| YouTube Channel

केशी (kezI)

 
Monier Williams Cologne
English
के॑शी
f.
 a lock of hair on the crown of the head,
L.
the Indigo plant,
L.
Carpopogon pruriens,
L.
another plant (भूत-केशी),
L.
N.
 of Durgā,
L.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
केशी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀಲಿ ಗಿಡ
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सिंहः, केसरी, केशरी, हपिः, मृगेन्द्रः, मृगराजः, मृगराट्, मृगपतिः, पशुराजः, पशुपतिः, शार्दूलः, वनराजः, मृगरिपुः, मृगारिः, गजारिः, कुञ्जरारातिः, द्विरदान्तकः, हस्तिकक्ष्यः, भीमनादः, भीमविक्रान्तः, भारिः, हर्य्यक्षः, पञ्चास्यः, पञ्चाननः, पञ्चमुखः, पञ्चवक्त्रः, पञ्चशिखः, व्यालः, सटाङ्कः, जटिलः, अरण्यराज्, अरण्यराट्, इभमाचलः, इभारिः, करिदारकः, करिमाचलः, कलङ्कषः, पलङ्कषः, केशी, क्रव्यादः, गजारिः, नखायुधः, नखरायुधः, नदनुः, पारिन्द्रः, पारीन्द्रः, बहुबलः, भारिः, भीमविक्रान्तः, महानादः, महावीरः, मृगद्विष्, मृगद्विट्, मृगप्रभुः, रक्तजिह्वः, वनहरिः, विसङ्कटः, विक्रमी, विक्रान्तः, शृङ्गोष्णीषः, शैलाटः, शैलेयः, सकृत्प्रजः, हरित्, हरितः, हेमाङ्गः
noun
सिंहजातीयः नरः वन्यपशुः।
"सिंहस्य ग्रीवा सटया आवृता अस्ति।"
Synonyms:
 अलकः, अलकम्, आवर्तः, कमुजा, कुन्तलः, कुरुलः, केशी, केशमण्डलम्, केशस्तुकः, केशान्तः, खङ्करः, गुडालकः, गुडालकम्, चूडा, चूर्णकुन्तलः, शिखण्डकः, शिखा, शिखासूत्रम्
noun
पृष्ठभागे वामभागे दक्षिणभागे च इतस्ततः अवकीर्णाः केशाः।
"तस्याः अलकेन युक्तं मुखं अपरिचितः इव अभासत।"
Synonyms:
 सिंहः, मृगेन्द्रः, पञ्चास्यः, हर्यक्षः, केशरी, हरिः, पारीन्द्रः, श्वेतपिङ्गलः, कण्ठीरवः, पञ्चशिखः, शैलाटः, भीमविक्रमः, सटाङ्कः, मृगराट्, मृगराजः, मरुत्ज्लवः, केशी, लम्नौकाः, करिदारकः, महावीरः, श्वेतपिङ्गः, गजमोचनः, मृगारिः, इभारिः, नखरायुधः, महानादः, मृगपतिः, पञ्चमुखः, नखी, मानी, क्रव्यादः, मृगाधिपः, शूरः, विक्रान्तः, द्विरदान्तकः, बहुबलः, दीप्तः, बली, विक्रमी, दीप्तपिङ्गलः
noun
वन्यपशुः- मार्जारजातीयः हिंस्रः तथा च बलवान् पशुः।
"अस्मिन् काव्ये कविना शिवरायस्य तुलना सिंहैः कृता।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चूडा केशी केशपाशी शिखा शिखण्डिका समाः ॥ ५७१ ॥
-wordlist-
चूडा (स्त्री), केशी (स्त्री), केशपाशी (स्त्री), शिखा (स्त्री), शिखण्डिका (स्त्री)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
गौतमी कौशिकी कृष्णा तामसी बाभ्रवी जया ॥ ४७ ॥
कालरात्रिर्महामाया भ्रामरी यादवी वरा ।
बर्हिध्वजा शूलधरा परमब्रह्मचारिणी ॥ ४८ ॥
अमोघा विन्ध्यनिलया षष्ठी कान्तारवासिनी ।
जाङ्गुली बदरीवासा वरदा कृष्णपिङ्गला ॥ ४९ ॥
p{0003}
दृषद्वतीन्द्रभगिनी प्रगल्भा रेवती तथा ।
महाविद्या सिनीवाली रक्तदन्त्येकपाटला ॥ ५० ॥
एकपर्णा बहुभुजा नन्दपुत्री महाजया ।
भद्रकाली महाकाली योगिनी गणनायिका ॥ ५१ ॥
हासा भीमा प्रकूष्माण्डी गदिनी वारुणी हिमा ।
