	 saffron
केसरवर्ण 	-	 kesaravarNa 	-	 m.
  	-	 saffroncolour
जवा 	-	  javA 	-	 f.
  	-	 saffron
नकुली 	-	  nakulI 	-	 f.
  	-	 saffron
पीतिका 	-	  pItikA 	-	 f.
  	-	 saffron
लसा 	-	  lasA 	-	 f.
  	-	 saffron
कुङ्कुमति 	-	  kuGkumati 	-	 f.
  	-	 saffron  [ Crocus sativus - Bot. ]
सामान्य कुङ्कुम 	-	  sAmAnya kuGkuma 	-	 m.
  	-	 saffron  [ Crocus sativus - Bot. ]
कुसुम्भ 	-	  kusumbha 	-	 m.
  	-	 saffron
गोरव 	-	  gorava 	-	 m.
  	-	 saffron
घोर 	-	  ghora 	-	 m.
  	-	 saffron
रञ्जन 	-	  raJjana 	-	 m.
  	-	 saffron
पिण्याक 	-	  piNyAka 	-	 m.
 n.
  	-	 saffron
कावेर 	-	  kAvera 	-	 n.
  	-	 saffron
सुरार्ह 	-	  surArha 	-	 n.
  	-	 saffron
अग्निसिख 	-	  agnisikha 	-	 n.
  	-	 saffron
अग्निसेखर 	-	  agnisekhara 	-	 n.
  	-	 saffron
अम्बर 	-	  ambara 	-	 n.
  	-	 saffron
कनकगौर 	-	  kanakagaura 	-	 n.
  	-	 saffron
कश्मीरजन्मन् 	-	  kazmIrajanman 	-	 n.
  	-	 saffron

केसर 	-	  kesara 	-	 adj.
  	-	  Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
क्वथिता 	-	  kvathitA 	-	 f.
  	-	  Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
झालि 	-	  jhAli 	-	 f.
  	-	  Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
जरण 	-	  jaraNa 	-	 m.
  	-	  Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
जन्तुनाशन 	-	  jantunAzana 	-	 n.
  	-	  Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
जतुक 	-	  jatuka 	-	 n.
  	-	  Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
जरक 	-	  jaraka 	-	 n.
  	-	  Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
तीक्ष्ण 	-	  tIkSNa 	-	 n.
  	-	  Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
कर्वरी 	-	  karvarI 	-	 f.
  	-	  leaf of Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
कटुफला 	-	  kaTuphalA 	-	 f.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
भरणी 	-	  bharaNI 	-	 f.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
राजकोशातकी 	-	  rAjakozAtakI 	-	 f.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
सुकोशा 	-	  sukozA 	-	 f.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
हस्तिपर्णिका 	-	  hastiparNikA 	-	 f.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
हस्तिपर्णिनी 	-	  hastiparNinI 	-	 f.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
कोशफल 	-	  kozaphala 	-	 m.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
गोहित 	-	  gohita 	-	 m.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
घोष 	-	  ghoSa 	-	 m.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
जीमूत 	-	  jImUta 	-	 m.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
देवताड 	-	  devatADa 	-	 m.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
धामार्गव 	-	  dhAmArgava 	-	 m.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
सपीतक 	-	  sapItaka 	-	 m.
  	-	  loofah or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
कारवी 	-	  kAravI 	-	 f.
  	-	  Asa foetida plant or its leaf  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
गन्धाली 	-	  gandhAlI 	-	 f.
  	-	  Stinkvine [ Paederia foetida - Bot. ]
गन्धोली 	-	  gandholI 	-	 f.
  	-	  Stinkvine [ Paederia foetida - Bot. ]
चन्द्रवल्ली 	-	  candravallI 	-	 f.
  	-	  Stinkvine [ Paederia foetida - Bot. ]
चारुपर्णी 	-	  cAruparNI 	-	 f.
  	-	  Stinkvine [ Paederia foetida - Bot. ]
गन्धाढ्य 	-	  gandhADhya 	-	 m.
  	-	  Stinkvine [ Paederia foetida - Bot. ]
घोषक 	-	  ghoSaka 	-	 m.
  	-	  creeping plant loofa or a similar plant  [ Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot. ]
जातुक 	-	  jAtuka 	-	 m.
  	-	  plant from which Asa foetida is obtained  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]

