| YouTube Channel

केत (keta)

 
शब्दसागरः
English
केत r. 10th cl. (केतयति)
1. To call or invite.
2. To counsel or advise
some authorities substitute सङ्केत for this root.
केत
m.
(-तः) A house, an abode.
E.
कित् to abide, affix घञ्.
Capeller Eng
English
के॑त
m.
desire, intention
abode etc. = केतन.
Yates
English
केत (तः)
n.
A house.
Spoken Sanskrit
English
केत - keta -
m.
- apparition
केत - keta -
m.
- shape
केत - keta -
m.
- desire
केत - keta -
m.
- sign
केत - keta -
m.
- house
केत - keta -
m.
- will
केत - keta -
m.
- intention
केत - keta -
m.
- wish
केत - keta -
m.
- abode
केत - keta -
m.
- mark
Wilson
English
केत r. 10th cl. (केतयति)
1 To call or invite.
2 To counsel or advise
some authorities substitute सङ्केत for this root.
केत
m.
(-तः) A house, an abode.
E.
कित to abide, affix घञ्.
Apte
English
केत [kēta],
a.
[कित्-आधारे घञ्) Knowing, learned.
तः A house, abode
अनन्यमेकं जगदात्मकेतं भवापवर्गाय भजाम देवम्
Bhāg.*
1.63.44.
Living, habitation.
A banner.
Will, intention, desire.
Summons, invitation.
Apparition, form, shape.
Wealth.
Atmosphere, sky.
Intellect, judgment.
Apte 1890
English
केत a. [कित्-आधारे घञ्] Knowing. learned.
तः 1 A house, abode.
2 Living, habitation.
3 A banner,
4 Will, intention. desire.
5 Summons, invitation.
6 Apparition, form, shape.
7 Wealth.
8 Atmosphere, sky.
9 Intellect, judgment.
Monier Williams Cologne
English
के॑त
m.
(√ 4. चित्) desire, wish, will, intention [‘wealth’, ‘atmosphere, sky’,
Sāy.
]
RV.
VS.
TS.
ŚāṅkhŚr.
a house, abode,
BhP.
mark, sign,
BhP.
i, 16, 34
apparition, shape,
Naigh.
iii, 9.
Monier Williams 1872
English
केत केत, अस्, m. (connected with 2. का or
कित् = चित् ?), desire, wish, will, intention
summons,
invitation
a house, an abode
apparition, form,
shape
(Sāy.) wealth
atmosphere, sky.
—केत-पू,
ऊस्, ऊस्, उ, Ved. purifying the desire or will.
—केत-
वेदस्, आस्, आस्, अस्, Ved. desirous, wishful
(Sāy.)
knowing the wealth of another.
—केत-साप्, प्, प्, प्,
Ved. obeying the will (of another), obedient
(Sāy.)
touching the sky.
Macdonell
English
केत két-a,
m.
will, intention
desire.
Benfey
English
केत केत, i. e. कित् + अ,
m.
1. Desire
(ved.).
2. An abode, Bhāg. P. 2, 7, 12.
3. An image, 1, 16, 34.
Apte Hindi
Hindi
केतः
पुं*
- कित् - घञ्
"घर, आवास"
केतः
पुं*
- कित् - घञ्
"रहना, बस्ती"
केतः
पुं*
- कित् - घञ्
झण्डा
केतः
पुं*
- कित् - घञ्
"इच्छा शक्ति, इरादा, चाह"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
केत
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೃಹ /ಮನೆ /ವಾಸಸ್ಥಳ
निष्पत्तिः - > कित (निवासे) - अधि० "घञ्" (३-३-१२१)
प्रयोगाः - > "मत्स्यो युगान्तसमये मनुनोपलब्धः क्षोणीमयो निखिलजीवनिकायकेतः"
उल्लेखाः - > भाग० २-७-१२
केत
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಸ ಮಾಡುವುದು /ಇರುವುದು
प्रयोगाः - > "अवाङ्मुखाः पक्षिगणा दिनान्ते विशन्ति केतार्थमिवाशु वृक्षम्"
उल्लेखाः - > भा० कर्ण० ८९-१५
L R Vaidya
English
keta {% m. %} 1. A house
2. living, habitation
3. a banner.
Bopp
Latin
केत m. (r. कित् s. अ)
1) domus, habitatio.
2) in dial.
Vêdicâ mens. Ros. L. 14. दिव्यो गन्धर्वो केतपूः के-
तन् नः पुनातु.
Lanman
English
kéta, m. intention
desire
will. [√cit,
‘look, be intent upon.’]
