| YouTube Channel

केतन (ketana)

 
शब्दसागरः
English
केतन
n.
(-नं)
1. A flag, a banner.
2. Business, indispensable act.
3.
Invitation.
4. A spot or mark, a sign, a symbol.
5. A house, an
abode.
6. Place, site, situation. &c.
E.
कित् to abide, affix ल्युट्.
Capeller Eng
English
केतन
n.
desire, intention, summons, invitation
abode,
place of refuge
flag, banner.
Yates
English
केतन (नं) 1.
n.
A flag
business
in-
vitation
mark
house or place.
Spoken Sanskrit
English
केतन - ketana -
n.
- site
केतन - ketana -
n.
- business
केतन - ketana -
n.
- invitation
केतन - ketana -
n.
- residence
केतन - ketana -
n.
- summons
केतन - ketana -
n.
- ensign
केतन - ketana -
n.
- mark
केतन - ketana -
n.
- banner
केतन - ketana -
n.
- symbol
केतन - ketana -
n.
- flag or banner
केतन - ketana -
n.
- place
केतन - ketana -
n.
- abode of the soul
केतन - ketana -
n.
- see also ketaya
केतन - ketana -
n.
- house
केतन - ketana -
n.
- sign
केतन - ketana -
n.
- body
केतन - ketana -
n.
- indispensable act
केतन - ketana -
n.
- abode
Wilson
English
केतन
n.
(-नं)
1 A flag, a banner.
2 Business, indispensable act.
3 Invitation.
4 A spot or mark, a sign, a symbol.
5 A house, an abode.
6 Place, site, situation, &c.
E.
कित to abide, affix ल्युट्.
Apte
English
केतनम् [kētanam], [कित्-ल्युट्]
A house, an abode
अकलित- महिमानः केतनं मङ्गलानाम्
Māl.
2.9
मम मरणमेव वरमतिवितथके- तना
Gīt.*
7.
An invitation, summons
Mb.
* 13.23.12- 16.
Place, site
सौवर्णभित्ति संकेतकेतनं संपदामिव
Ks.*
26.44.
A flag, banner
भग्नं भीमेन मरुता भवतो रथकेतनम्
Ve.*
2. 23
Śi.*
14.28
R.*
9.39.
A sign, symbol
as in मकरकेतन.
An indispensable act (also religious)
निवापाञ्जलिदानेन केतनैः श्राद्धकर्मभिः तस्योपकारे शक्तस्त्वं किं जीवन् किमुतान्यथा
Ve.*
3.16.
A spot, mark.
The body
तस्यां तु वानरो दिव्यः सिंहशार्दूलकेतनः
Mb.
* 1.225.15
Bhāg.*
4.24.68
Gīt.*
7.5.
Apte 1890
English
केतनं [कित्-ल्युट्] 1 A house, an abode
अकलितमहिमानः केतनं मगलानां Māl. 2. 9
मम मरणमेव वरमतिवितथकेतना Gīt. 7.
2 An invitation, summons.
3 Place, site.
4 A flag, banner
भग्नं भीमेन मरुता भवतो रथकेतनं Ve. 2. 23
Śi. 14. 28
R. 9. 39.
5 A sign, symbol
as in मकरकेतन.
6 An indispensable act (also religious)
निवापांजलिदानेन केतनैः श्राद्धकर्मभिः तस्योपकारे शक्तस्त्वं किं जीवन् किमुतान्यथा Ve. 3. 16.
7 A spot, mark.
Monier Williams Cologne
English
केतन a
n.
a summons, invitation,
Mn.
iv, 110
MBh.
MārkP.
a house, abode,
MBh.
R.
BhP.
Kathās.
‘abode of the soul’, the body,
Gīt.
vii, 5 (ifc. f(आ). )
place, site,
Kathās.
xxvi, 44
sign, mark, symbol (of a deity), ensign (of a warrior), flag or banner (e g. वानर-क्°, ‘one who has a monkey as his ensign or arms’,
MBh.
See also मकर-क्°,
&c.
),
MBh.
R.
Ragh.
ix, 38
business, indispensable act,
Mālatīm.
केतन b °तय,
&c.
See के॑त.
Monier Williams 1872
English
केतन, अम्, n. a summons, an invitation
a
house, an abode
place, site, situation
the symbol
of a goddess
the ensign of a warrior, a flag or
banner (e. g. वानर-केतन, one who has a monkey
as his ensign or arms
see also मकर-केतन, &c.)
a sign, a spot or mark
business, indispensable act.
