| YouTube Channel

केलिः (keliH)

 
Apte
English
केलिः [kēliḥ],
m.
f.
 [केल्-इन्]
Play, sport.
Amorous sport, pastime
केलिचलन्मणिकुण्डल
&c.
Gīt.*
 1
हरिरिह मुग्ध- वधूनिकरे विलासिनि विलसति केलिपरे ibid
राधामाधवयोर्जयन्ति यमुनाकूले रहः केलयः ibid
Amaru.*
 8
Pt.*
 1.175
Ms.*
 8.357
Ṛs.*
 4.17
केलिं कुरुष्व परिभुङ्क्ष्व सरोरुहाणि Udb.
Joke, jest, mirth. -लिः
f.
 The earth.
Comp.
 -कलहः a quarrel in jest or joke.
कला sportive skill, wantonness, amorous address
रतिकेलिकलाभिरधीरम्
Gīt.*
 11.
the lute of Sarasvatī. -किलः the confidential companion of the hero of a drama (a kind of विदूषक or buffoon). (-ली)
N.
 of Rati. -किलावती Rati, wife of the god of love. -कीर्णः a camel. -कुञ्चिका a wife's younger sister.-कुपित
a.
 angry in sport
Ve.*
 1.2. -कोषः an actor, a dancer. -गृहम्, -निकेतनम्, -मन्दिरम्, -सदनम् a pleasure-house, a private apartment
मञ्जुतरकुञ्जतलकेलि- सदने प्रविश राधे माधवसमीपम्
Gīt.*
 11
Amaru.*
 9 (v. l. )-नागरः a sensualist. -पर
a.
 sportive, wanton, amorous.-पल्वलम् a pleasure-pond
N.*
 1.117. -मुखः joke, sport, pastime. -रङ्गः a pleasure ground. -वनम् A pleasure-garden
निरीक्षते केलिवनं प्रविश्य क्रमेलकः कण्टकजालमेव Vikr.1.29. -वृक्षः a species of Kadamba tree. -शयनम् a pleasure-couch, sofa
केलिशयनमनुयातम्
Gīt.*
 11. -शुषिःf. the earth. -सचिवः a boon companion, confidential friend.
Apte 1890
English
केलिः m. f. [केल्-इन्] 1 Play, sport.
2 Amorous sport, pastime
केलिचलन्मणिकुंडल &c. Gīt. 1
हरिरिह मुग्धवधूनिकरे विलासिनि विलसति केलिपरे ibid.
राधामाधवयोर्जयंति यमुनाकुले रहःकेलयः ibid.
Amaru. 7
Pt. 1. 175
Ms. 8. 357
Rs. 4. 17.
3 Joke, jest, mirth.
लिः f. The earth.
Comp.
कला {1} sportive skill, wantonness, amorous address. {2} the lute of Sarasvatī.
किलः the confidential companion of the hero of a drama (a kind of विदूषक or buffoon). (
ला) N. of Rati.
किलावती Rati, wife of the god of love.
कीर्णः a camel.
कुंचिका a wife's younger sister.
कुपित a. angry in sport
Ve. 1. 2.
कोषः an actor, a dancer.
गृहं,
निकेतनं,
मंदिरं,
सदनं a pleasure-house, a private apartment
Amaru. 8.
नागरः a sensualist.
पर a. sportive, wanton, amorous.
मुखः joke, sport, pastime.
रंगः a pleasure ground.
वृक्षः a species of Kadamba tree.
शयनं a pleasure-couch, sofa
केलिशयनमनुयातं Gīt. 11.
शुषिः f. the earth.
सचिवः a boon companion, confidential friend.
Apte Hindi
Hindi
केलिः
पुं*
 /स्त्री* - केल् - इन्
"खेल, क्रीडा"
केलिः
पुं*
 /स्त्री* - केल् - इन्
"आमोद-प्रमोद, मनोविनोद"
केलिः
पुं*
 /स्त्री* - केल् - इन्
"परिहास, मखौल, हँसीदिल्लगी"
केलिः
स्त्री*
 - केल् - इन्
पृथ्वी
केलिः
पुं*
स्त्री*
 - केल्+इन्
"हँसीमजाक, दिल्लगी, रंगरेली"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 क्रीडा, खेला, केलिः
noun
मनोविनोदनार्थं कृता क्रिया।
"वालाः जले क्रीडां कुर्वन्ति।"
Synonyms:
 क्रीडा, खेला, केलिः, लीला, नर्म, कूर्दनम्
noun
मनोरञ्जनात्मिका शरीरव्यापारादिक्रिया।
"क्रीडायां जयपराजयौ स्तः एव।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
केलिः, पुं
स्त्री,
 (केल् + इन् ।) परीहासः । तत्पर्य्यायः ।द्रवः २ क्रीडा ३ लीला ४ नर्म्म ५ । इत्यमरः ।१ । ७ । ३२ ॥
(नायिकालङ्कारविशेषः । यथा, एतल्लक्षणं साहित्यदर्पणे । ३ । १२२ ।“विहारे सह कान्तेन क्रीडितं केलिरुच्यते” ॥
यथा, भ्रमराष्टके । ४ ।“मालत्याः कुसुमेषु येन सततं केलिः कृता हेलया” ॥
)
केलिः,
स्त्री,
 (केलति सदा गच्छतीति । “सर्व्वधा-तुभ्य इन्” । इति इन् ।) पृथिवी । इति शब्द-माला ॥