केसर 	-	  kesara 	-	 m.
  	-	 mane
केश 	-	  keza 	-	 m.
  	-	 mane
मूर्धज 	-	  mUrdhaja 	-	 m.
  	-	 mane
सजाल 	-	  sajAla 	-	 adj.
  	-	 maned
सटाल 	-	  saTAla 	-	 m.
  	-	 maned
चन्द्रगोलस्थ 	-	  candragolastha 	-	 m.
  	-	 manes
निर्जाल्मक 	-	  nirjAlmaka 	-	 adj.
  	-	 maneless
पाटलरोमक 	-	  pATalaromaka 	-	 adj.
  	-	  red-maned
भानुकेसर 	-	  bhAnukesara 	-	 m.
  	-	  ray-maned
हिरण्यकेश 	-	  hiraNyakeza 	-	 adj.
  	-	  gold maned
सटाङ्क 	-	  saTAGka 	-	 adj.
  	-	 mane-marked
सिंहकेसर 	-	  siMhakesara 	-	 m.
  	-	  lion's mane
जाल 	-	  jAla 	-	 n.
  	-	  lion's mane
हिरण्यकेश्य 	-	  hiraNyakezya 	-	 adj.
  	-	  golden-maned
केसरवत् 	-	  kesaravat 	-	 adj.
  	-	  having a mane
केसरिन् 	-	  kesarin 	-	 adj.
  	-	  having a mane
केशरिन् 	-	  kezarin 	-	 adj.
  	-	  having a mane
केशवत् 	-	  kezavat 	-	 adj.
  	-	  having a mane
केशिन् 	-	  kezin 	-	 adj.
  	-	  having a mane
सजाल 	-	  sajAla 	-	 adj.
  	-	  having a mane
सटाल 	-	  saTAla 	-	 m.
  	-	  having a mane
कल 	-	  kala 	-	 m.
  	-	  class of manes
चतुर्वेद 	-	  caturveda 	-	 m.
  	-	  class of manes
केशराग्र 	-	  kezarAgra 	-	 n.
  	-	  tips of a mane
चलत्सट 	-	  calatsaTa 	-	 adj.
  	-	  with flying mane
लम्बसट 	-	  lambasaTa 	-	 adj.
  	-	  with flying mane
सटापाटल 	-	  saTApATala 	-	 m.
  	-	  red mane of a lion
सटा 	-	  saTA 	-	 f.
  	-	 mane or the bristles
गन्धोष्णीष 	-	  gandhoSNISa 	-	 m.
  	-	  having a fragrant mane
केशकल्पना 	-	  kezakalpanA 	-	 f.
  	-	  arranging a horse's mane
कव्यभुज् 	-	  kavyabhuj 	-	 m.
  	-	 manes or a class of manes
कव्यभोजन 	-	  kavyabhojana 	-	 m.
  	-	 manes or a class of manes
पुरुवार 	-	  puruvAra 	-	 adj.
  	-	  having an ample tail or mane
अञ्जनकेशी 	-	  aJjanakezI 	-	 adj.
  	-	  one whose hair or mane is black
आर्यक 	-	  Aryaka 	-	 n.
  	-	  ceremony performed to the manes
कव्यवाहन 	-	  kavyavAhana 	-	 adj.
  	-	  conveying oblations to the manes
व्याकीर्नकेशर 	-	  vyAkIrnakezara 	-	 adj.
  	-	  having a disordered or rough mane
इज्या 	-	  ijyA 	-	 f.
  	-	  making offerings to the gods or manes
आर्यक 	-	  Aryaka 	-	 n.
  	-	  vessel used in sacrifices made to the manes
अनद्धापुरुष 	-	  anaddhApuruSa 	-	 m.
  	-	  one who is of no use either to gods or men or the manes

