| YouTube Channel

केपृ (kepR)

 
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
केप्
मूलधातुः:
केपृ
धात्वर्थः:
कम्पने, गतौ
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
केपते
अनुबन्धादिविशेषः:
ऋदित्
धातुप्रदीपः
Sanskrit
केपृँ केपृ
मानकरूपान्तरम् - गेपृँ
गेपृ
मानकरूपान्तरम् - ग्लेपृँ
ग्लेपृ
- कम्पने इत्यपेक्षते केपते अचिकेपत् गेपते अजिगेपत् ग्लेपते ग्लेपृधातुः पुनः पठ्यते दैन्यादर्थान्तरार्थम् ।। 371 ।।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
केपृँ केपृ
मानकरूपान्तरम् - गेपृँ
गेपृ
मानकरूपान्तरम् - ग्लेपृँ
ग्लेपृ
- चकारात् कम्पने, गतौ [च] सूत्रविभागात् केपते, गेपते, ग्लेपते 360-362
धातुवृत्तिः
Sanskrit
केपृँ केपृ
मानकरूपान्तरम् - गेपृँ
गेपृ
मानकरूपान्तरम् - ग्लेपृँ
ग्लेपृ (अर्थः)
चकारात्कम्पने गतौ सूत्रविभागादिति स्वामी मैत्रेयस्तु चकारमन्तरेण पठित्वा कम्पनइत्यपेक्षतइत्याह वेपतिना सहैषामपाठोऽप्रसिद्धत्वज्ञापनायेति तस्याभिप्रायः ग्लेपेरर्थभेदात्पुनः पाठः केपतइत्यादि केपादीनां वेपतेश्चलनार्थत्वात् "निगरणचलना'' इति णौ परस्मैपदमेव एषामनुदात्तेत्वात् "चलनशब्दार्थादकर्मकाद्युच्'' इति युचि वेपन इत्युदाहार्यम् 367
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“केपृ चलने कम्पने च”@} 2 चकारात् गतौ च।
केपकः-पिका, केपकः-पिका, 3 चिकेपिषकः-षिका, 4 चेकेपकः-पिका
केपिता-त्री, केपयिता-त्री, चिकेपिषिता-त्री, चेकेपिता-त्री
-- 5 केपयन्-न्ती, केपयिष्यन्-न्ती-ती
-- 6 केपमानः, -- 7 चिकेपिषमाणः, चेकेप्यमानः
केपिष्यमाणः, -- चिकेपिषिष्यमाणः, चेकेपिष्यमाणः
केप्-केपौ-केपः
-- -- -- केपितम्-तः, केपितः, चिकेपिषितः, चेकेपितः-तवान्
केपः, 8 केपनः, केपः, चिकेपिषुः, चेकेपः
केपितव्यम्, केपयितव्यम्, चिकेपिषितव्यम्, चेकेपितव्यम्
9 प्रकेपणीयम्, केपनीयम्, चिकेपिषणीयम्, चेकेपनीयम्
केप्यम्, केप्यम्, चिकेपिष्यम्, चेकेप्यम्
ईषत्केपः-दुष्केपः-सुकेपः
-- -- केप्यमानः, केप्यमानः, चिकेपिष्यमाणः, चेकेप्यमानः
केपः, केपः
चिकेपिषः, चेकेपः
केपितुम्, केपयितुम्, चिकेपिषितुम्, चेकेपितुम्
10 केपा, केपना, चिकेपिषा, चेकेपा
11 प्रनिकेपनम् 12, केपनम्, चिकेपिषणम्, चेकेपनम्
केपित्वा, केपयित्वा, चिकेपिषित्वा, चेकेपित्वा
प्रकेप्य, प्रकेप्य, प्रचिकेपिष्य, प्रचेकेप्य
केपम् २, केपित्वा २, केपम् २, केपयित्वा २, चिकेपिषम् २, चिकेपिषित्वा २, चेकेपम्
चेकेपित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२६१)
02
=>
(१-भ्वादिः-३६८। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
[[४। ‘कुहोश्चुः’ (७-४-६२) इति अभ्यासे चुत्वम्।]]
04
=>
[[५। द्वित्वे, अभ्यासस्य ह्रस्वे, ‘गुणो यङ्लुकोः’ (७-४-८२) इति अभ्यासे गुणः।]]
05
=>
[[६। ण्यन्तात् ‘निगरणचलनार्थेभ्यः--’ (१-३-८७) इति परस्मैपदमेव।]]
06
=>
[पृष्ठम्०२६५+ २३]
07
=>
[[१। ‘पूर्ववत् सनः’ (१-३-६२) इति सन्नन्तात् आत्मनेपदमेव।]]
08
=>
[[२। ‘चलनशब्दार्थादकर्मकाद्युच्’ (३-२-१४८) इति ताच्छीलिको युच्।]]
09
=>
[[३। ‘कृत्यचः’ (८-४-२९) इति णत्वम्।]]
10
=>
[[४। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इति अप्रत्ययः।]]
11
=>
[[५। ‘शेषे विभाषाऽकखादावषान्त उपदेशे’ (८-४-१८) इति पर्युदासात् णत्वं न।]]
12
=>
[[आ। ‘अस्तेपितानन्दरसस्य तस्य व्यग्लेपि चाङ्गैर्विपिनाध्वकेपनात्।।’ धा। का। १-४७।]]