अनन्ता विजया क्षेमा मानस्तोका कुहावती ॥ ५२ ॥
चारणा च पितृगणा स्कन्दमाता घनाञ्जनी ।
गान्धर्वी कर्वरी गार्गी सावित्री ब्रह्मचारिणी ॥ ५३ ॥
कोटिश्रीर्सन्दरावासा केशी मलयवासिनी ।
कालायनी विशालाक्षी किराती गोकुलोद्भवा ॥ ५४ ॥
एकानसी नारायणी शैला शाकंभरीश्वरी ।
प्रकीर्णकेशी कुण्डा च नीलवस्त्रोग्रचारिणी ॥ ५५ ॥
अष्टादशभुजा पौत्री शिवदूती यमस्वसा ।
सुनन्दा विकचा लम्बा जयन्ती नकुलाकुला ॥ ५६ ॥
विलङ्का नन्दिनी नन्दा नन्दयन्ती निरञ्जना ।
कालंजरी शतमुखी विकराली करालिका ॥ ५७ ॥
विरजाः पुरला जीरी बहुपुत्री कुलेश्वरी ।
कैटभी कालदमनी दर्दुरा कुलदेवता ॥ ५८ ॥
रौद्री कुन्द्रा महारौद्री कालंगमा महानिशा ।
बलदेवस्वसा पुत्री हीरी क्षेमंकरी प्रभा ॥ ५९ ॥
मारी हैमवती चापि गोला शिखरवासिनी ।
-wordlist-
गौतमी (स्त्री), कौशिकी (स्त्री), कृष्णा (स्त्री), तामसी (स्त्री), बाभ्रवी (स्त्री), जया (स्त्री), कालरात्रि (स्त्री), महामाया (स्त्री), भ्रामरी (स्त्री), यादवी (स्त्री), वरा (स्त्री), बर्हिध्वजा (स्त्री), शूलधरा (स्त्री), परमब्रह्मचारिणी (स्त्री), अमोघा (स्त्री), विन्ध्यनिलया (स्त्री), षष्ठी (स्त्री), कान्तारवासिनी (स्त्री), जाङ्गुली (स्त्री), बदरीवासा (स्त्री), वरदा (स्त्री), कृष्णपिङ्गला (स्त्री), दृषद्वती (स्त्री), इन्द्रभगिनी (स्त्री), प्रगल्भा (स्त्री), रेवती (स्त्री), महाविद्या (स्त्री), सिनीवाली (स्त्री), रक्तदन्ती (स्त्री), एकपाटला (स्त्री), एकपर्णा (स्त्री), बजुभुजा (स्त्री), नन्दपुत्री (स्त्री), महाजया (स्त्री), भद्रकाली (स्त्री), महाकाली (स्त्री), योगिनी (स्त्री), गणनायिका (स्त्री), हासा (स्त्री), भीमा (स्त्री), प्रकूष्माण्डी (स्त्री), गदिनी (स्त्री), वारुणी (स्त्री), हिमा (स्त्री), अनन्ता (स्त्री), विजया (स्त्री), क्षेमा (स्त्री), मानस्तोका (स्त्री), कुहावती (स्त्री), चारणा (स्त्री), पितृगणा (स्त्री), स्कन्दमाता (स्त्री), घनाञ्जनी (स्त्री), गान्धर्वी (स्त्री), कर्बुरा (स्त्री), गार्गी (स्त्री), सावित्री (स्त्री), ब्रह्मचारिणी (स्त्री), कोटिश्री (स्त्री), मन्दरावासा (स्त्री), केशी (स्त्री), मलयवासिनी (स्त्री), कालायनी (स्त्री), विशालाक्षी (स्त्री), किराती (स्त्री), गोकुलोद्भवा (स्त्री), एकानसी (स्त्री), नारायणी (स्त्री), शैला (स्त्री), शाकम्भरी (स्त्री), ईश्वरी (स्त्री), प्रकीर्णकेशी (स्त्री), कुण्डा (स्त्री), नीलवस्त्रा (स्त्री), उग्रचारिणी (स्त्री), अष्टादशभुजा (स्त्री), पौत्री (स्त्री), शिवदूती (स्त्री), यमस्वसा (स्त्री), सुनन्दा (स्त्री), विकचा (स्त्री), लम्बा (स्त्री), जयन्ती (स्त्री), नकुला (स्त्री), कुला (स्त्री), विलङ्का (स्त्री), नन्दिनी (स्त्री), नन्दा (स्त्री), नन्दयन्ती (स्त्री), निरञ्जना (स्त्री), कालञ्जरी (स्त्री), शतमुखी (स्त्री), विकराला (स्त्री), करालिका (स्त्री), विरजस् (स्त्री), पुरला (स्त्री), जारी (स्त्री), बहुपुत्री (स्त्री), कुलेश्वरी (स्त्री), कैटभी (स्त्री), कालदमनी (स्त्री), दर्दुरा (स्त्री), कुलदेवता (स्त्री), रौद्री (स्त्री), कुन्द्रा (स्त्री), महारौद्री (स्त्री), कालङ्गमा (स्त्री), महानिशा (स्त्री), बलदेवस्वसृ (स्त्री), पुत्री (स्त्री), हीरी (स्त्री), क्षेमङ्करी (स्त्री), प्रभा (स्त्री), मारी (स्त्री), हैमवती (स्त्री), गोला (स्त्री), शिखरवासिनी (स्त्री)