केसर 	-	  kesara 	-	 adj.
  	-	 Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
क्वथिता 	-	  kvathitA 	-	 f.
  	-	 Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
झालि 	-	  jhAli 	-	 f.
  	-	 Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
शूलनाशिनी 	-	  zUlanAzinI 	-	 f.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
सहस्रवीर्या 	-	  sahasravIryA 	-	 f.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
जरण 	-	  jaraNa 	-	 m.
  	-	 Asa foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
पिन्यास 	-	  pinyAsa 	-	 m.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
भूतारि 	-	  bhUtAri 	-	 m.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
रमठध्वनि 	-	  ramaThadhvani 	-	 m.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
शालसार 	-	  zAlasAra 	-	 m.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
शूलद्विष् 	-	  zUladviS 	-	 m.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
शूलहृत् 	-	  zUlahRt 	-	 m.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
पिण्याक 	-	  piNyAka 	-	 m.
 n.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
रामठ 	-	  rAmaTha 	-	 m.
 n.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
सूपधूपक 	-	  sUpadhUpaka 	-	 n.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
सूपधूपन 	-	  sUpadhUpana 	-	 n.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
सूपाङ्ग 	-	  sUpAGga 	-	 n.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
अगूढगन्ध 	-	  agUDhagandha 	-	 n.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
अत्युग्र 	-	  atyugra 	-	 n.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
उग्रगन्ध 	-	  ugragandha 	-	 n.
  	-	 Asa Foetida  [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]

 
   केसर  kesara m.
   mane   
   केश  keza m.
   mane    
   मूर्धज  mUrdhaja m.
   mane   
   सजाल  sajAla adj.
   maned   
   सटाल  saTAla m.
   maned  
   चन्द्रगोलस्थ  candragolastha m.
   manes   
   निर्जाल्मक  nirjAlmaka adj.
   maneless  
   पाटलरोमक  pATalaromaka adj.
   red-maned   
   भानुकेसर  bhAnukesara m.
   ray-maned  
   हिरण्यकेश  hiraNyakeza adj.
   gold maned   
   सटाङ्क  saTAGka adj.
   mane-marked  
   सिंहकेसर  siMhakesara m.
   lion's mane    
   जाल  jAla n.
   lion's mane   
   हिरण्यकेश्य  hiraNyakezya adj.
   golden-maned   
   केसरवत्  kesaravat adj.
   having a mane   
   केसरिन्  kesarin adj.
   having a mane    
   केशरिन्  kezarin adj.
   having a mane   
   केशवत्  kezavat adj.
   having a mane    
   केशिन्  kezin adj.
   having a mane   
   सजाल  sajAla adj.
   having a mane    
   सटाल  saTAla m.
   having a mane   
   कल  kala m.
   class of manes   
   चतुर्वेद  caturveda m.
   class of manes  
   केशराग्र  kezarAgra n.
   tips of a mane    
   चलत्सट  calatsaTa adj.
   with flying mane   
   लम्बसट  lambasaTa adj.
   with flying mane    
   सटापाटल  saTApATala m.
   red mane of a lion  
   सटा  saTA f.
   mane or the bristles   
   गन्धोष्णीष  gandhoSNISa m.
   having a fragrant mane   
   केशकल्पना  kezakalpanA f.
   arranging a horse's mane    
   कव्यभुज्  kavyabhuj m.
   manes or a class of manes  
   कव्यभोजन  kavyabhojana m.
   manes or a class of manes   
   पुरुवार  puruvAra adj.
   having an ample tail or mane   
   अञ्जनकेशी  aJjanakezI adj.
   one whose hair or mane is black   
   आर्यक  Aryaka n.
   ceremony performed to the manes  
   कव्यवाहन  kavyavAhana adj.
   conveying oblations to the manes   
   व्याकीर्नकेशर  vyAkIrnakezara adj.
   having a disordered or rough mane   
   इज्या  ijyA f.
   making offerings to the gods or manes   
   आर्यक  Aryaka n.
   vessel used in sacrifices made to the manes  
   अनद्धापुरुष  anaddhApuruSa m.
   one who is of no use either to gods or men or the manes     
            

Wilson

English

 केसर
mn.  (-रः-रं) A filament, 
m.
  (-रः)
1 A lion. 
2 A horse.
3 The mane of a horse or lion,  &c.,  see केशर.
4 A plant,  (Mimusops elengi.)
5 A tree used in dying,  (Rottleria tinctoria.)
nf.  (-रं-री) Asafoetida.
n.
  (-रं)
1 Gold.
2 Sulphate of iron. 
3 The flower of the Nagesar.
E.
  के on the head,  सृ to go,  ट aff.
  