Macdonell
English
केतन ket-ana,
n.
invitation
shelter
place
🞄body
sign, token, banner
business.
Benfey
English
केतन केतन, i. e. कित् + अन,
n.
1.
Invitation, Man. 4, 110.
2. An abode,
MBh. 3, 13396.
3. A place, Kathās.
26, 44.
4. A sign, MBh. 14, 2430.
--
Comp.
कपि-,
m.
a name of Arjuna
(having as sign a monkey), MBh. 14,
2457.
झष-, मकर-, and मीन-
(having as sign a fish),
m.
the god of
love, Bhartṛ. 1, 64.
Apte Hindi
Hindi
केतनम्
नपुं*
- कित् - ल्युट्
"घर, आवास"
केतनम्
नपुं*
- कित् - ल्युट्
"निमन्त्रण, बुलावा"
केतनम्
नपुं*
- कित् - ल्युट्
"स्थान, जगह"
केतनम्
नपुं*
- कित् - ल्युट्
"पताका, झण्डा"
केतनम्
नपुं*
- कित् - ल्युट्
"चिह्न, प्रतीक"
केतनम्
नपुं*
- कित् - ल्युट्
अनिवार्य कर्म
Shabdartha Kaustubha
Kannada
केतन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧ್ವಜ /ಬಾವುಟ /ಪತಾಕೆ
निष्पत्तिः - > कित (निवासादौ) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > केत्यते ज्ञायतेऽनेन
प्रयोगाः - > "इत्यय तेने कदलीर्मधुश्रीः प्रभावनी केतनवैजयन्तीः" "भग्नं भीमेन मरुता भवतो रथकेतनम्"
उल्लेखाः - > माघ० ६-६९, वेणी० २-२४
केतन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿಹ್ನೆ /ಗುರುತು
प्रयोगाः - > "अगणितमहिमानः केतनं मङ्गलानां कथमिव भुवनेऽस्मिन् तादृशाः सम्भवन्ति"
उल्लेखाः - > मालती० २-९
केतन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿವಾಸ /ಗೃಹ /ವಾಸಸ್ಥಳ
प्रयोगाः - > "न तत्र वृक्षच्छाया वा पानीयं केतनानि च"
उल्लेखाः - > भा० वन०
केतन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಮಂತ್ರಣ /ಆಹ್ವಾನ /ಕರೆ
प्रयोगाः - > "यावन्तः पतिता विप्रा जडोन्मत्ताः तथैव दैवे वाप्यथवा पित्र्ये तावन्नार्हन्ति केतनम् ॥"
उल्लेखाः - > भा०
केतन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃತ್ಯ
केतन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಾನ /ಜಾಗ
प्रयोगाः - > "एतद्राजासनं सर्वभूभृत्संश्रयकेतनम्"
उल्लेखाः - > विष्णुपु०
L R Vaidya
English
ketana {% n. %} 1. Summons, invitation
2. a house, an abode, अकालितमहिमानः केतनं मंगलानाम् M.M.ii.
3. place, site
4. a flag, a banner, भग्नं भीमेन मरुता भवतो रथकेतनम् Ve.ii., R.ix.39
5. a sign, a symbol
6. an indispensable act (often religious), निवापांजलिदानेन केतनैः श्राद्धकर्मभिः तस्योपकारे शक्तस्त्वं कीं जीवन् किमुतान्यथा Ve.iii.
Bopp
Latin
केतन n. (r. कित् s. अन)
1) signum, insigne. MAH. 1.
8138.
2) vexillum.
3) habitatio. R. Schl. I. 75. 8.