Kridanta Forms
Sanskrit
केत (के꣡त꣡ श्रावणे निमन्त्रणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = केतनम्
अनीयर् = केतनीयः - केतनीया
ण्वुल् = केतकः - केतिका
तुमुँन् = केतयितुम्
तव्य = केतयितव्यः - केतयितव्या
तृच् = केतयिता - केतयित्री
क्त्वा = केतयित्वा
ल्यप् = प्रकेत्य
क्तवतुँ = केतितवान् - केतितवती
क्त = केतितः - केतिता
शतृँ = केतयन् - केतयन्ती
शानच् = केतयमानः - केतयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
केत्
मूलधातुः:
केत
धात्वर्थः:
निमन्त्रणे श्रवणे
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
केतयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
अदन्तः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
केत
मानकरूपान्तरम् - ग्राम
ग्राम
मानकरूपान्तरम् - कुण
कुण
मानकरूपान्तरम् - गुण
गुण च, आमन्त्रणे
- चकारेण कूट इत्यपेक्षते केतयति ग्रामयति कुणयति गुणयति कूटयति 336-339
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
केत, त् मन्त्रणे निःश्रावणे इति कविकल्प-द्रुमः
(अदन्तचुरां-परं-सकं-सेट् मन्त्रणे नि-मन्त्रणे अचिकेतत् निःश्रावणं समयोद्भा-षणम् इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
केत मन्त्रणे निःश्रावणे (यथोचितभाषणे) अद०
चु०
उ०सक० सेट् केतयति ते अचिकेतत् केतयाम् बभूवआस चकार चक्रे केतितः सङ्केतः “क्षत्रधर्म्माण-मप्याजौ केतयेत् कुलजं द्विजम्” भा० आनु० १५ ९५“केतितस्तु यथान्यायं हव्यकव्ये द्विजोत्तमः” ननुः ।सम् + इच्छाभेदे शब्दस्यार्थबोधकव्यापारे “सङ्केतो गृह्यतेजातौ गुणद्रव्यक्रियासु च” काव्यप्र० “साक्षात् सङ्केतितंयोऽर्थम्” सा० द० अभिप्रायसूचके चेष्टाभेदे (इसारा)सक० “नामगृहीतं कृतसङ्केतम्” जय० “कान्तार्थिनीतु या याति सङ्केतं साऽभिसारिका” अमरः
केत
पु०
कित--आधारे घञ् निवासे “अब्जकुलिशाङ्कुशकेतुकेतैः” भाग० १, १६, २६, भावे घञ् वासे “अवाङ्मुखाः पक्षिगणाः विशन्ति केतार्थमिवाशु वृक्षम्” भा०क० ४३३८ प्रज्ञायां निरुक्त० संकल्पे “देवासोअनु केतमायन्” ऋ० ४, २६, २, “केतं संकल्पम्”भा० मन्त्रणे “आविष्टना पैजवनस्य केतम्”ऋ० ७, १८, २५, “केतं मन्त्रणम्” भा० ज्ञातरि
त्रि०
।“प्रकेतोऽसि रुद्रेभ्यः” ताण्ड्य० ब्रा० १, १९, १०, प्रकेतःप्रकृष्टं ज्ञातासि” भा० ध्वजे
पु०
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
केत विश्रावणे
- निमन्त्रण इत्येके केतयति, अचिकेतत् केतितः, संकेत्य, संकेतः भ्वादौ कित निवासे (1720)-केतति, अचीकितत् 335
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“केत श्रावणे निमन्त्रणे च”@} 2 अदन्तः।
‘कूट’ इत्यस्य पाठान्तरमिदम्।
श्रावणम् = समयोद्घोषणम्।
निमन्त्रणम् = आज्ञा।
केतकः-तिका, चिकेतयिषकः-षिका
केतयिता-त्री, चिकेतयिषिता-त्री
3 केतयन्-न्ती, चिकेतयिषन्-न्ती
केतयिष्यन्-न्ती-ती, चिकेतयिषिष्यन्-न्ती-ती
केतयमानः, चिकेतयिषमाणः
4 केतयिष्यमाणः, चिकेतयिषिष्यमाणः
सुकेत्-सुकेतौ-सुकेतः
-- 5 केतितम्-तः, चिकेतयिषितः-तवान्
केतः, चिकेतयिषुः
केतयितव्यम्, चिकेतयिषितव्यम्
6 केतनीयम्, चिकेतयिषणीयम्
7 केत्यम्, चिकेतयिष्यम्
ईषत्केतः-दुष्केतः-सुकेतः
-- केत्यमानः, चिकेतयिष्यमाणः
केतः, चिकेतयिषः
केतयितुम्, चिकेतयिषितुम्
केतना, चिकेतयिषा
केतनम्, चिकेतयिषणम्
केतयित्वा, चिकेतयिषित्वा
विकेत्य, विचिकेतयिष्य
केतम् २, केतयित्वा २, चिकेतयिषम्
चिकेतयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२६०)
02
=>
(१०-चुरादिः-१८९२। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
[[B। ‘इत्यूचे हि केतयन् परिजनान् सेनापतीन् ग्रामयन् स्वामात्यान् कुणयन् भटांश्च गुणयन् नॄणां मुदं स्तेनयन्।।’ धा। का। ३-५७।]]
04
=>
[पृष्ठम्०२६४+ २४]
05
=>
[[१। ‘निष्ठायां सेटि’ (६-४-५२) इति णिलोपः।]]
06
=>
[[२। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णिलोपः।]]
07
=>
[[३। ण्यन्तात् ‘अचो यत्’ (३-१-९७) इति यत्।]]
Capeller
German
के॑त
m.
Wille, Verlangen, Begierde.
Grassman
German
kéta, m., der Wille [von kit = cit in dem Sinne „beabsichtigen, wollen“], namentlich 1〉 Wille = Absicht
2〉 Wille = Verlangen, Begehren, auch mit dem Gen. des Begehrten
3〉 Wille = Gesinnung, Bestrebung.
-as 3〉 {24, 12}.
-am 1〉 {534, 25}
{733, 6}. 2〉 rāyás, gávām {33, 1}
ánu kétam {322, 2}
{832, 7}
{921, 5}. 3〉 {229, 5}.
-ena 3〉 {669, 18} (cikitvánā).
-asya 1〉 vidvā́n {962, 6}.
-ās 3〉 {55, 7} (bhū́rṇayas).
-ān 1〉 {146, 3}.
-ebhis 3〉 iṣirébhis {294, 7}.
Burnouf
French
केत केत
m.
(कित्) maison, habitation.
Stchoupak
French
केत-
m.
habitation, abri
marque, forme.