Apte 1890

English

 केस(श)रः,  
रं 1 The mane (as of a lion)
 न हंत्यदूरेऽपि गजान्मृगेश्वरो विलोलजिह्वश्चलिताग्रकेसरः Rs. 1. 14
 Ś. 7. 14. 
2 The filament of a flower
 नीपं दृष्ट्वा हरितकपिशं केसरैरर्धरूढैः Me. 21
 Ś. 6. 17
 M. 2. 11
 R. 4. 67
 Śi. 9. 47. 
3 The Bakula tree
 रक्ताशोकश्चलकिसलयः केसरश्चात्र कांतः Me. 78
 Ku. 3. 55. 
4 The Punnāga tree. 
5 The fibre (as of a mango fruit). 
6 Saffron. 
7 The hair. 
रं 1 A flower of the Bakula tree
 R. 9. 36. 
2 Gold. 
3 Sulphate of iron. 
Comp. 
अचलः an epithet of the mountain Meru. 
अम्लः the citron. 
वरं saffron. 

Monier Williams Cologne

English

 के॑सर n.
  the hair (of the brow),  VS.
  xix,  91

 के॑सर (in classical literature usually केशर) m.
  or n.
  (?),  the mane (of a horse or lion),  R.
 
 Śak.
 
 Pañcat.
  &c.
  

 के॑सर (अम्),  n.
  the tail of the Bos grunniens (used as a fan for driving away flies),  L.
 

 के॑सर (अस्,  L.
 
 अम्),  m.
  n.
  the filament of a lotus or of any vegetable,  R.
 
 Suśr.
 
 Śak.
  &c.
  

 के॑सर n.
  a fibre (as of a Mango fruit),  Suśr.
 

 के॑सर (अस्),  m.
  the plants Rottleria tinctoria,  Mimusops Elengi,  and Mesua ferrea,  MBh.
   xiii,  5042
 R.
 
 Lalit.
  
 Kum.
  
 Megh.
 

 के॑सर (अम्),  n.
  the flower of those plants,  L.
 

 के॑सर (अस्,  आ,  अम्),  mfn.
   Asa foetida,  L.
 

 के॑सर (अम्),  n.
  gold,  L.
 

 sulphate of iron,  L.
 

 N.
  of a metre (of 4 × 18 syllables)

 के॑सर (अस्),  m.
  N.
  of a mountain,  MBh.
   vi,  11,  23

 केसर [cf.   Lat.
  eoesaries
 Angl.Sax.  haer
 Eng.
  hair
 Germ.
   Haar.]

Monier Williams 1872

English

 केसर केसर or केशर,  अस्,  अम्,  m. n. (the
former form being more usual in Vedic and the latter
in classical literature),  the hair
 the mane (of a
horse or lion)
 the filament of a lotus or of any
vegetable
 a fibre (as of a Mango fruit)
 (अम्),  n.
the tail of the Bos Grunniens,  used as a fan for
driving away flies
 (अस्),  m.,  N. of several plants, 
Rottleria Tinctoria
 Mimusops Elengi
 Mesua Ferrea
(अम्),  n. the flower of these plants
 gold
 sulphate
of iron
 N. of a metre consisting of four lines of
eighteen syllables each
 (अस्,  आ,  अम्),  m. f. n. Asa
Fœtida
 [cf. Lat. cœsaries
 Angl. Sax. haer
Eng. hair
 Germ. Haar.]
—केसर-ग्राम,  अस्, 
m.,  N. of a Grāma.
—केसर-प्राबन्धा,  f.,  Ved., 
N. of a woman.
—केसर-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  having
a mane.
—केसर-वर,  अम्,  n. saffron.
—केसरा-
चल (°र-अच्°),  अस्,  m. ‘the filament mountain, ’ N. of
the mountains situated round Meru,  which is called
‘the seed-vessel of the earth.’
—केसराम्ल (°र-
अम्°),  अस्,  m. the citron.