Kridanta Forms
Sanskrit
कित् (कि꣡तँ꣡ निवासे रोगापनयने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = केतनम्
अनीयर् = केतनीयः - केतनीया
ण्वुल् = केतकः - केतिका
तुमुँन् = केतितुम्
तव्य = केतितव्यः - केतितव्या
तृच् = केतिता - केतित्री
क्त्वा = केतित्वा / कितित्वा
ल्यप् = प्रकित्य
क्तवतुँ = कितितवान् - कितितवती
क्त = कितितः - कितिता
शतृँ = केतन् - केतन्ती
कित् (कि꣡तँ꣡ ज्ञाने - जुहोत्यादिः - सेट्)
ल्युट् = केतनम्
अनीयर् = केतनीयः - केतनीया
ण्वुल् = केतकः - केतिका
तुमुँन् = केतितुम्
तव्य = केतितव्यः - केतितव्या
तृच् = केतिता - केतित्री
क्त्वा = केतित्वा / कितित्वा
ल्यप् = प्रकित्य
क्तवतुँ = कितितवान् - कितितवती
क्त = कितितः - कितिता
शतृँ = चिकितत् / चिकितद् - चिकितती
केत (के꣡त꣡ श्रावणे निमन्त्रणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = केतनम्
अनीयर् = केतनीयः - केतनीया
ण्वुल् = केतकः - केतिका
तुमुँन् = केतयितुम्
तव्य = केतयितव्यः - केतयितव्या
तृच् = केतयिता - केतयित्री
क्त्वा = केतयित्वा
ल्यप् = प्रकेत्य
क्तवतुँ = केतितवान् - केतितवती
क्त = केतितः - केतिता
शतृँ = केतयन् - केतयन्ती
शानच् = केतयमानः - केतयमाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
केतन 6. Mālatīm. 84, 15 (189, 5).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वैजयन्ती पुनः केतुः पताका केतनं ध्वजः
-wordlist-
वैजयन्ती (स्त्री), केतु (पुं), पताका (स्त्री), केतन (क्ली), ध्वज (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वैजयन्ती
वैजयन्ती, पताका, केतु, केतन, ध्वज
वैजयन्ती पताका केतुः स्यात्केतनं ध्वजः
verse 2.1.1.458
page 0053
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
केतनं,
क्ली,
(कित् निवासाद्यर्थेषु + कर्म्मभावकरणा-धिकरणादिषु यथायथं ल्युट् ।) ध्वजः ।(यथा, रघुवंशे ३९ ।“अपतुषारतया विशदप्रभैःसुरतसङ्गपरिश्रमनोदिभिः ।कुसुमचापमतेजयदंशुभि-र्हिमकरो मकरोर्ज्जितकेतनम्”
)कार्य्यम् निमन्त्रणम् इत्यमरः ११३
(यथा, मनुः ११० ।“प्रतिगृह्य द्विजो विद्वान् एकोद्दिष्टस्य केतनम् ।त्र्यहं कीर्त्तयेद्ब्रह्म राज्ञो राहोश्च सूतके”
)चिह्नम् गृहम् इति हेमचन्द्रः ।(यथा, रामायणे ७४ ।“स त्वं धर्म्मपरो भूत्वा कश्यपाय वसुन्धराम् ।दत्त्वा वनमुपागम्य महेन्द्रकृतकेतनः”
)स्थानम् इति शब्दरत्नावली
(यथा, विष्णुपुराणे ११ ।“एतद्राजासनं सर्व्वभूभृत्संश्रयकेतनम्”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
केतन
न०
कित--भावाधिकरणकर्म्मकरणेषु यथायथं ल्युट् ।१ निमन्त्रणे, ध्वजे, अम० चिह्ने, गृहे हेमच० स्थानेशब्दरत्ना० कृत्ये मेदि० तत्र निमन्त्रणे “प्रतिगृह्यद्विजोविद्वानेकोद्दिष्टस्य केतनम्” मनुः “यावन्तः पति-ताविप्रा जःडोन्मत्तास्तथैव दैवे वाप्यथ वा पित्र्येतावन्ना र्हन्ति केतनम्” मनुः वासे “न तत्र वृक्षच्छायावा पानीयं केतनानि च” भा० व० १३३६९ ध्वजे ।“भग्नं भीमेन मरुता भवतो रथकेतनम्” वेणी० “स-माललम्बे वृषराजकेतनः” कुमा० “व्यद्रवन्त रणे भीताविकीर्ण्णायुधकेतनाः” भा० व० १४३००
Capeller
German
केतन Aufforderung, Einladung
Wohnung,
Ort
Erkennungszeichen, Banner.
केतन u. केन्द्र
n.
°खण्ड (unter केदार).
Burnouf
French
केतन केतन
n.
(sfx. अन) invitation, appel.
Marque, signe, symbole
enseigne, drapeau.
Affaire pressante.
Maison, habitation
cf. केत।
Stchoupak
French
केतन-
nt. invitation
habitation, siège, résidence
corps
marque, attribut d'une divinité
enseigne, drapeau (d'un guerrier)
affaire,
acte indispensable.