पुराणम्
English
केशी १ / KEŚĪ I .1) General information. An asura. It is mentioned in mahābhārata, Ādi Parva, Chapter 65 that forty Asuras or Dānavas were born to kaśyapa, the son of marīci, and the grandson of brahmā, by his wife danu, and that keśī was one of them.2) keśī and indra. Once a war broke out between the devas and the Asuras. Disasters befell the devas. daityasenā and devasenā, the daughters of prajāpati were about to be carried away by keśī. daityasenā agreed to accompany him of her own accord, but devasenā cried aloud. Hearing her cry Devendra reached the spot. A terrible fight ensued and finally the defeated keśī ran away. (M.B. Vana Parva, Chapter 223).3) keśī and viṣṇu. Once there was a fight which lasted for thirteen days, between keśī and viṣṇu. (M.B. Vana Parva, Chapter 134, Stanza 20).
केशी २ / KEŚĪ II. A follower of kaṁsa. This asura, on the instruction of kaṁsa, went to Ambāḍi (Gokula) taking the form of a horse. to kill śrī kṛṣṇa. śrī kṛṣṇa killed keśī. It is seen in the bhāgavata (Malayālam) that Śrī kṛṣṇa got the name keśava because he had killed keśī. (skandha 10, Keśivadha).
केशी ३ / KEŚĪ III. In bhāgavata there is another keśī who was the son of vasudeva.“Pauravī rohiṇī bhadrā
madirā rocanā ilā ।
Devakīpramukhā āsan
Patnya Ānakadundubheḥ.”
pauravī, rohiṇī, bhadrā, madirā, rocanā, ilā and devakī were the wives of vasudeva.
From this statement made in bhāgavata, skandha 9, Chapter 24, it is clear that vasudeva had a number of wives. kausalyā, who was one of them, was the mother of keśī. (bhāgavata, skandha 9, Chapter 24, Stanza 48).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
केशी, [न्] त्रि, (प्रशस्ताः केशाः सन्त्यस्य ।) प्रशस्त-केशयुक्तः । इत्यमरः । २ । ६ । ४५ ॥
केशी, [न्]
पुं,
 (केशः सर्व्वज्ञा शक्तिरस्यास्तीति ।)विष्णुः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
दैत्यभेदः । इतिमेदिनी ॥
(यथा, हरिवंशे । ८० । ६५ ।“यस्मात्त्वया हतः केशी तस्मात् मच्छासनं शृणु ।केशवो नाम नाम्ना वै ख्यातो लोके भविष्यषि” ॥
केशाः केसरा सन्त्यस्य ।) सिंहः । इति शब्द-रत्नावली ॥
केशी,
स्त्री,
 (केश + स्त्रियां गौरादित्वात् ङीष् ।)नीली । इति राजनिर्घण्टः ॥
भूतकेशीवृक्षः ॥
अजलोमावृक्षः । इति रत्नमाला ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
केशी स्त्री केश--गौरा० ङीष् । १ नीलीवृक्षे राजनि० २ भू-तकेशीवृक्षे ३ अजलोमावृक्षे रत्नमा०