Macdonell

English

 केसर késa-ra,  n.
  hair (of the brows)
 mane 🞄(also ā)
 stamina (esp. of the lotus)
 m.
  a.
  🞄plant: -pura,  n.
  N. of a city.

Benfey

English

 केसर केसर,  and केसरिन् केसरिन्
see केशर केशर,  केशरिन् केशरिन्।

Apte Hindi

Hindi

केसरः
पुं*
  - " के + सृ + अच्,  अलुक् स*"
अयाल

केसरः
पुं*
  - " के + सृ + अच्,  अलुक् स*"
फूल का रेशा या तन्तु

केसरः
पुं*
  - " के + सृ + अच्,  अलुक् स*"
बकुल का पेड़

केसरः
पुं*
  - " के + सृ + अच्,  अलुक् स*"
रेशा या सूत्र

केसरम्
नपुं*
   - " के + सृ + अच्,  अलुक् स*"
अयाल

केसरम्
नपुं*
   - " के + सृ + अच्,  अलुक् स*"
फूल का रेशा या तन्तु

केसरम्
नपुं*
   - " के + सृ + अच्,  अलुक् स*"
बकुल का पेड़

केसरम्
नपुं*
   - " के + सृ + अच्,  अलुक् स*"
रेशा या सूत्र

केसरम्
नपुं*
   - " के + सृ + अच्,  अलुक् स*"
बकुल वृक्ष का फूल

Shabdartha Kaustubha

Kannada

केश(स)र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಕುಳ ವೃಕ್ಷ /ಪವಳದ ಗಿಡ
केश(स)र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರಗಿ ಮರ /ಸುರಹೊನ್ನೆ ಮರ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > प्रशस्ताः केसराः सन्त्यस्य
केश(स)र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಗಸಂಪಿಗೆ ಮರ
केश(स)र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಹದ ಹೆಗಲಿನ ಕೂದಲು
केश(स)र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿಂಜಲ್ಕ /ಪದ್ಮ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಒಳಗಿನ ಕುಸುರು
प्रयोगाः - > "सरजसारुणकेशरचारुभिः"
उल्लेखाः - > माघ० ६-४७
केश(स)र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಿಂದೂರ /ಇಂಗಲೀಕ
केश(स)र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಕುಳ ಪುಷ್ಪ
केश(स)र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರಗಿ ಹೂವು
केश(स)र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಗಸಂಪಿಗೆ ಹೂವು
केश(स)र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವರ್ಣ /ಚಿನ್ನ
केश(स)र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಕುಮಕೇಸರಿ
निष्पत्तिः - > शॄ (हिंसायाम्) - "अप्"(३-३-५७)
व्युत्पत्तिः - > के जले शिरसि वा शीर्यति
विस्तारः - > "केशरं हिङ्गुले क्लीबं किञ्जल्के न स्त्रियां पुमान् । सिंहसटायां पुन्नागे वकुले नागकेसरे"- मेदि० ।
केश(स)र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಾಮರ
विस्तारः - > "चामरं रोमगुत्सं च केशरं चावचूलकम्" - त्रिकाण्ड० ।

केसर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಹದ ಹೆಗಲಿನ ಕೂದಲು
निष्पत्तिः - > सृ (गतौ) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > के सरति
प्रयोगाः - > "सितत्वितश्चञ्चलतामुपेयुषो मिषेण पुच्छस्य च केसरस्य च"
उल्लेखाः - > नैष० १-६२
केसर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಮಲ ಮೊದಲಾದ ಹೂವುಗಳ ಕುಸುರು
निष्पत्तिः - > सृ (गतौ) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > के जले सरति
प्रयोगाः - > "नीपं दृष्ट्वा हरितकपिशं केसरैरर्धरूढैः" । "दुधुवुर्वाजिनः स्कन्धान् लग्नकुङ्कुमकेसरान्" ।
उल्लेखाः - > मेघ० १-२१,  रघु० ४-६७
केसर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರಗಿ ಮರ /ಸುರಹೊನ್ನೆ ಮರ
व्युत्पत्तिः - > प्रशस्ताः केसराः अस्य
केसर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಗಸಂಪಿಗೆ ಮರ
केसर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಕುಳ ವೃಕ್ಷ /ಪವಳದ ಗಿಡ
केसर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಗು
केसर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಕುಳ ಪುಷ್ಪ
प्रयोगाः - > "स्रस्तां नितम्बादवलम्बमाना पुनःपुनः केसरदामकाञ्चीम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-५५
केसर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರಗಿ ಹೂವು
केसर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಗಸಂಪಿಗೆ ಹೂವು
विस्तारः - > "केसरो नागकेसरे । तुरङ्गसिंहयोः स्कन्धकेशेषु वकुलद्रुमे । पुन्नागवृक्षे किञ्जल्के स्यात् केसरं तु हिङ्गुनि" - हेम० ।
केसर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವರ್ಣ /ಚಿನ್ನ

