| YouTube Channel

कृष्णजीरक (kRSNajIraka)

 
शब्दसागरः
English
कृष्णजीरक
m.
 (-कः) Kalongi, a plant having a small black seed, which
is used for medical and culinary purposes, (Nigella Indica, Rox.)
E.
 कृष्ण black, and जीरक cummin seed.
Yates
English
कृष्ण-जीरक (कः) 1.
m.
 A plant (Ni-
gella Indica).
Wilson
English
कृष्णजीरक
m.
 (-कः) Kalonji, a plant having a small black seed,
which is used for medical and culinary purposes, (Nigella Indica, Rox.)
E.
 कृष्ण black, and जीरक cummin seed.
Monier Williams Cologne
English
कृष्ण—जीरक
m.
 id.,
KātyŚr.
 xix, 1, 20, Sch.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कृष्णजीरक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರಿಜೀರಿಗೆ
व्युत्पत्तिः - > कृष्णो जीरकः
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कृष्णजीरक n. Nīlak. zu MBh.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कृष्णजीरकः,
पुं,
 (कृष्णः कृष्णवर्णो जीरकः ।) कृष्ण-वर्णस्थूलजीरकः । केलेजीरा इति भाषा । तत्-पर्य्यायः । सुषवी २ कारवी ३ पृथ्वी ४ पृथुः५ काला ६ उपकुञ्चिका ७ । इत्यमरः ॥
सुशवी८ कुञ्चिका ९ । इति तट्टीकायां नयनानन्दः ॥
उपकुञ्चिः १० । इति रत्नमाला ॥
कृष्णा ११जरणा १२ शाली १३ बहुगन्धा १४ । पृथुका१५ पृथिवी १६ भेषजम् १७ । इति शब्दरत्नावली ॥
अपि च ।“कृष्णजीरः सुगन्धश्च तथैवोद्गारशोधनः ।कणाजाजी तु सुषवी कालिका चोपकालिका ॥
पृथ्वीका कारवी पृथ्वी पृथुः कृष्णोपकुञ्चिका ।उपकुञ्ची च कुञ्ची च वृहज्जीरक इत्यपि ॥
जीरकत्रितयं रूक्षं कदूष्णं दीपनं लघु ।संग्राहि पित्तलं मेध्यं गर्भाशयविशुद्धिकृत् ॥
ज्वरघ्नं पाचनं बल्यं वृष्यं रुच्यं कफापहम् ।चक्षुष्यं पवनाध्मानगुल्मच्छर्द्यतिसारहृत्” ॥
इति भावप्रकाशः ॥
अस्य गुणाः । कटुत्वम् ।उष्णत्वम् । कफशोथजीर्णज्वरनाशित्वम् । रुचि-चक्षुर्हितकारित्वम् । ग्राहित्वञ्च । इति राज-निर्घण्टः ॥
स तु स्थूलसूक्ष्मभेदेन द्विधा ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कृष्णजीरक
पु०
 नित्यकर्म्म० । कालपर्ण्णजीरके (कालजीरे)अमरः “कटूष्णः कफशोथघ्नो जीर्ण्णज्वरविनाशनः ।चक्षुष्यो रुचिकृद्ग्राही कृष्णजीरक ईरितः” राजनि०