| YouTube Channel

कृष्णसारथि (kRSNasArathi)

 
शब्दसागरः
English
कृष्णसारथि
m.
 (-थिः) ARJUNA.
E.
 कृष्ण, and सारथि charioteer, driven by
KRISHNA.
Yates
English
कृष्ण-सारथि (थिः) 2.
m.
 Arjuna.
Spoken Sanskrit
English
कृष्णसारथि - kRSNasArathi -
m.
 - Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
कृष्णसारथि - kRSNasArathi -
m.
 - having kRSNa for a charioteer
Wilson
English
कृष्णसारथि
m.
 (-थिः) ARJUNA.
E.
 कृष्ण, and सारथि charioteer
driven by KṚṢṆA.
Monier Williams Cologne
English
कृष्ण—सारथि
m.
 ‘having Kṛṣṇa for a charioteer’,
N.
 of Arjuna,
MBh.
 vi, 95, 79 and 117, 19
Terminalia Arjuna,
L.
Apte Hindi
Hindi
कृष्णसारथिः
पुं*
 कृष्ण-सारथिः -
अर्जुन का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कृष्णसारथि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣನೇ ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ಉಳ್ಳ ಅರ್ಜುನ
व्युत्पत्तिः - > कृष्णः सारथिर्यस्य
कृष्णसारथि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣನ ಸಾರಥಿ /ದಾರುಕ
व्युत्पत्तिः - > कृष्णस्य सारथिः
L R Vaidya
English
kfzRa-sAraTi {% m. %} an epithet of Arjuna.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कृष्णसारथि 1. MBh. 6, 95, 79
117, 19.
Mahabharata
English
Kṛshṇasārathi (“having Kṛshṇa for his charioteer”) = Arjuna: I, 2292 (Pāṇḍavaḥ)
V, 4818 (Śvetāśvaṃ)
VI, 4315 (Pāṇḍavaḥ), 5070 (Śvetāśvaḥ), 5451 (Śvetāśvaṃ), 5470 (Śvetāśvāt)
VII, 3919 (Śvetāśvaḥ), 3959 (Kaunteyaḥ), 4712 (Śvetāśvaṃ), 5262 (Śvetāśvaḥ), 6589 (do.)
VIII, 1578 (Śvetāśvaṃ), 2163 (Śvetāśvaḥ), 2192 (Śvetāśvaṃ), 2600 (Śvetāśvaḥ), 4021 (Śvetāśvaṃ), 4022 (Śvetāśvaḥ), 4867
IX, 1364 (Śvetāśvaḥ).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कृष्णसारथिः,
पुं,
 (अर्ज्जुनवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(कृष्णः सारथिः युद्धे सहायोऽस्य इति विग्रहे ।)पार्थः । (स तु तृतीयपाण्डवः । भारतीयमहायुद्धेपार्थप्रार्थनया श्रीकृष्णस्य तत्सारथ्याङ्गीकारः ।यथा, महाभारते । ५ । ७ । ३५-३८ ।अर्ज्जुन उवाच ।“भवान् समर्थस्तान् सर्व्वान् निहन्तु नात्र संशयः ।निहन्तुमहमप्येकः समर्थः पुरुषर्षम ! ॥
भवांस्तु कीर्त्तिमान् लोके तद्यशस्त्वां गमिष्यति ।यशसा चाहमप्यर्थी तस्मादसि मया वृतः ॥
सारथ्यन्तु त्वया कार्य्यं इति मे मानसं सदा ।चिररात्रेप्सितं कामं तद्भवान् कर्तुमर्हति ॥
वासुदेव उवाच ।उपपन्नमिदं पार्थ ! यत् स्पर्द्धेथा मया सह ।सारथ्यं ते करिष्यामि कामः सम्पद्यतां तव” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कृष्णसारथि
पु०
 कृष्णः सारथिरस्य । १ अर्जुने मध्यमपाण्डवेयथा च तस्य तत्सारथित्वं तथा भा० उ० ६ अ० वर्ण्णितं यथा“अर्ज्जुन उवाच । मवान् समर्थस्तान् सर्व्वान्निहन्तुंनात्र संशयः । निहन्तुमहमप्येकः समर्थः पुरुषर्षम! ।भवांस्तु कीर्त्तिमाल्लोँके तद्यशस्त्वां गमिष्यति । यशसाचाहमप्यर्थी तस्मादसि मया वृतः । सारथ्यन्तु त्वयाकार्य्यमिति मे मानसं सदा । चिररात्रेप्सितं कामंतद्भवान् कर्त्तुमर्हति । वासुदेव उवाच । उपपन्नमिदंपार्थ! यत् स्पर्द्धसि मया सह । सारथ्यं ते करिष्यामिकामः सम्पद्यतां तव” । तन्नासके २ अर्जुनवृक्षे च राजनि०