L R Vaidya

English

 kesa(Sa)ra {% (I) m.n. %} 1. The mane (of a lion),  e.g. मृगपतिरिव स्कंधावलंबितकेशरमालः Kad.
the filament of a flower,  नीपं दृष्ट्वा हरित्तकपिशं केसरैरर्धरूढैः Megh.i.21,  R.iv.67,  Sis.ix.47
the bakula tree,  रक्ताशोकश्चलकिसलयः केसरश्चात्र कांतः Megh.ii.15,  K.S.ii.55
the punnāga tree.

 kesa(Sa)ra {% (II) n. %} A flower of the bakula tree,  R.ix.36.

Bopp

Latin

 केसर m. n. (ut videtur,  e केशर,  mutato श् in स्) fibra, 
filum plantae. RAGH. 4. 67. 9. 34.

Lanman

English

 késara,  m. hair
 mane. [written also
keśara,  cf. keśa: cf. Lat. caesaries,  ‘hair, 
mane, ’ but not Eng. hair.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 केसर ° = कश्मीरजन्मकुसुम,  S I,  39,  3
 II,  3,  5 v.u. (Ko.).

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skra can
१) अरिष्टकेशिन् २) केसर ३) बकुल (?) ४) वाल

ge sar
१) काश्मीरज २) किञ्जल्क ३) केसर ४) केसरिन् ५) पक्ष्मन् ६) प्रियक ७) सुरभिगन्धि

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
बकुलः केसरोऽशोकः कंकेल्लिः ककुभोऽर्जुनः ।
-wordlist-
 
बकुल (पुं),  केसर (पुं),  अशोक (पुं),  कङ्केल्लि (स्त्री),  ककुभ (पुं),  अर्जुन (पुं)

--source--
 
किंजल्कं केसरं संवर्तिका तु स्यान्नवं दलम् ।
-wordlist-
 
किञ्जल्क (पुंक्ली),  केसर (पुंक्ली),  संवर्तिका (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

केसर
केसर,  वकुल
केसरं च वकुलं प्रचक्षते ।
verse 2.1.1.206
page 0025

किञ्जल्क
किञ्जल्क,  केसर
कर्णिका बीजकोशः स्यात्किञ्जल्कं केसरं स्मृतम् ।
verse 3.1.1.682
page 0078

Mahabharata

English

Kesara,  a mountain in Śākadvīpa. § 575b (Śākadvīpa): VI,  11,  424 (only B.,  C. has Keśarī),  427 (only B.,  C. has Kedārasya).

पुराणम्

English

केसर / KESARA. A mountain in śākadvīpa (śāka island). The air on this mountain was always filled with fragrance. (M.B. bhīṣma parva,  Chapter 11,  Stanza 23).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 केसरं,  क्ली,
   (के जले सरतीति । सृ + अच् ।) हिङ्गुःइति हेमचन्द्रः ॥
 नागकेसरपुष्पम् । कासीसम् ।स्वर्णम् । इति राजनिर्घण्टः ॥

 केसरः,  पुं,
   (के वृक्षशिरोऽवच्छेदे उच्छ्रितदेशेइत्यर्थः सरति । सृ + अच् ।) नागकेशरवृक्षः ।तुरङ्गस्कन्धकेशः । (यथा,  रघुवंशे । ४ । ६७ ।“विनीताध्वश्रामास्तस्य सिन्धुतीरविचेष्टनैः ।दुधुवुर्वाजिनः स्कन्धान् लग्नकुङ्कुमकेसरान्” ॥
)सिंहस्कन्धकेशः । (यथा,  पञ्चतन्त्रे । १ । २०४ ।“व्याकीर्णकेसरकरालमुखा मृगेन्द्रानागाश्च भूरि मदराजि विराजमानाः” ॥
)वकुलवृक्षः । (यथा,  रघुवंशे । ९ । ३६ ।“ललितविभ्रमबन्धविचक्षणंसुरभिगन्धपराजितकेसरम्” ॥
)पुन्नागवृक्षः । किञ्जल्कः । इति हेमचन्द्रः ॥

 केसरः,  पुं क्ली,
   (के जले सरतीति । सृ + पचाद्यच् ।हृलदन्तादिति अलुक्समासः ।) किञ्जल्कः । हि-ङ्गुनि,  पुं स्त्री । इति रभसः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 केश(स)र पुंन०  के जले शिरसि वा शीर्य्यति शॄ अच् सरतिसृ--अच् अलुक्स० केशःकेशाकारोऽस्त्यस्यर वा । १ किञ्जकेपद्मादिपुष्पमध्यस्थे केशाकारपदार्थभेदे (चुमरि) अमरः ।सकेश(स)रपुष्पवत्त्वात् २ नागकेशरे ३ बकुलवृक्षे ४ पुन्नाग-वृक्षे ५ सिंहादिस्कन्धस्थजटायां पु०
  मेदि० ६ हिङ्गुवृक्षेन०  भरतः “मृगपतिरिव स्कन्धावलम्बितकेशरमालः”काद० “व्याकीर्णकेशरकरालमुखाः मृगेन्द्राः” पञ्चत०“पुनः पुनः केशरदामकाञ्चीम्” कुमा० “नीपं दृष्ट्वा हरि-तकपिशं केशरैरङ्गरूढैः” मेघ० “दशनांशुकेशरभरैः” प-रितः” माघः “दुधुबुर्वाजिनः स्कन्धान् लग्नकुङ्गुमकै-शरान्” रघुः बकुले “सुरभिगन्धपराजितकेशरम्” रघुः“रक्ताशोकश्चलकिसलयः केशरश्चात्र कान्तः” मेघ० । ७ कु-ङ्गुमे च तस्य किञ्जल्काकारवत्त्वेन जायमानत्वात् त-थात्वं एतेषु उदाहरणेषु दन्त्यमध्योऽपि वा पाठः ।दन्त्यमध्यस्तु तुरगस्कन्धस्थलोमपुञ्जरूपजटायां हेमच०कासीसे वीजपूरके पु०
  स्वर्णे न०
  राजनि० “अर्थाश्वाश्वैः४,  ७,  ७,  र्मभनयरयुगैर्वृत्तं मतं केसरम्” वृ० र० उक्तेछन्दोभेदे न०
  ।

 केसर न०
  के जले सरति सृ--अच् । केशरशब्दार्थे तत्र विवृतिः

Capeller

German

 केसर n.
  Haar (der Brauen), ) Mähne (auch
f.
  आ)
 Staubfaden (bes der Lotusblüte)
N. einer Pflanze.

Burnouf

French

 केसर केसर m.
  n.
  fibre,  filament,  fil. -- M. lion
cheval. Cf.  केचर।
केसरिन् m.
  lion
 cheval.
		 Mesua ferrea et पुन्नाग। bot.
केसरिसुत m.
  (सुत) surn.  de Hanumat.

Stchoupak

French

 केसर-
 nt. étamine (not. de lotus) 
 m.
  crinière 
 n.
  de diverses
plantes (not. du Mimusops Elengi 
 nt. fleur de ces plantes) 
 n.
  d'une montagne
 
 -इन्- a. muni d'une crinière 
 m.
  lion 
 n.
  d'un singe 
 -इणी- f.
 
lionne.
°तरु- m.
  arbre Kesara.
केसराचल- m.
  pl.
  monts autour du Meru.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.